Bir kilo çakıl taşı alsan da elli gram eksik çıksa canın sıkılır. Alışverişte hile hurda olmasın diye bakkalın manavın terazisi düzenli denetlenir. Adaletin de bir terazisi vardır ki kuyumcu tartısından daha hassas olması beklenir. Adalete olan inanç zedelenmesin, gönüller yaralanmasın, dünyalar kararmasın diye.

Eski zaman yargıçlarından birinin huzuruna iki adam gelmiş. Biri davacı, biri davalı. Kadı efendi ikisini de dinlemiş ama kimin haksız olduğunu anlayamayınca konuyu falakacılara havale etmiş. Her ikisine de kızılcık sopasıyla bir temiz dayak attırdıktan sonra, "Oh! Hele hangisi haksız ise elimden kurtulamadı ya!.." demiş.

Suçlular cezasız kalırsa vicdanlar sızlar. Ama "bir masumu cezalandırmaktansa bırakalım da suçlu Allah'ından bulsun" anlayışı öteden beri kimi vicdanlarda karşılık bulmuştur.

Somut kanıtlar, güvenilir tanıklar olmadan bir insana ceza vermenin de büyük vebali olsa gerektir. "Yalancı şahitlik" bin yıldan eski metinlerde bile karşımıza çıkan mesleklerdendir.

Adamın biri aceleyle tabana kuvvet giderken önüne bir tanıdık çıkıp sual eylemiş:

"Uğurlar olsun efendi! Böyle yeldir yepelek nereye gidersin?"

"Mahkemeye yetişmem lazım. Şahitlik etmeye gidiyorum."

"Ne olmuş ki? Hadise nedir?"

"Doğruyu söylemek gerekirse konuyu ben de bilmiyorum..."

Zaman denen ırmak gürül gürül akmaya devam ediyor. Dünyaya kazık çakabileceğini sanan insanları da önüne katıp götürüyor birer birer. Bunu bildiği hâlde bilmezden gelen ne çok insan var.

Saf bir adamcağız merakından mahkeme binasına girmiş evvel zamanda. (Malum, olaylarımız hep evvel zaman içinde, kalbur saman içinde geçiyor). Boş bir salonun kapısını açık görünce girmiş, gidip kadı hazretlerinin koltuğuna oturuvermiş. Görevliler derhal yetişip garibi döve döve dışarı atmışlar.

"Ne oldu sana birader? Nedir bu hâlin?" diye soranlara,

"Kadı efendinin sandalyesinde iki dakika oturdum da" demiş adam, "bir araba dayak yedim. Vallahi orada yıllarca oturan şu kadıların öbür dünyadaki hâlini hiç düşünemiyorum..."