Altınordu ilçesine bağlı Karaağaç Mahallesi’nde yaşayan Halil ve Mehmet Öziş kardeşler, fındık hasadında işçilik maliyetlerini azaltmak amacıyla file sistemine geçti.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yüzde 50 hibe desteğinden yararlanan kardeşler, geçen yıl yaklaşık 17,5 dönümlük fındık bahçelerine file sistemi kurdu.
Özellikle taşlık, yamaç ve engebeli arazilerde geleneksel yöntemlerle fındık toplamanın yüksek işçilik maliyetine neden olduğunu belirten üreticiler, file sistemiyle bu yükü önemli ölçüde azalttı.
100 İŞÇİ ÜCRETİ YERİNE 20 İŞÇİ
Öziş kardeşler, daha önce yaklaşık 25 kişilik ekiple 4 günde tamamladıkları hasatta yaklaşık 100 işçi ücreti ödüyordu.
File sistemine geçilmesinin ardından ise filelerin serilmesi ve fındığın toplanması dahil toplam işçilik maliyetinin yaklaşık 20 işçi ücretine kadar düştüğü belirtildi.
Bu yöntemle hem işçilik ihtiyacının azaldığını hem de üreticilerin günler süren geleneksel hasat yöntemine kıyasla önemli ölçüde zaman kazandığı ifade edildi.
“FİLEYİ SERMEK VE FINDIĞI TOPLAMAK TOPLAM MALİYET 20 İŞÇİ ÜCRETİ”
Fındık üreticisi Halil Öziş, yüksek işçilik maliyetlerinin kendilerini file sistemini araştırmaya yönelttiğini söyledi.
Öziş, “Bizim arazilerimiz Karadeniz Bölgesi'nin en zor arazileri, taşlık, yamaç ve engebeli. Projeye geçen yıl başvurduk ve hibemiz çıktı. Devletimiz yüzde 50'sini karşıladı, gerisini de biz karşıladık. Geçen yıl yaklaşık 17,5 dönüm olan arazimize serdik. Biz burayı normalde 26 kişilik ekiple 4 günde topluyorduk, yaklaşık 100 işçi ücreti gidiyordu. File sistemini getirdikten sonra bu fileyi sermek ve toplamak dahil yaklaşık 20 işçimiz gidiyor. Normalde 2 kişilik bir aile bir haftada toplayabilir, işçilik parası da üreticide kalıyor. Ben tüm üreticilere kesinlikle file sistemini tavsiye ederim” dedi.
“50 KİŞİNİN TOPLADIĞI YERİ 10 KİŞİYLE TOPLAYABİLİYORSUN”
Mehmet Öziş ise file sisteminin özellikle fındık hasadındaki yevmiye maliyetlerini büyük ölçüde azalttığını belirtti.
Öziş, “Bizleri büyük seviyede yevmiye olayından kurtarıyor. Bunda taş, diken ve yamaç gibi derdi yok. İyi serilirse 50 kişinin topladığı yeri 10 kişiyle toplayabiliyorsun, çok büyük faydası var. File sistemi ile evdeki 2 kişi 5 ton fındığını rahatlıkla toplayabilir. yüzde 90 meyilli arazide bile kullanılabilir. Normalde 5 ton fındık için 100-125 işçi ücreti gider ama bu şekilde 2 kişi 10 günde toplar” diye konuştu.
File sisteminin özellikle işçilik maliyetlerinin yüksek olduğu fındık hasadında üreticilere alternatif bir yöntem sunduğu belirtildi.
