Trabzon’un Araklı ilçesinde yıllardır tartışılan Taşönü Katı Atık Tesisi için yeni dönem başlıyor. Rize ve Trabzon’un atıklarının toplandığı tesiste kötü koku ve çevresel sorunlar devam ederken, Bakan Murat Kurum’un açıkladığı yeni proje ile depolama yerine modern yakma ve enerji üretimi hedefleniyor.
RİZE’NİN ÇÖPÜ NEDEN ARAKLI’YA GELİYOR?
Araklı’da yıllardır tartışılan çöp sorununun en dikkat çeken başlıklarından biri, tesisin yalnızca Trabzon’un değil Rize’nin de atıklarını kabul etmesi.
Bunun nedeni ise TRABRİKAB.
Trabzon ve Rize illerinin katı atıklarının bertarafı amacıyla kurulan Trabzon ve Rize İlleri Yerel Yönetimleri Katı Atık Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği, bu sistemin kurumsal altyapısını oluşturuyor. Birliğin kuruluş amacı da iki ilin katı atıklarının bertaraf edilmesini sağlamak.
Bu nedenle Araklı Taşönü’ndeki tesis, yalnızca ilçenin değil Trabzon ve Rize’nin ortak çöp yönetimi sisteminin önemli bir parçası olarak faaliyet gösteriyor.
Ancak bu durumun çevresel yükünü doğrudan taşıyan yer ise Araklı oluyor.
ARAKLI YILLARDIR KOKUYLA UĞRAŞIYOR
Taşönü Entegre Katı Atık Değerlendirme ve Bertaraf Tesisi, özellikle kötü koku nedeniyle uzun süredir bölge halkının tepkisine neden oluyor.
Tesis kaynaklı sorunlar zaman zaman Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi’nin de gündemine taşındı.
Mecliste yapılan değerlendirmelerde Araklı’nın yaşadığı sorunların yanı sıra tesisin Trabzon ve Rize açısından taşıdığı önem de gündeme getirildi. Tesisin düzgün çalışmaması halinde iki ilin çöpünün nasıl yönetileceği konusunda ciddi sıkıntılar yaşanabileceğine dikkat çekildi.
Sorunun boyutunu ortaya koyan bir başka gelişme ise 2025 yılında yaşandı.
Tesiste çalışan işçilerin maaşlarını alamadıkları gerekçesiyle yaptığı eylem nedeniyle çöp kamyonlarının tesise girişinde sorun yaşandı. O dönemde tesisin Trabzon ve Rize’de yaklaşık 1 milyon 175 bin nüfusun çöplerinin toplandığı merkez olduğu belirtilmişti.
BÜYÜKŞEHİR DAHA ÖNCE DE ÇÖZÜM ARADI
Trabzon Büyükşehir Belediyesi de Araklı’daki sorunun çözümü için daha önce çeşitli girişimlerde bulundu.
Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, Aralık 2025’te yaptığı açıklamada tam yakma sistemiyle kötü kokunun giderilmesine yönelik bir protokol yapıldığını ancak firma ve teknik nedenler nedeniyle çalışmanın başarılamadığını açıkladı.
Genç, gelinen noktayı kabul edilebilir bulmadıklarını belirterek yeni bir yol haritası üzerinde çalışıldığını ifade etti.
Yani bugün yeniden gündeme gelen tam yakma sistemi, Araklı için ilk kez konuşulan bir proje değil.
TAM YAKMA NEDİR?
Tam yakma yöntemi, katı atıkların kontrollü ve yüksek sıcaklıkta yakılarak bertaraf edilmesine dayanan bir sistem.
Bu yöntemde amaç, atıkların doğrudan depolanması yerine yakma işlemiyle hacminin azaltılması ve bertaraf sürecinin daha kontrollü hale getirilmesi.
Sistem, yalnızca atığın yakılmasından oluşmuyor. Modern tesislerde yakma sırasında oluşan gazların kontrol edilmesi ve arıtılması için gelişmiş sistemlerin de kullanılması gerekiyor.
SORUN BAKAN KURUM’A TAŞINDI
Araklı’daki sorunların kalıcı olarak çözülmesi amacıyla konu geçtiğimiz aylarda Bakanlık düzeyine de taşındı.
Trabzon Valisi Tahir Şahin, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, Trabzon Milletvekilleri Adil Karaismailoğlu ve Vehbi Koç’tan oluşan heyet, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’u ziyaret etti.
Görüşmede Taşönü’nde yaşayan vatandaşların uzun süredir yaşadığı mağduriyet Bakan Kurum’a aktarıldı. Daha önce yapılan iyileştirme çalışmalarına rağmen sorunların tamamen ortadan kaldırılamadığı belirtilerek Bakanlık desteği istendi.
Bakan Murat Kurum ise tesisle ilgili sorunların çözümü için gerekli desteğin sağlanacağını ve en kısa sürede çözüm üretilmesi amacıyla gerekenin yapılacağını söyledi.
MURAT KURUM SON NOKTAYI KOYDU
Bakan Kurum’un Trabzon’da geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklama ise Araklı’daki sorun açısından yeni bir dönemin işareti oldu.
Kurum, Trabzon’un atık meselesinin kökten çözüleceğini belirterek, bölgenin atıklarını modern yöntemlerle yönetmek için yaklaşık 1.000 ton kapasiteli atıktan enerji dönüşümü projesi üzerinde çalışıldığını açıkladı.
Kurum ayrıca bu sistem sayesinde hem şehrin hem de belediyelerin çöpten gelir elde edebileceğini, depolama alanları üzerindeki baskının azaltılacağını ve Trabzon’un atık yönetiminde örnek bir şehir haline getirileceğini söyledi.
Bu açıklama Araklı açısından kritik önem taşıyor.
Çünkü yeni sistem hayata geçtiğinde amaç yalnızca çöpten kurtulmak olmayacak.
ÇÖP YAKILACAK, ENERJİ ÜRETİLECEK
Bugün uygulanan sistemde atıkların tesise getirilmesi, ayrıştırılması ve bertaraf edilmesi sürecinde depolama önemli bir yer tutuyor.
Tam yakma teknolojisinde ise uygun atıklar yüksek sıcaklıkta kontrollü biçimde yakılarak bertaraf ediliyor.
Bu işlem sırasında ortaya çıkan ısıdan ve gazlardan enerji üretilebilmesi mümkün oluyor.
Dolayısıyla hedeflenen sistemde çöp yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir yük olmaktan çıkıp enerji üretiminde kullanılabilecek bir kaynağa dönüşüyor.
ARAKLI İÇİN EN BÜYÜK DEĞİŞİKLİK NE OLACAK?
Araklı açısından en önemli beklenti ise kötü koku sorununun ortadan kaldırılması.
Başkan Ahmet Metin Genç de son toplantının ardından yaptığı açıklamada yeni teknoloji ve finansman imkanları üzerinde çalışıldığını belirterek, tam yakma yöntemiyle bertaraf konusunda ilerleme sağlamak istediklerini söyledi.
Genç, “Araklı’da kötü koku sorununu gidermek için finansman kuruluşlarıyla toplantı gerçekleştirdik. Kalıcı bir çözüm için yeni teknolojiyi de kullanarak bu sorunu tamamen ortadan kaldıracağız. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Sayın Murat Kurum’un da destekleriyle vatandaşlarımızın yaşam kalitesini ve huzurunu etkileyen sorunların ortadan kaldırılması için gayretle çalışıyoruz” dedi.
Son toplantıda Bakanlık, İLBANK ve Dünya Bankası temsilcilerinin de yer alması, projenin yalnızca teknik değil finansman boyutunun da ele alındığını ortaya koydu.
Şimdi ise Bakan Murat Kurum’un açıkladığı yaklaşık 1.000 ton kapasiteli atıktan enerji dönüşümü hedefi ve Büyükşehir Belediyesi’nin yeni teknoloji ile tam yakma çalışması yeniden gündemde.
