Trabzon’un da aralarında bulunduğu birçok kente gönderilen Kemah tuzu, Erzincan’ın Kemah ilçesinde yüzyıllardır sürdürülen geleneksel yöntemlerle üretiliyor. Tuzlu su, güneş altında buharlaştırılarak kristal tuza dönüştürülüyor.

Kemah ilçesine yaklaşık 4 kilometre mesafedeki Kömür köyünde bulunan tuz ocağının geçmişinin yaklaşık 460 yıl öncesine dayandığı belirtiliyor. Bölgenin tuz ihtiyacının karşılanmasında önemli rol oynayan ocak, Osmanlı döneminde Ermeniler tarafından işletildi.

TUZ, GÜNEŞ ALTINDA KRİSTALLEŞİYOR

Yaklaşık 250 bin metrekarelik alana yayılan tesiste, yerin yaklaşık 100 metre altındaki tünellerden çıkarılan tuzlu su, sayıları 150’yi bulan havuzlara aktarılıyor.

Sera görünümündeki havuzlara doldurulan tuzlu su, güneşin etkisiyle buharlaşıyor. Suyun çekilmesinin ardından geride kalan kristal tuzlar ise işçiler tarafından yoğun emek gerektiren çalışmalarla toplanıyor.

Tuz ocağının uzun yıllar Tuz İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından işletildiği, daha sonra ise özelleştirildiği aktarılıyor.

EVLİYA ÇELEBİ SEYAHATNAMESİ’NDE DE YER VERDİ

Tarihi tuz ocağı, Osmanlı döneminin ünlü seyyahı Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde de bahsettiği üretim merkezleri arasında bulunuyor.

Yüzyıllardır sürdürülen geleneksel tuz üretimi, günümüzde modern tesislerin yanında yaşatılmaya devam ediyor. Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte üretim faaliyetleri de hız kazanıyor.

ÜRETİM HAZİRAN VE EYLÜL ARASINDA YAPILIYOR

Tesiste tuz üretimi haziran ayı ortalarında başlıyor ve eylül ayı ortalarına kadar devam ediyor. Üretim sürecinde güneş ve sıcaklık önemli rol oynarken, kısa üretim döneminde yoğun çalışma yürütülüyor.

İşçiler tarafından toplanan kristal tuzlar, işlenerek farklı kentlerde satışa sunuluyor. Geleneksel yöntemlerle elde edilen ürün, bölgedeki üreticiler tarafından da tercih ediliyor.

KEMAH TUZU TRABZON’A DA GÖNDERİLİYOR

Kemah tuzu başta Doğu Anadolu Bölgesi olmak üzere İstanbul, Bursa, Ankara, Erzurum, Trabzon ve İzmir gibi birçok kentte satışa sunuluyor.

Lezzeti ve gıda ürünlerinin raf ömrünü uzatması nedeniyle Kemah tuzu, yörede özellikle peynir üreticileri, yaylacılar ve salamuracılar tarafından tercih ediliyor. Üretim, bölge ekonomisine de katkı sağlıyor.

DOĞAL YÖNTEMLE ÜRETİLİYOR

İşletme sahibi Metin Tanrıkulu, doğal yöntemlerle elde edilen tuzun herhangi bir kimyasal katkı içermediğini belirterek üretim süreci hakkında bilgi verdi.

Tanrıkulu, "Kaynağından suyla erimiş olarak gelen tuz, havuzlara alınarak burada güneşin sıcaklığı ile buharlaştırılıp tekrar kristalize ediliyor. Bunun için havanın sıcak olması önemli. Buradaki üretim haziran ayı ortasından eylül ayı ortasına kadar sürüyor. Zor şartlarda ve 3 ay gibi kısa sürede Erzincan ve çevresinin tuz ihtiyacını karşılıyoruz" dedi.