Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı'nı açıkladı.  Çok iddialı düzenlemeler içeren yasanın en kısa sürede mecliste yasalaşması bekleniyor.  Düzenleme, Cumhurbaşkanımızın ülkemizi bir yatırım ve Finans merkezi olması yönünde ortaya koyduğu vizyonun açık bir göstergesi.

Körfezde yaşanan ve halen devam eden İran Amerika çatışmasının bölge ülkelerine ve özellikle bölgenin finans cenneti konumunda olan Dubai ‘nin ne kadar güvenli olduğunun sorgulandığı şu günlerde, bu vizyonun zamanlamasının da ne kadar isabetli olduğunu açık.  Peki vizyon için çizilen yol haritasının başlıkları neler ve bu yolda yaşanabilecek sorunlar neler; 

Vergi Sıfırlanıyor Ama Sorun Çözülüyor mu?

Ekonomi yönetimi yeni vergi düzenlemelerini açıkladı. Mesaj net: “Vergiyi düşürüyoruz, yatırım gelsin.”

İlk bakışta oldukça cazip. Hatta bazı alanlarda vergi neredeyse tamamen kaldırılıyor. Ancak asıl soru şu: Vergiyi sıfırlamak gerçekten yatırım getirmeye yeter mi?

İstanbul Finans Merkezi: Vergisiz Ticaret Üssü

Yeni düzenlemelerin en çarpıcı kısmı İstanbul Finans Merkezi (İFM) için getirilen teşvikler.

Transit ticaret yapan şirketler için mevcutta %50 olan kurumlar vergisi indirimi %100’e çıkarılıyor. Yani artık yurt dışından alıp yurt dışına satılan mallardan elde edilen kazançlar tamamen vergiden muaf olacak.

Dahası var.

Bu avantaj sadece İFM ile sınırlı kalmıyor. İFM dışında faaliyet gösteren şirketler için de kazancın %95’i vergi matrahından düşülecek. Başka bir ifadeyle, elde edilen kazancın sadece %5’i vergilendirilecek.

Kağıt üzerinde bakıldığında Türkiye, vergi açısından bir “ticaret cenneti” haline getiriliyor.

Ama şu soruyu sormadan geçemeyiz: Vergi cenneti olmak, yatırım merkezi olmak anlamına gelir mi?

Küresel Şirketlere 20 Yıllık Vergi Tatili

Düzenlemeler küresel şirketler için daha da cömert.

Bölgesel yönetim merkezlerini Türkiye’ye taşıyan şirketlere, İstanbul Finans Merkezi içinden yönettikleri yurt dışı operasyon kazançlarının %100’ü için 20 yıl boyunca vergi muafiyeti getiriliyor. İFM dışındaki kazançlar için bile %95 indirim söz konusu.

Üstelik sadece şirketler değil, bu merkezlerde çalışan nitelikli personele de ücret istisnası sağlanacak.

Bu noktada tablo net: Türkiye, “gel, vergi ödeme” diyor.

Ama yatırımcı şu soruyu sorar: “Vergi ödemeyeceğim ama başka ne ödeyeceğim?”

Kur riski, mevzuat değişikliği, öngörülemezlik… Bunların maliyeti çoğu zaman vergiden daha yüksek olabilir.

İhracatçıya Büyük İndirim: Ama Yeter mi?

İmalatçı-ihracatçılar için kurumlar vergisinin %9’a, sadece ihracatçılar için %14’e düşürülmesi önemli bir adım.

Mevcut %20 seviyesinden bu oranlara inmek ciddi bir avantaj sağlar.

Ancak Türkiye’de iş dünyasının temel problemi yüksek vergi değil, değişken kurallar.

Bugün %9 olan vergi yarın %19 olursa ne olacak?

Yatırımcı için oran değil, istikrar belirleyicidir.

Yurt Dışından Gelene 20 Yıl Vergi Yok

Belki de en tartışmalı düzenleme burada.

Son 3 yılda Türkiye’de mükellef olmayan kişiler ülkeye gelirse, yurt dışı gelirlerinden 20 yıl vergi alınmayacak.

Yani iki kişi düşünün:

Biri Türkiye’de yıllardır vergi ödüyor

Diğeri yurt dışından geliyor ve 20 yıl vergi ödemiyor

Bu tabloyu vergi adaletiyle açıklamak kolay değil.

Üstelik bu kişilere uygulanacak veraset ve intikal vergisinin de %1 gibi oldukça düşük bir orana çekilmesi planlanıyor.

Vergi politikası sadece yatırım çekmek için değil, adil olmak için de vardır.

Hizmet İhracatında Vergi Sıfırlandı

Yazılım, mühendislik, tasarım gibi alanlarda faaliyet gösteren firmalar için mevcut %80 indirim %100’e çıkarılıyor.

Yani bu alanlarda yurt dışına verilen hizmetlerden elde edilen kazançlar artık tamamen vergisiz.

Bu, doğru bir stratejik tercih olabilir. Ancak yine aynı noktaya geliyoruz:

Vergi avantajı var, peki sistem avantajı var mı? Yatırım ekosistemi sen kadar stabil ve güvenli?

Varlık Barışı: Bu kaçıncı?

Yeni bir varlık barışı daha geliyor.

Yurt dışındaki para, altın ve menkul kıymetler %2-3 gibi düşük bir vergiyle Türkiye’ye getirilebilecek. Üstelik bu varlıklar için vergi incelemesi yapılmayacak.

Sorun şu: Bu uygulama ilk değil.

Defalarca denendi. Her seferinde aynı soru soruldu: “Bu sefer gerçekten gelecek mi?”

Daha önce ne kadar geldi, gelmeyen niye gelmedi?

Çünkü sadece vergi affı yetmiyor. Kambiyo, bankacılık ve güven ortamı olmadan para hareket etmez.

Sonuç: Vergi Değil, Güven Rekabeti

Açıklanan tablo çok net: Türkiye vergi yarışına giriyor.

Vergiyi düşür, yatırımcıyı çek.

Ama dünya artık vergiyle değil, güvenle rekabet ediyor.

Eğer hukuk sistemi öngörülebilir değilse, kur istikrarsızsa ve kurallar sürekli değişiyorsa; vergi oranı sıfır bile olsa yatırımcı temkinli davranır. Sadece siyasi istikrar değil hukuki ve ekonomik istikrar da olmazsa olmaz.