Anadolu da esnaf para kazandığı zaman ilk iş olarak hacca gitmeyi bir görev olarak görür ve biran önce bu görevi yerine getirmenin hayalini kurarmış. Erzurum’lu esnafta bu rüyasını gerçekleştirmek üzere muhasebecisine durumun ne olduğunu sorar. Oda ona bir takım rakamlarla durumu izah eder. Kağıt üzerinde durum fena değildir,Erzurum’lu heveslenir. Sonra kasayı getir deyip parayı kontrol edince büyük bir hayal kırıklığı ile ‘Deftere bakirem hac farz olmuştur, cüzdana bakirem zekâta muhtacam’. Dönemin milletvekillerinden İlhan Kesici’nin bütçe konuşmasından alıntıladığım bu fıkra bu günlerde bizim durumumuzu özetler oldu. Bazı kurumların yaptığı açıklamalara bakarsak turizm esnafı hacca gider, ama otellerin doluluklarına bakarsak hepsi zekâta muhtaç…
İstatistik biliminin nicel ifadeleri ile dövülüyoruz desek yeridir. Başvuranların ihtiyaç duydukları konuyu yada sonucu nasıl görmek istediklerine göre baktığı rakamlar tam tersi sonuçlar ifade edebilir. Örneğin 10 kişilik eşit gelire sahip grup içerisinde bir kişinin gelirinin yüz kat artması grubun geneli için anlamlı mıdır? Burada bir zenginleşmeden bahsedebilir miyiz? Savaş halindeki coğrafyamızda turizm hareketliliğinde herhangi bir sorun olmadığını veya olmayacağını ifade etmeye çalışırken başvurulan rakamlar bu durumun en açık örneğidir. Elbette ki kimseyi kasti bir yanlış okuma ile itham etmiyorum fakat gerçekliği ıskalamamıza neden olan açıklamalara bir son verilmesi gerektiğini düşünüyorum. Sırf olumlu mesaj vermek adına dahi olsa durum tespitini ıskalamaktan kaçınmak gerekiyor.
Her şey bu kadar yolunda ise veya yolunda olacaksa neden devamlı bir arayış içerisindeyiz? Bu kadar büyük ve trajik bir savaş durumundan bile pozitif ayrışabiliyorsak hiçbir arayışa gerek yok. Ne gerek var yeni yerler için tanıtım bütçeleri oluşturup gereksiz harcama kalemleri oluşturmaya. Ama durum öyle değil tabiki. Savaşın fiziki durumu ile çok şükür muhatap değiliz inşallahta olmayacağız. Peki bu hal insanlarda seyahat refleksi oluşturmak için yeterli mi? Özellikle çalıştığımız pazarlardaki savaş halini göz önüne aldığımız da insan psikolojisini dikkate aldığımızda durum nedir? Şunu söylemeye çalışıyorum; buranın güvenli bir liman olması Ortadoğu bölgesinde yaşayan insanların seyahat etmelerine yeterli olmayacaktır. Savaşın ne zaman ve ne şekilde kendisini göstereceği kestirilemez olmaya başlandı. Dünya artık seyahat güvenliği konusunda tatil bölgesin de mahsur kalmak adlı yeni bir başlık ile muhatap olmaya başladı. Gelebiliyor olmak yeterli değil, dönememe yani bir şekilde mahsur kalma riski hep akıllarda yer edecek. Dubai hava limanında yaşananlar bunun en bariz örneği.
Dolayısıyla herhangi bir okuma yapmak için hala erken olduğunu düşünüyorum. Çünkü problemin aktörlerinin dengesiz tavırları içinde bulunduğumuz durumun yani savaşın ne zaman biteceğini öngörmemizi engelliyor. Böyle bir ortamda ne söylense boş. Yapılması gereken acil eylem planları oluşturarak sektörün finansal durumunu desteklemeye çalışmak. Tanıtım çalışmaları bu durumun tamamen dışında tutulmalı. Savaşa göre yapılamaz ve yapılmamalıdır. Hiçbir satış pazarlama faaliyeti iki ayda sonuç vermez. Dolayısıyla savaş nedeniyle oluşan kaybı tanıtımla kapatamayacağımızı bilmemiz gerekiyor.
Tekraren vurgulamak isterim, aşağıdaki alıntıda bahsedilen yanılgıya düşmekten imtina etmemiz gerekiyor. İyi haftalar.
Adam bir gün altı öğün yemek yiyip, ertesi gün hiç yememiş olabilir. Sonuçta günde ortalama üç öğün yemiş olur ama hiç de sağlıklı beslenmiş olmaz. — Louis Brandeis
