Şehrin görünmeyen ama en arka planda kalan bir tarafı esnaftır. Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte kepenk açar, gün boyu ayakta durur. Akşam ise çoğu zaman yorgunluktan dükkân kapatan bu insanlar, ekonominin en küçük ama en kritik halkasını oluşturur. Ancak son yıllarda bu halkada ciddi bir zorlanma var.

Artan maliyetler, yükselen kiralar ve düşen alım gücü, esnafın omuzlarına her geçen gün biraz daha yük bindiriyor. Elektrik, su, vergi, sigorta… Gider kalemleri uzayıp giderken, kasaya giren para aynı oranda artmıyor. Hatta çoğu zaman geriliyor. Bu da esnafı gününü kurtarma telaşına sürüklüyor.
Birçok esnaf için artık mesele kâr etmek değil, ayakta kalabilmek. Gün sonunda dükkânın ışığını açık tutabilmek bile başlı başına bir mücadele haline gelmiş durumda. Üstelik bu mücadele çoğu zaman görünmez. Çünkü esnaf, şikâyet etmeyi değil, işini sürdürmeyi tercih eder.

Büyük market zincirlerinin yaygınlaşması da küçük esnafın rekabet gücünü zayıflatıyor. Mahalle bakkalı, kasabı, manavı; hem fiyat hem çeşit açısından dev yapılarla yarışmak zorunda kalıyor. Oysa bu küçük işletmeler sadece ticaret değil, aynı zamanda bir mahallenin ruhudur.

Esnafın yaşadığı bu zorluklar sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal dönüşümün de habercisi oluyor. Mahalle kültürünün zayıflaması, komşuluk ilişkilerinin azalması ve alışverişin giderek daha soğuk hale gelmesi bu sürecin kaçınılmaz sonuçları arasında yer alıyor.

Tüm bu süreçlere rağmen esnaf pes etmiyor, direnmeye devam ediyor. Borcunu ödeyemeyen müşterisini kaybetmemeye, dükkânını ise ayakta tutmaya çalışıyor. Belki yüksek sesle konuşmuyor, belki meydanlara çıkmıyor ama her gün kendi içinde verdiği sessiz mücadele aslında çok şey anlatıyor.

Esnafın sessiz mücadelesi, aslında bir şehrin ayakta kalma mücadelesidir. Çünkü esnaf ayakta kalırsa, şehir yaşar.