Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Trabzon’da bugün gerçekleştirilen Uzunkum Yaşam Alanı temel atma töreninde kentin çevre altyapısına ilişkin önemli bir projeyi daha duyurdu. Kurum, Trabzon’un ve bölgedeki belediyelerin atıklarının değerlendirileceği, günlük yaklaşık 1000 ton kapasiteli atıktan enerji üretim tesisi için çalışmaların sürdüğünü açıkladı.
Kurum, Trabzon’un atık sorununa yönelik projenin yalnızca çöpün ortadan kaldırılmasına yönelik olmadığını belirterek, atığın enerjiye dönüştürüleceğini söyledi. Bakan Kurum, “Trabzon’un atık meselesini artık kökten çözecek ve atığı enerjiye dönüştürecek büyük bir adımı şehrimize kazandırıyoruz” ifadelerini kullandı.
TRABZON’UN ÇÖPÜ ARTIK SADECE BERTARAF EDİLMEYECEK
Trabzon’da katı atık yönetiminin önemli merkezlerinden biri Araklı Taşönü Katı Atık Entegre ve Bertaraf Tesisi. Kentte ilçeler tarafından toplanan evsel atıkların transfer ve bertaraf sürecinde Büyükşehir Belediyesi sorumluluk üstleniyor.
Büyükşehir Belediyesi de bu hizmet kapsamında evsel katı atıkların toplama, taşıma, aktarma ve bertaraf süreçlerine yönelik tarifeler uyguluyor. Belediye tarafından yayımlanan 2026 yılı tarifesinde, bu hizmetlerin maliyetlerinin tam maliyet esasına göre hesaplandığı ve atık yönetiminin önemli bir gider kalemi olduğu belirtiliyor.
Dolayısıyla Bakan Kurum’un açıkladığı yeni tesis, Trabzon açısından mevcut sistemin tamamen yerine geçecek sıradan bir çöp tesisi olarak değil, atığın ekonomik değere dönüştürülmesini hedefleyen yeni bir aşama olarak öne çıkıyor.
TAŞÖNÜ’DEKİ SİSTEMİN ÜZERİNE YENİ MODEL GELİYOR
Trabzon’da yıllardır atıkların toplanması ve bertaraf edilmesine yönelik altyapı bulunuyor. Taşönü Katı Atık Entegre ve Bertaraf Tesisi de bu sistemin önemli parçalarından biri.
Büyükşehir Belediyesi daha önce katı atıklardan enerji elde edilmesine yönelik çalışmaları da gündeme getirmişti. Belediyenin enerji yatırımları kapsamında atıkların değerlendirilmesi ve enerji üretimi hedefi bulunuyor.
Yeni açıklanan proje ise bu anlayışı daha geniş bir kapasiteyle ele alıyor. Günlük yaklaşık 1000 tonluk kapasite, Trabzon’un yanı sıra bölgedeki belediyelerin atıklarının da sistem içerisinde değerlendirilmesini gündeme getiriyor.
PEKİ 1000 TONLUK TESİS TRABZON’A NE KAZANDIRACAK?
Projenin Trabzon açısından en önemli sonucu, çöplerin yalnızca bertaraf edilmesi yerine enerji üretiminde bir hammadde olarak değerlendirilmesi olacak.
Atıkların modern yöntemlerle işlenmesiyle enerji elde edilmesi hedeflenirken, böylece çöpün oluşturduğu çevresel ve ekonomik yükün azaltılması amaçlanıyor.
Bu noktada proje Trabzon için birkaç farklı başlığı aynı anda ilgilendiriyor:
- Atıkların daha modern yöntemlerle değerlendirilmesi,
- Çöpün ekonomik değere dönüştürülmesi,
- Enerji üretim kapasitesinin artırılması,
- Atıkların bertaraf sürecinin daha verimli hale getirilmesi,
- Belediyelerin atık yönetimindeki mali yükünün azaltılması,
- Bölgesel ölçekte ortak bir atık yönetimi modelinin oluşturulması.
“ÇÖPTEN PARA KAZANACAKLAR” SÖZÜ NE ANLAMA GELİYOR?
Bakan Kurum’un açıklamasındaki en dikkat çekici bölüm ise belediyelerin atıktan ekonomik gelir elde edebilmesine ilişkin oldu.
Kurum, Trabzon Büyükşehir Belediyesi ile birlikte yürütülen proje sayesinde atığın yük olmaktan çıkarılarak enerjiye dönüştürüleceğini belirtti. Günlük yaklaşık 1000 ton kapasiteli Atıktan Enerji Üretim Tesisi için çalışmaların sürdüğünü ifade eden Kurum, şu ifadeleri kullandı:
“Günlük yaklaşık 1000 ton kapasiteli Atıktan Enerji Üretim Tesisi için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Trabzon Büyükşehir Belediyemizle birlikte artık yük olan bu tesisi yük olmaktan çıkaracağız ve buradaki enerji dönüşümüyle birlikte hem şehrimiz hem belediyelerimiz artık çöpten para kazanacaklar. Depolama alanlarında baskı var. Oradaki ilçemiz, vatandaşlarımız bu baskıdan rahatsız. Dolayısıyla bu baskıyı da azaltacağız. Trabzonumuzu atık yönetiminde Karadeniz'e örnek bir şehir haline getireceğiz.”
Buradaki gelir modelinin temelinde, atığın tesiste değerlendirilmesi ve ortaya çıkan enerjinin ekonomik bir değere dönüştürülmesi bulunuyor.
Yani vatandaşın çöpünü teslim ederek doğrudan para alacağı bir sistemden söz edilmiyor. Buradaki hedef, bugün belediyeler açısından toplanması, taşınması ve bertaraf edilmesi gereken bir maliyet kalemi olan atığın, enerji üretimi sayesinde ekonomik değer oluşturan bir kaynağa dönüştürülmesi.
Bu nedenle projenin belediyeler açısından önemi yalnızca çevre yatırımı olması değil, aynı zamanda atık yönetiminin kendi içerisinde ekonomik bir modele dönüştürülmesinin hedeflenmesi.
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BUGÜNE KADAR NE YAPTI?
Trabzon Büyükşehir Belediyesi, kent genelindeki evsel katı atıkların transferi ve bertarafı konusunda mevcut sistemi yürütüyor. Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan 2026 yılı tarifesinde de evsel katı atıkların toplama, taşıma, aktarma ve bertaraf hizmetlerinin maliyetlerinin hesaplandığı açıklandı.
Büyükşehir Belediyesi ayrıca atıkların yalnızca depolanması yerine değerlendirilmesine yönelik enerji çalışmalarını da daha önce gündeme taşıdı.
Bu açıdan bakıldığında Bakan Kurum’un açıkladığı yeni proje, Trabzon’un mevcut atık altyapısının üzerine daha yüksek kapasitede enerji dönüşümü hedefinin eklenmesi anlamına geliyor.
TRABZON’UN ÇÖPÜ BÖLGESEL KAYNAĞA DÖNÜŞEBİLİR
Projenin bir başka önemli tarafı ise yalnızca Trabzon’un atıklarıyla sınırlı tutulmaması.
Kurum, tesisin Trabzon ve bölgedeki belediyelerin atıklarını modern yöntemlerle yöneteceğini açıkladı. Bu durum, Trabzon’un bölgesel ölçekte atık yönetiminin merkezi konumuna gelmesini sağlayabilecek bir yapı oluşturabilir.
Günlük yaklaşık 1000 ton kapasite de bu açıdan önem taşıyor. Çünkü proje yalnızca kent merkezindeki çöp sorununa değil, çevre belediyelerin atıklarının da daha kapsamlı bir sistem içerisinde değerlendirilmesine yönelik planlanıyor.
ÇEVRE AÇISINDAN NE DEĞİŞECEK?
Atığın enerjiye dönüştürülmesi, çöpün çevre üzerindeki etkilerinin azaltılması açısından da önem taşıyor.
Atıkların kontrollü ve modern tesislerde değerlendirilmesi; düzensiz depolama risklerinin azaltılması, atıkların ekonomiye kazandırılması ve enerji üretiminde kullanılabilmesi açısından avantaj sağlıyor.
Bunun yanında projenin Trabzon’un diğer çevre yatırımlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Bakan Kurum aynı törende Ortahisar ve Yomra’da yaklaşık 1 milyon kişiye hizmet verecek günlük 200 bin metreküp kapasiteli ileri biyolojik atık su arıtma tesisi projesini de açıkladı.
Böylece Trabzon’da aynı dönemde hem atık suyun daha ileri yöntemlerle arıtılması hem de katı atığın enerjiye dönüştürülmesi yönünde iki farklı çevre yatırımı gündeme gelmiş oldu.
TRABZON İÇİN ASIL DEĞİŞİM NE OLACAK?
Yeni tesis hayata geçtiğinde Trabzon açısından en önemli değişim, çöpün yalnızca “bertaraf edilmesi gereken atık” olarak görülmemesi olacak.
Mevcut sistemde temel soru, kentte oluşan atıkların nasıl toplanacağı, taşınacağı ve güvenli şekilde bertaraf edileceği.
Yeni projeyle birlikte ise buna “Bu atıktan nasıl enerji ve ekonomik değer elde edilir?” sorusu eklenecek.
Bu nedenle Bakan Kurum’un açıkladığı yaklaşık 1000 ton/gün kapasiteli tesis, Trabzon için yalnızca yeni bir atık tesisi değil; çevre, enerji ve belediye ekonomisini aynı sistem içerisinde buluşturmayı amaçlayan bir yatırım olarak öne çıkıyor.
