Kaçak sigarayla mücadelede komşu ülkelerle yeni protokol dönemi
Türkiye’de tütün ve tütün mamulleri kaçakçılığının önüne geçilmesi amacıyla yeni bir adım atılıyor. Düşük fiyat farkı nedeniyle komşu ülkelerden Türkiye’ye yönelen kaçak sigarayı en aza indirmeyi hedefleyen çalışma kapsamında, uluslararası protokoller devreye alınacak.
Türkiye ekonomisini yıllık yaklaşık 2 milyar liralık vergi kaybına uğratan kaçak sigarayla mücadele için Dışişleri Bakanlığı da sürece dahil oluyor. Tütün ve Tütün Mamulleri Kaçakçılığı ile Mücadele Eylem Planı çerçevesinde, komşu ülkelerle yeni anlaşmalar yapılması planlanıyor.
Fiyat farkı kaçakçılığı körüklüyor
Türkiye’de ortalama 3 dolara satılan bir paket sigaranın, Suriye ve Irak’ta 1 dolara, İran’da 1,2 dolara satıldığı belirtiliyor. Aynı ürünün Ermenistan’daki fiyatı ise 0,85 dolar seviyesinde bulunuyor. Bu farkın, yasa dışı yollarla ülkeye sokulan sigara miktarını artırdığı kaydediliyor.
Protokoller tek elden yürütülecek
Kaçakçılıkla mücadelede bugüne kadar farklı kurumlar tarafından yapılan protokollerin uygulamada birlik sağlamadığına dikkat çekiliyor. Maliye Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen yeni çalışmayla, yurtdışı anlaşmaların Dışişleri Bakanlığı tarafından tek elden yürütülmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda komşu ülkelerle bilgi değişimi, mal hareketleri, gümrüklerde el koyma ve vergilendirme konularında protokoller imzalanacak. Amaç, düşük fiyat nedeniyle Türkiye’ye giren kaçak sigarayı azaltmak ve uygulamada birlik sağlamak.
“Kurumsal dağınıklık mücadeleyi zayıflatıyor”
Üst düzey bir ekonomi yetkilisi, mevcut durumda kurumlar arasında koordinasyon eksikliği bulunduğunu belirterek, “Mevcutta protokoller var ancak bir kurumun yaptığı çalışmadan diğerinin haberi olmayabiliyor. Bu da kaçakçılıkla mücadeleyi sekteye uğratıyor. Yeni dönemde uluslararası yükümlülükler ve protokoller Dışişleri tarafından yürütülecek” ifadelerine yer verdi.
Ekonomik kayıp büyüyor
Kaçak sigaranın terör örgütlerine sağladığı kaynağın yaklaşık 2 milyar lira olduğu hesaplanıyor. Yasa dışı tütün ticaretinin Türkiye ekonomisine verdiği zararın ise her geçen yıl arttığı belirtiliyor. Geçen yıl sigara tüketiminde önceki yıla göre yüzde 13’e varan düşüş yaşandığı, bunun da yaklaşık 2,6 milyar liralık kayba karşılık geldiği ifade ediliyor.
Komşu ülkelerle anlaşmalar yenilenecek
2011–2013 yıllarını kapsayan Tütün ve Tütün Mamulleri Kaçakçılığı ile Mücadele Eylem Planı kapsamında, kaçak sigaranın yurtdışı ayağının önlenmesine yönelik çalışmalar hızlandırılacak. Irak, İran, Gürcistan, Suriye, Yunanistan ve Bulgaristan ile daha önce yapılan protokoller yeniden gözden geçirilecek.
Edinilen bilgilere göre, eylem planı toplantılarına Dışişleri Bakanlığı temsilcileri de katılacak. Çalışmalarla özellikle sınır illeri başta olmak üzere, şehirlerdeki yasa dışı tütün ticaretinin önlenmesi amaçlanıyor.
