Sosyal Gündem Resmi İlanlar
Makale 14 Kasım 2026 09:06 14 Kasım 2026 09:09

"Sus, kimseler duymasın!"

Fransa'nın eski soylularından Kardinal Richelieu, "başbakan" konumunda güçlü bir siyasetçiymiş aynı zamanda. "Bana bir adamın altı satır yazısını getirin, onu asmak için gereken nedeni bulurum. İsterse çok iyi bir insan olsun." diye yumurtladığı söylenir. Karanlık ve ürkünç zamanlarda "söz"ün büyük suç sayıldığına dair çok örnek var.

Sözün bir gücü var elbette, ama ne kadar? Ulaştığı kişinin bilgisine, algılama yetisine, zihniyetine, yorumlama becerisine bağlı bu. Yoksa bin kez "rüzgâr" demekle bir yaprak kıpırdamıyor. Bin "ateş" sözcüğü, kibrit tanesi etmiyor. Hâl böyleyken konuşanın, yazanın ciddi cezalar aldığına tanık oluyoruz.

Rıfat Ilgaz, "Anadolu'nun bir yüce dağı"dır. "Yokuş Yukarı"da -bir çiçeği ezmediği, bir kuşun kanadını kırmadığı hâlde- aldığı cezaları da anlatır.

"Orta Asya'dan konuştuk, laf kıtlığında." dediği için "6 ay özgürlükten ve süresiz olarak da öğretmenlikten men cezası" almış, usta. Bu basit sözü hangi korkunç bağlamda kullanmış, bilemiyoruz.

Bir avukat arkadaşıyla karşılaşıyor bir gün. Kendisi meteliksizdir ama arkadaşının üç beş lirası vardır birlikte takılmak için. Birkaç ufak işi hallettikten sonra gidip bir yerde demleneceklerdir. Arkadaşı mahkeme kalemlerine uğrarken Rıfat abi 2. Ağır Ceza'nın önünden geçtiği sırada kapıda asılı duruşma listesine bakıyor, öylesine. "Senin davaya biraz daha var." lakırtısını mübaşirden duyunca afallayıp,

"Ben mi? Duruşmam mı var bugün?" diye soruyor.

"Var tabii. Mahkeme için gelmedin mi sen?"

"Yok, Mareşal. Ne mahkemesi?"

"Sana celp göndermedik mi yahu?"

"Celp mi dedin? Her hafta bir iki tane geliyor. Hangi birini aklımda tutayım, Mareşal?.."

Cumhurbaşkanına hakaret davasıymış bu. Beraat etmiş ama Yargıtay bozmuş kararı. Yazıda hakaret yoktu, diyor usta. Yurttaş olarak eleştirme hakkımızı kullanmıştık. Hepsi bu...

Derken tesadüfen girdiği "adalet" sarayından, polis eşliğinde mahpus damına gönderiliyor Hababam Sınıfı'nın hocası, hem de bir yıllığına...

Suların üstünden çok köprüler geçti. Zamanla söz söyleme özgürlüğü anayasal güvence altına alındı, malum. Ve zamanla aykırı düşüncelerini susarak ifade etmeyi öğrendi insanlar.

Yorumlar (4)

Yorum Yaz

Yorumunuz onaylandıktan sonra yayınlanacaktır.

E
Erol Kara
6 gün önce

Harikasın Ustam.

A
Ali
6 gün önce

Güzel yazı tebrikler

A
Ali İhsan DİNÇ
6 gün önce

Sorun, yazmak yada söylemek değil aslında. Söylenmek istenene yanlış anlam yüklemek, veya muhatabın anlatılmak isteneni anlayacak kapasitede olmaması genellikle sorunun kaynağını teşkil ediyor.

M
Metin Günaydın
3 gün önce

Tebrikler güzel dokunuş