“Yağmurlu Kentin Kızları” Trabzon’da sanatseverlerle buluştu: Trabzon’un hafızasını anlattı
Trabzon Sanatevi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen 16. Uluslararası Sanat Günleri kapsamında düzenlenen etkinlikte, Trabzonlu araştırmacı yazar Yüksel İskender Aksu, “Yağmurlu Kentin Kızları” adlı kitabı üzerine söyleşi gerçekleştirdi.
Trabzon tarihi, kültürü ve toplumsal hafıza üzerine çalışmalarıyla tanınan Aksu, daha önce yayımladığı “Tarihi süreçte Trabzon kadınının giyinişi-Moda hep vardı” ve “Karayemiş Kuşları” adlı eserleriyle de dikkat çekmişti.
TRABZON’UN KADINLARI VE TARİHİ İZLER
“Yağmurlu Kentin Kızları” adlı eserde, Trabzon Lisesi’nin kuruluş süreci, Osmanlı dönemindeki konak yaşamı, kadınların sosyal hayattaki yeri ile Leyla Saz ve Sırrı Paşa çevresinde şekillenen tarihsel atmosfer ele alınıyor.
Söyleşide konuşan Aksu, Trabzon’un hayatındaki yerini ve yazarlık serüvenini şu sözlerle anlattı:
“Trabzonluyum. Trabzon Lisesi mezunuyum. Evlenip Ankara’ya gittim. Genç yaşta emekli olduktan sonra Trabzon’umu tarihi süreçte çeşitli şekillerde anlatarak kitaplar yazmaya çalışıyorum. Özellikle kadınlar konusunu inceliyorum. Kadın giyinişini anlatan 6 yıllık bir çalışmam var. Gerçek fotoğraflardan oluşturduğum bir albüm kitabım var. Onun arkasından “Karayemiş kuşları” ve “Yağmurlu kentin kızları” şeklinde kitaplarım devam ediyor.”
“TRABZON’LA HEP BİRLİKTEYİM”
Trabzon’dan uzak yaşasa da kentle bağının hiç kopmadığını ifade eden Aksu, çalışmalarının merkezinde çoğunlukla Karadeniz kadınının yer aldığını söyledi.
Aksu, “Trabzon özlemi, hem Trabzon’a duyduğum tutku ve sevgi hem de Trabzon’da atadan, dededen gelen bir ailem olduğu için burayı çok iyi tanıdığım için, uzaktan (uzak da hissetmiyorum kendimi) hep Trabzonla birlikteyim. Tarihi süreçteki olaylarını, kadınlar üzerine incelemeye çalışıyorum. Karadeniz kadını çok cengaver, çalışkan, akıllı, mücadeleci bir kadın. Toplumsal bir çizgiye gelmesini teşvik ve destekliyorum.” dedi.
LEYLA SAZ’IN İZİNİ SÜRDÜ
Kitabın çıkış noktasının Trabzon Lisesi üzerine yaptığı araştırmalar olduğunu belirten Aksu, bu süreçte Osmanlı dönemi bestekârlarından Leyla Saz’ın Trabzon’daki yaşamına ulaştığını anlattı.
“Bu kitapta da kadim okullarımdan yola çıkarak başladım yazmaya. Bu yazımda Trabzon Lisesini incelerken bir Leyla Saz hanımla tanıştım. Meğer Trabzon tarihinde 3 yıl müthiş bir kadın yaşamış ama bu kadına dair hiçbir ipucu yok. Bunu açığa çıkarmaya karar verdim. Çünkü kurguladığım yaşam tarzıyla Leyla elimizdeki tek done. Trabzon’a geldiğinde evlerin açık pencerelerinden kadınların ud çalarak şarkı söylediğini duymuş. Bunu onu hem çok şaşırtmış, hem de çok mutlu etmiş. Leyla Hanım, bir bestekâr, şair, sosyal gücü kuvvetli bir kadın. Bu konaklarda kadınlarla musiki meşklerine başlıyor. Bu musiki meşklerinde konuşulan kadın hakları var. Trabzon’un kızlarının istekleri var. Daha pek çok konu gündeme gelir. Böyle aydın Tanzimat döneminde yetişmiş bir kadın ve sanatçı, Osmanlı bestekârı. Bunun açığa çıkmasını sağladım.”
TRABZON’UN EĞİTİM TARİHİNE DE IŞIK TUTUYOR
Aksu, kitapta yalnızca Leyla Saz’ın hikâyesini değil, Trabzon’un eğitim geçmişine dair önemli ayrıntıları da ele aldığını ifade etti.
“ Ayrıca Trabzon Lisesi’nin ilk basketçi kızlarından birisiyim ben de. 1972 yılında kurulmuştu. Bu da tarihimizde yok maalesef. Bunu da tarihe mal etmek istedim. Ve o takımı kuran iki kız kardeş de bugün aramızdalar. Yıkılan ve bizi mahzun bırakan Trabzon Kız Ortaokulunu anlattım hocalarımın öyküleriyle. Yavuz Selim ilkokulundan bahsettim. Bunların hepsi sıcak anılarla öyküleştirilmiş yazılar. Umarım beğenilir.”
“BUGÜNÜN TRABZON KADINI ÇOK BAŞARILI”
Geçmiş dönemlerle bugünü karşılaştıran Aksu, kadınların toplumsal hayattaki görünürlüğünün arttığını belirtti.
“Bugünün Trabzon’unu burada yaşamadığım için çok iyi bilmiyorum. Ama eski Trabzon’u yaşadığım için çok iyi biliyorum. Hep onu anlatıyorum. Bugün Trabzon kadını da eskiden olduğu gibi çok çalışkan, daha çok toplum içinde. Eskiden öyle değildi. Kadınlar evdeydi. Evde varlık gösterirlerdi. Toplumsal yaşama katılamazlardı. Tabi bunda cumhuriyetin kadını görünür kılmasının etkisi var. Bugünün kadını çok başarılı.”
“TRABZONLU OLMAK ÇOK GÜZEL”
Konuşmasının sonunda Trabzon’un tarihsel ve kültürel zenginliğine vurgu yapan Aksu, kentin değerlerinin daha fazla tanıtılması gerektiğini söyledi.
“Trabzonlu olmak çok güzel. Trabzon’u daima üst seviyelerde görmek çok güzel. Eski şehir olduğu için birçok kültür yaşadığı için önemini arz etmek istiyorum.”
