Trabzonspor'da teknik direktörlük koltuğu son yıllarda aynı senaryoyla tekrarlanıyor. Şenol Güneş'in önce Konyaspor, sonra Papara Park’ta Hatayspor mağlubiyetinin ardından ayrılışı, Fatih Tekke'nin gelişi; geldiği hafta 3-0'lık Başakşehir galibiyeti… Tekke'nin Amedspor mağlubiyeti sonrası ayrılışı, Hüseyin Çimşir'in geçici olarak göreve gelmesi ve ilk maçında alınan 5-0'lık galibiyet...

Her geçiş döneminde taraftar kitlesi ikiye bölünüyor: Bir kesim yeni hocanın "gelir gelmez fark yarattığını" savunurken, bir kesim de "bir haftada, on günde neyin değişebileceğini" sorguluyor.

Asıl çarpıcı olan şu: Bu iki kesim, hoca değiştikçe taraf değiştiriyor. Şenol Güneş gidip Fatih Tekke gelince "bir haftada ne değişir" diyenlerin bir kısmı, şimdi Tekke gidip Çimşir gelince "bak, bir haftada neler değişti" diyor. Aynı şekilde, Tekke geldiğinde onun kısa sürede yaptığı değişimi öne çıkaranlar, şimdi Tekke'nin ayrılışında "bir haftada çözülecek bir şey yok başarı varsa eski hocaya aittir" diyor.

Trabzonspor taraftarının bir kesiminin Güneş-Tekke geçişinde söylediğiyle Tekke-Çimşir geçişinde söylediği arasındaki çelişki, o kişilerin art niyetli veya cahil olduğunu göstermez. Bu bir mantık hatası değil, taraftarlığın doğasında olan bir şey. Taraftarlık nesnel bir analiz değil, duygusal bir kimlik pozisyonudur.

Buna karşın futbolun kendi gerçekliği de var ve bu gerçeklik duygudan bağımsız işliyor:

Tek bir galibiyet ya da mağlubiyet, bir hocanın gerçek katkısını ölçmek için yeterli veri sunmaz. Kadro kalitesi, kısa vadeli sonuçların en büyük belirleyicisidir. Bir hoca değişince kadro bir gecede değişmez; mevcut oyuncuların kalitesi, önceki hocanın şekillendirdiği yapı, yeni hocanın ilk haftalardaki sonuçlarını büyük ölçüde belirler.

Yeni hoca etkisi gerçek ama sınırlıdır. Spor bilimindeki gözlemler, oyuncuların motivasyon ve konsantrasyonunun yeni bir yüzle kısa süreliğine yükseldiğini gösteriyor; ama bu etki genellikle birkaç haftalık bir pencerede kendini gösterir ve kalıcı bir dönüşüme dönüşüp dönüşmeyeceği zamanla anlaşılır.

Üç günlük bir süreçte dünyadaki hiçbir teknik direktör bir takıma yeni bir futbol doktrini yükleyemez. Sahada görülen performans bir taktik dehasından ziyade psikolojik bir şok tedavisi ve zihinsel sıfırlanma hissidir.

Giden hocanın son döneminde biriken ağır baskı ve mental yorgunluk bir anda buharlaşır. Karmaşık şablonlar yerini "Bildiğiniz en iyi oyunu oynayın" sadeliğine bırakır. İlk pozisyonun da gol olmasıyla birlikte skor bir anda farka gider.

Ancak bu tablo, 3 günlük bir taktik mucizesi değil, biriken enerjinin dışa vurumudur.

Asıl irdelemesi gereken ise saha içi değil, saha dışındaki duruşumuzdur. Aynı Trabzonspor şemsiyesi altındayız ama terazimizin ayarı kulübede oturan isme göre el değiştiriyor.

Şenol Güneş gittiğinde Fatih Tekke'nin ilk haftadaki etkisine "Sihirli dokunuş, işte futbol aklı" diyenler, bugün Hüseyin Çimşir'in 5-0'lık galibiyeti karşısında "Canım 3 günde ne değişecek, tamamen şans" diyebiliyor. Ya da tam tersi; dün Fatih Tekke için "Bir haftada mucize beklemeyin" diyenler, bugün aynı mantığı kendi savundukları hoca gittiğinde unutup skora hemen kılıf biçebiliyor.

Kişilere duyduğumuz sempati veya tepki, ilkesel doğrularımızın önüne geçiyor. Sevdiğimiz isim gelince 3 günü "taktik dehası" sayıyoruz; kırgın olduğumuz isim başardığında ise aynı 3 günü "tesadüf" ilan ediyoruz.

Trabzonspor’un aşması gereken en büyük zihinsel eşik tam olarak burasıdır. Bir haftalık süreci değerlendirirken standardımız isimler değil, futbolun yalın gerçekleri olmalıdır. Çünkü kişilere endeksli savunmalar ve eleştiriler günü kurtarsa da kulübün kurumsal hafızasına hiçbir katkı sağlamaz.

Belki en sağlıklı yol, "bir haftada ne değişir" sorusunu sadece sevmediğimiz hoca için değil, sevdiğimiz hoca için de sorabilmek ve cevabın sempatimizden bağımsız kalmasını sağlamaktır.

Skorlar değişir, hocalar gelir gider; fakat ilkeli ve tarafsız bakış açısını koruyabildiğimiz gün, Trabzonspor futbolu da o aradığı kalıcı istikrarı bulacaktır.