Kış geldi… Peki ruh haliniz neden değişti? KTÜ'lü uzman sebeplerini açıkladı

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Psikiyatri ve Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Filiz Civil Arslan, kış aylarında güneş ışığının azalmasıyla birlikte serotonin düzeyinin düştüğünü belirterek mevsimsel depresyona karşı uyarılarda bulundu.

“Sirkadiyen ritim etkileniyor”

Prof. Dr. Arslan, mevsimlerin ruh sağlığı üzerinde önemli etkileri olduğunu ifade ederek, halk arasında “kış depresyonu” ya da “mevsimsel depresyon” olarak bilinen mevsimsel affektif bozukluğa dikkat çekti.

Arslan, “Bunlarla ilişkili birçok nedenden bahsediliyor. Bir biyolojik iç saatimiz var. ‘Biyolojik ritim’ dediğimiz bir kavram var. Buna ‘sirkadiyen ritim’ de diyoruz. Mevsimlerin değişimiyle bunda bir kayma söz konusu olabiliyor. Güneş ışığının azalmasıyla serotonin miktarında da düşme oluyor ve bu durum depresyon gibi belirtilere yol açıyor.” dedi.

Melatonin artışı yorgunluğu artırıyor

Kış aylarında melatonin hormonunun artmasının gün içinde daha uykulu hissetmeye ve uyku süresinin uzamasına neden olabildiğini belirten Arslan, bunun yorgunluk hissini artırabileceğini söyledi.

Gün ışığı ve egzersiz önerisi

Kış depresyonundan korunma yollarına da değinen Arslan, “Kış döneminde gün ışığı azalmış oluyor ve bu dönemlerde gün ışığından daha çok yararlanalım istiyoruz. Evimizin, odamızın daha iyi aydınlatılmasını, mümkün olduğunca dışarıda vakit geçirilmesini ve gün ışığından daha fazla yararlanılmasını istiyoruz. Bunun yanı sıra düzenli egzersiz yapılması önem taşıyor.” diye konuştu.

Belirtilere dikkat uyarısı

Kış depresyonu belirtilerinin klasik depresyonla benzerlik gösterse de bazı yönleriyle ayrıldığını belirten Arslan, bu dönemde özellikle uykuya eğilimin arttığını ve karbonhidrat ağırlıklı yiyeceklere aşırı istek görülebildiğini ifade etti.

Dengeli beslenmenin önemine vurgu yapan Arslan, kış aylarında kişinin kendini hüzünlü ve yorgun hissetmesi, uyku süresinin belirgin şekilde artması gibi belirtiler yaşaması halinde mutlaka uzmana başvurması gerektiğini söyledi.

“Depresyon fiziksel sağlığı da etkiler”

Gerek görüldüğünde ilaç dahil çeşitli tedavi seçeneklerinin uygulanabildiğini kaydeden Arslan, “Depresyonda en önemli ve en riskli durumlardan biri intihar düşüncesidir. Hasta kendisini umutsuz, çok çaresiz hissedebilir. Bazen ağır depresyon vakalarında bu duygular dayanılmaz bir psikolojik acıya dönüşebilir ve intihar düşüncesi ortaya çıkabilir. Bu nedenle depresyon, mutlaka ciddiyetle ele alınması gereken bir hastalıktır. Ayrıca depresyon yalnızca ruh sağlığını değil, fiziksel sağlığı da etkileyebilir. Bağışıklık sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir ve eşlik eden diyabet, kalp hastalığı ya da hipertansiyon gibi kronik hastalıkların kontrolünü zorlaştırabilir.” ifadelerini kullandı.