Trabzon'da kıyı dolguları için uyarı! "Felakete davetiye çıkarıyoruz"
Prof. Dr. Osman Bektaş, özellikle Doğu Karadeniz başta olmak üzere Türkiye kıyılarında inşa edilen havalimanları, limanlar, hastaneler ve diğer stratejik yapıların deprem güvenliği açısından dikkatle incelenmesi gerektiğini söyledi.
Deniz tabanındaki aktif fayların mühendislik projelerinde yeterince dikkate alınmadığını savunan Bektaş, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ile Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) iş birliği yapması gerektiğini ifade etti.
"MTA VE TPAO İŞ BİRLİĞİ ŞART"
Bektaş, denizlerdeki aktif fayların daha net ortaya konulabilmesi için TPAO'nun elindeki sismik verilerin değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Özellikle Doğu Karadeniz başta olmak üzere tüm Türkiye kıyılarında havalimanları, dolgu konut alanları, stratejik hastaneler ve limanlar inşa edilmektedir. Bu yapıların üzerine oturduğu dolgu zeminler, denizdeki aktif fayların yaratacağı sarsıntılara karşı en savunmasız alanlardır. TPAO'nun elindeki deniz sismik verilerinin, kamu yararı ve deprem güvenliği gözetilerek akademik bir konsorsiyum ve MTA iş birliğiyle değerlendirilmesi gerekir. Deniz altı faylarının koordinatları ve kilitlenme oranlarıyla birlikte Ulusal Diri Fay Haritası'na işlenmesi büyük önem taşımaktadır."
"MEGA YAPILAR ETKİ ALANINA KÖRLEME TASARLANIYOR"
Doğu Karadeniz kıyılarındaki dolgu alanlarda yükselen yapıların önemli bir risk taşıdığını öne süren Bektaş, bazı aktif fayların mühendislik projelerinde dikkate alınmadığını savundu.
"TPAO'nun açık denizde koordinatlandırdığı Ordu, Trabzon ve Rize fayları mühendislik projelerinde dikkate alınmıyor. MTA haritalarında bu fayların yer almaması nedeniyle birçok büyük proje, bu ters ve bindirme faylarının etki alanında tasarlanıyor." dedi.
"DEPREM DALGALARINI BÜYÜTEBİLİR"
Bektaş, deniz dolgularının deprem sırasında sıvılaşma ve deprem büyütmesi riskini artırabileceğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"Deniz dolgusu, suya doygun gevşek zemin anlamına gelir. Deniz altındaki faylar kırıldığında bu dolgular deprem dalgalarını sönümlemez. Aksine büyüterek deprem büyütmesine ve zeminin sıvı gibi davranmasına, yani sıvılaşmaya neden olabilir."
"FELAKETLERE DAVETİYE ÇIKARIYOR"
Dolgu alanlarının yalnızca deprem sırasında değil, normal koşullarda da deformasyona uğrayabildiğini ifade eden Bektaş, sözlerini şöyle tamamladı:
"Bu dolgular sadece depremde değil, sismik sessizlik dönemlerinde de kendi yükleri nedeniyle düşey oturma ve kayma deformasyonları yaşayabiliyor. Mühendislik bilimini ve sismik verileri göz ardı ederek kritik altyapıları dolgu alanlara inşa etmek, gelecekte yaşanabilecek felaketlere davetiye çıkarmaktadır."
Türkiye'de aktif fay sayısı arttı! Prof. Dr. Osman Bektaş’tan kritik değerlendirme
