Gebze Teknik Üniversitesi Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakkı Baltacı'nın yürüttüğü araştırma, Doğu Karadeniz'de deniz suyu sıcaklıklarındaki artışın bölgedeki kuvvetli yağış ve sel riskini önemli ölçüde artırdığını ortaya koydu.
Araştırmada, Doğu Karadeniz'de yaz aylarında deniz yüzeyi sıcaklığının son 40 yılda yaklaşık 2,5 derece yükseldiği, bu artışın 1,6 derecelik bölümünün ise son 10 yılda gerçekleştiği belirlendi.
RİZE VE ARTVİN İÇİN DİKKAT ÇEKEN TESPİT
Araştırmaya göre, son yıllarda yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının 26 dereceye ulaşması, atmosfere taşınan nem miktarını artırarak uygun hava koşullarında ani gelişen kuvvetli yağışların oluşmasını kolaylaştırıyor.
Prof. Dr. Hakkı Baltacı, Karadeniz gibi yarı kapalı denizlerin iklim değişikliğinden daha belirgin şekilde etkilendiğini belirterek, denizdeki ısınmanın afet riskini artırdığına dikkat çekti.
Baltacı, "Deniz suyu sıcaklığının aşırı artışı beraberinde kuvvetli yağışları ve kıyı kesimlerde sel ve su taşkını riskini barındırıyor. Bu iklim değişikliğiyle beraber son derece belirginleşti ve daha sık görülmeye başladı. Özellikle Karadeniz'de bu çok daha belirgin." ifadelerini kullandı.
26 DERECE KRİTİK EŞİK OLARAK GÖRÜLÜYOR
Karadeniz'de ortalama deniz suyu sıcaklığının kışın 9, ilkbaharda 11, yazın 23 ve sonbaharda 18 derece olduğunu belirten Baltacı, son yıllarda yaz aylarında sıcaklığın 26 dereceye ulaştığını söyledi.
Baltacı, "26 derece, risk oluşturan bir eşik değer. Şöyle ki örneğin 26 derece Atlantik ve Pasifik'te kasırgaların oluşması için büyük bir risk oluşturuyor. Bu durum Doğu Karadeniz'de de aşırı derecede oluşmaya başladı." dedi.
"DOĞU KARADENİZ BİR 'SICAK HAVUZ' HALİNE GELDİ"
Araştırma kapsamında Rize, Artvin ve Hopa çevresinde aynı gün içinde eşik değerin üzerinde gerçekleşen kuvvetli yağışların incelendiğini belirten Baltacı, bu yağışların yaşandığı günlerde deniz suyu sıcaklığının 26 derecenin üzerinde olduğunu tespit ettiklerini aktardı.
Doğu Karadeniz'de deniz suyu sıcaklıklarının Batı Karadeniz'e göre yaklaşık 0,5 derece daha yüksek olduğuna dikkat çeken Baltacı, "Özellikle Doğu Karadeniz için bir nevi 'sıcak havuz' diyebiliriz. O noktaya geldi. İklim değişikliğinin aşırı derecede belirgin bir etkisi var." diye konuştu.
ERKEN UYARI SİSTEMLERİ GÜÇLENDİRİLMELİ
Prof. Dr. Baltacı, iklim değişikliğine bağlı risklerin azaltılması için mayıs-eylül döneminde deniz suyu sıcaklıklarının düzenli olarak takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Bölgeye özgü yüksek çözünürlüklü hava tahmin modellerinin kullanılmasını öneren Baltacı, erken uyarı sistemlerinin bütüncül bir yaklaşımla güçlendirilmesinin sel ve taşkın risklerinin azaltılmasında önemli rol oynayacağını kaydetti.
