Rize’de asırlardır yaşatılan atmacacılık geleneği, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nde düzenlenen şenlikle genç nesillere tanıtıldı. Üniversitenin Türk Halk Bilimi Topluluğu öncülüğünde beş öğrenci topluluğunun iş birliğiyle gerçekleştirilen etkinlikte, kent dışından gelen öğrenciler atmacaları yakından görme ve tanıma fırsatı buldu.
Bölgenin köklü kültürel mirasları arasında yer alan atmacacılığın yaşatılmasını amaçlayan etkinlikte, Rize ve Artvin’den gelen usta atmacacılar öğrencilere geleneğin geçmişini ve günümüzdeki uygulamalarını anlattı.
ÖĞRENCİLER ATMACALARLA İLK KEZ TANIŞTI
Etkinlik sorumlularından Türk Halk Bilimi yüksek lisans öğrencisi Zeynep Kürkçü, Rize ve Artvin’in farklı ilçelerinden gelen atmacacıları ağırladıklarını belirtti.
Programda dernek başkanlarının atmacacılık kültürünün geçmişi ve günümüzdeki durumu hakkında bilgi verdiğini aktaran Kürkçü, etkinlik kapsamında bir dernek üyesinin “kola çağırma” gösterisi de gerçekleştirdiğini söyledi.
Üniversiteye farklı şehirlerden gelen öğrencilerin büyük bölümünün atmacayla ilk kez karşılaştığını ifade eden Kürkçü, “Çok güzel tepkiler aldık. Başta inanamadılar. ‘Gerçekten atmaca gelecek mi?’ diye soranlar oldu. ‘Evet’ dedik, ‘Gerçekten atmaca gelecek’. Şimdi üniversitemize çok çeşitli şehirlerden öğrenciler geldiği için atmacayla çok bir haşır neşirlikleri yok. Yani yüzde 90’ı belki de ilk defa bugün burada atmacayla temasta bulundular” dedi.
Kürkçü, kültürel mirası yeniden yaşatmanın kendilerini mutlu ettiğini de dile getirdi.
“ATMACACILIK BÖLGEDE BÜYÜK BİR AŞK”
Etkinliğin amaçlarından birinin atmacacılık geleneğini gelecek kuşaklara aktarmak olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Gül Yılmaz Çal, geleneğin bölge insanı için taşıdığı anlamı anlattı.
Atmacacılığın yalnızca bir av geleneği olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Çal, atmacacılarla yaptığı görüşmelerde kuşlarla kurulan bağın önemini fark ettiğini söyledi.
Çal, “Öncelikle büyük bir aşk burada atmacacılık. Pek çok atmacacıyla görüştüm. Büyük bir aşkla bağlılar. Hatta bazı atmacacıların eşleri kumaları olarak görüyorlar atmacaları. Evlerinde onlara özel bir yer ayrılıyor” ifadelerini kullandı.
Geçmişte et ihtiyacını karşılamak amacıyla da yapılan atmacacılığın, günümüzde farklı bir anlam kazandığını belirten Çal, kuşla kurulan ilişkinin geleneğin merkezinde yer aldığını vurguladı.
“RİZE’NİN İKİ ÖNEMLİ SİMGESİ VAR; BİR ÇAY, BİR DE ATMACA”
Fındıklı Geleneksel Atmacacılık Derneği Başkanı Hüseyin Uzunhasanoğlu, etkinlik sayesinde Rize dışından gelen öğrencilere bölgenin geleneksel kültürünü tanıtma fırsatı bulduklarını söyledi.
Atmacanın Rize için önemli bir simge olduğunu belirten Uzunhasanoğlu, “Bizim için çok önemli bir konu, gurur verici bir konu bu. Kültürümüzü Türkiye’nin çeşitli yerlerinden gelen öğrencilerimize tanıtma fırsatı bulduk. Zaten Rize’nin iki önemli simgesi var; bir çay, bir de atmaca. Hem Çaykur Rizespor’un simgesi atmaca, Rize’nin simgesi atmaca. Rize’ye gelince ilk bizi karşılayan atmacadır. Bu kültürümüzü devam ettireceğiz” dedi.
İSMİYLE ATMACACILIK GELENEĞİNİ YAŞATIYOR
Şenliğin dikkat çeken isimlerinden biri de 40 yaşındaki Atmaca Aksu oldu. İsmini Rize’nin köklü kültüründen alan Aksu, bu adı taşımaktan gurur duyduğunu ifade etti.
Büyüklerinden kendisine Atmaca isminin verildiğini belirten Aksu, “Büyüklerimizin Atmaca ismi vardı, bize takdim ettiler, biz de Atmaca ismini kullanıyoruz. Niye duymayayım ki, duymasam burada ne işim var? Seviyoruz. O da bizi seviyor, yanımızda duruyor zaten” diye konuştu.
İsmini duyanların şaşırdığını söyleyen Aksu, Atmaca isminin Kartal ve Şahin gibi kuş isimlerinden farklı görülmemesi gerektiğini dile getirdi.
Aksu, “Tepki çok veriyorlar, şaşırıyorlar ‘Atmaca ismi olur mu?’ diye ama sonuçta kuş ismi dedikleri zaman Kartal da var, Şahin de var. Niye Atmaca olmasın ki? Sonuçta Rize kültürü, çocuklarımıza Atmaca adını da verebiliriz. Bunda problem yok yani. Yeter ki sevsinler. Şu anda adımızla kültürü yaşatıyoruz” ifadelerini kullandı.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nde düzenlenen şenlik, Rize’nin atmacacılık geleneğini gençlerle buluştururken bölgenin kültürel mirasının gelecek kuşaklara aktarılmasına da katkı sağladı.
