Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından uygulanan “Türkiye’de Demokratik Yerel Yönetişimin Geliştirilmesi İçin Sivil Katılımın Güçlendirilmesi Projesi” kapsamında Trabzon Sivil Katılım Zirvesi, Hamamizade İhsan Bey Kültür ve Sanat Merkezi’nde gerçekleştirildi. Zirvede, demokratik yerel yönetişim ve sivil katılımın güçlendirilmesine yönelik çalışmalar ele alındı.
Programa Türkiye Belediyeler Birliği Proje Uzmanı Ezgi Dilan Yeşilkaya, İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü Grup Başkanı Fatih Demir, Avrupa Birliği Başkanlığı AB İşleri Uzmanı Sinem Bölükbaşı, UNDP Türkiye Mukim Temsilci Yardımcısı Tomica Paovic, Vali Yardımcısı, UNDP Türkiye’den Neslihan Cankara ve Metehan Gültaşlı, UNDP Türkiye Sivil Katılım Projesi Saha Koordinatörü Serkan Gümüş, Trabzon Büyükşehir Belediyesi Sivil Katılım Projesi Koordinatörü Sema Semercioğlu, Trabzon Büyükşehir Belediyesi Spor Daire Başkanı Özgür Kara katılım sağladı.
YEŞİLKAYA: “SİVİL KATILIM PROJESİ ÖNEMLİ BİR DENEYİM ORTAYA KOYDU”
Türkiye Belediyeler Birliği Proje Uzmanı Ezgi Dilan Yeşilkaya, Trabzon Sivil Katılım Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, Sivil Katılım Projesi kapsamında yedi pilot ilde oluşturulan sivil katılım görev güçlerinin belediyeler, sivil toplum kuruluşları, kent konseyleri ve farklı yerel paydaşları bir araya getirdiğini söyledi. Yeşilkaya, proje kapsamında oluşturulan iş birliği ve iletişim mekanizmalarının proje sonrasında da sürdürülebilir hale getirilmesinin önemine dikkat çekti.
SİVİL KATILIM MEKANİZMALARININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNE DİKKAT ÇEKTİ
“Katılımcı, kapsayıcı ve demokrasiye dayalı üretim anlayışının güçlendirilmesine katkı sunan belediyeler arasında dayanışma ve iş birliğini destekleyen Türkiye Belediyeler Birliği’ni temsil eden proje uzmanı Sayın Ezgi Dilan Yeşilkaya’yı davet etmek istiyorum efendim. Buyurun. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın kıymetli UNDP temsilci yardımcısı, Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı’nın ve İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü’nün değerli temsilcileri, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın değerli temsilcileri, belediyelerimizin, kent konseyimizin, sivil toplum kuruluşlarımızın ve üniversitemizin kıymetli temsilcileri, değerli katılımcılar. Türkiye Belediyeler Birliği adına sizleri saygıyla selamlıyorum. Bugün bizi Trabzon’da ağırlayan Trabzon Büyükşehir Belediyesine ve bu organizasyonun gerçekleştirilmesine emeği geçen tüm paydaşlarımıza teşekkür ediyorum.
Türkiye Belediyeler Birliği olarak belediyelerimizin ulusal ve uluslararası programlardan daha etkin yararlanabilmesi, kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesi ve kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi amacıyla çeşitli proje ve programlar geliştiriyoruz. Bu kapsamda yürütülen Avrupa Birliği projeleri de belediyelerimizin kurumsal kapasitesinin geliştirilmesi, farklı paydaşlarla iş birliği mekanizmalarının güçlendirilmesi ve edinilen deneyimin belediyeler arasında yaygınlaştırılması açısından önemli fırsatlar sunuyor.
Sivil Katılım Projesi de bu açıdan önemli bir deneyim ortaya koydu. Proje kapsamında yedi pilot ilde oluşturulan sivil katılım görev güçleri, belediyeleri, sivil toplum kuruluşlarını, kent konseylerini ve farklı yerel paydaşları düzenli biçimde bir araya getirdi. Böylelikle sivil katılım konusunda yerelde uygulanabilecek yöntemlerin birlikte geliştirilmesi ve değerlendirilmesi için bir çalışma zemini oluştu.
Dün gerçekleştiğimiz sürdürülebilirlik istişare toplantısında da bu sürecin bundan sonraki aşamasını ele aldık. Proje uygulama döneminin sonuna yaklaşırken üzerinde durduğumuz temel konu proje kapsamında oluşan iletişim ve iş birliği mekanizmalarının proje sonrasında da nasıl sürdürülebileceği oldu.
Elbette ki her belediyenin ihtiyaçları, kurumsal kapasitesi ve yerel paydaş yapısı farklılık göstermekte. Bu nedenle proje kapsamında geliştirilen mekanizmaların yerel koşullar ve ihtiyaçlar dikkate alınarak sürdürülebilir hale getirilmesi çok önemlidir. Trabzon’daki deneyim de bu açıdan değerli örnekler sunuyor.
Oluşturulan çalışma grupları, belediyenin devam eden projelerinin paydaşlarla değerlendirilmesi, üniversite, meslek kuruluşları ve sivil toplumun farklı süreçlere dahil edilmesi, proje döneminde geliştirilen iş birliğinin somut örnekleri arasında yer alıyor.
Birliğimiz açısından bundan sonraki önemli başlıklardan biri de bu deneyimlerin belediyeler arasında paylaştırılması ve yaygınlaştırılmasıdır. Farklı belediyelerde geliştirilen iyi uygulamaların paylaşılması her belediyenin kendi ihtiyaçları ve yerel koşulları çerçevesinde yararlanabileceği önemli bir bilgi ve deneyim kaynağı oluşturuyor.
Türkiye Belediyeler Birliği olarak belediyeler arasındaki bilgi ve deneyim paylaşımını desteklemeye, uluslararası programlardan elde edilen kazanımların daha geniş bir belediye ağına ulaşmasına katkı sunmaya devam edeceğiz.
Bu vesileyle projenin hayata geçirilmesine katkı sağlayan Avrupa Birliği’ne, Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı’na, İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü’ne, UNDP’ye, Trabzon Büyükşehir Belediyesi’ne ve süreç boyunca katkı sağlayan tüm yerel paydaşlara teşekkür ediyorum. Bugünkü zirvenin bugüne kadar elde edilen deneyimlerin paylaşılmasına ve bundan sonraki çalışmalar için yeni iş birliği imkanlarının değerlendirilmesine katkı sağlamasını diliyorum.”
İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü Grup Başkanı Fatih Demir, şunları açıkladı:
SİVİL TOPLUM, TOPLUMSAL YAŞAMIN VAZGEÇİLMEZ BİR PARÇASI
“Toplumsal gelişime önemli katkılar yapan sivil toplum kuruluşları bütün dünyada kamu ve özel sektörün yanı sıra sosyal hayatlar vazgeçilmez üçüncü bir sektör haline gelmiştir. Bizler de bakanlık olarak sivil toplum kuruluşlarının toplumsal yaşamda taşıdığı anlam ve öneme binaen her fırsatta görüşlerini almaya önem veriyoruz.”
SİVİL TOPLUM KALKINMA PLANLARINDA AYRI BİR BAŞLIK OLDU
“Tabii ki her alanda olduğu üzere sivil toplumun gelişmesi hususunda da çok paydaşlı, birbirini besleyen ve gelişmelerine katkı sunan tüm tarafların yetkin işbirliğini önemsiyor ve bu kapsamda çalışmalarımıza yön veriyoruz. Bu noktada çalışmalarımızın kaynağı ve dayanağı olan ülkemizin beş yıllık politikalarının belirlendiği kalkınma planlarında da artık sivil toplum ayrı bir başlık olarak yer almaktadır. On ikinci kalkınma planı kapsamında da sivil toplum başlığı tüm paydaşlar ile birlikte katılımcı bir anlayış ile ele alınmaktadır.”
TÜRKİYE’DE SİVİL TOPLUMUN KÖKLERİ ÇOK KADİM
“Sivil toplum, bireylerin ve grupların devlet aygıtı içerisinde kendilerini ifade edebildikleri yönetim süreçleri içerisinde katılım sağlayabildikleri ve toplumsal bağları güçlendiren yapılar içerir. Türkiye’de de bu anlayışın tezahürü olarak Selçuklular dönemindeki ahilik teşkilatı, Osmanlı dönemindeki loncalar, vakıflar gibi toplumsal yapılar bu topraklardaki sivil toplumun mazisinin ne kadar kadim ve köklerinin ne kadar sağlam olduğunu göstermektedir.”
DERNEK SAYISI 103 BİNİN ÜZERİNE ÇIKTI
“Dernek sayıları 2004 yılından bu yana yüzde 47 artış göstererek 103 binin üzerine çıkmıştır. Dernek üye sayıları yine 2004 yılından bu yana yüzde 125 artış göstererek 8.7 milyonun üzerine çıkmıştır. Dernek gelirlerinde ise 2010 yılından bu yana yüzde 4 bin 400’e yaklaşan bir artışla 240 milyar TL olmuştur.”
SİVİL KATILIM GÜÇLÜ SİVİL TOPLUMLA DOĞRUDAN BAĞLANTILI
“Bu verileri de göz önünde bulunduracak olursak genel müdürlüğümüz açısından sivil katılımın güçlenmesi güçlü ve sürdürülebilir bir sivil toplum yapısıyla doğrudan bağlantılıdır. Sivil toplum kuruluşlarının kurumsal kapasitesinin gelişmesi, şeffaf ve hesap verilebilir biçimde faaliyet göstermesi, proje geliştirebilmesi ve karar süreçlerinde nitelikli katkı sunabilmesi bu yapının temel unsurlarındandır.”
SİVİL TOPLUM KAMU İLE İLETİŞİMİ GÜÇLENDİRECEK
“Genel Müdürlüğümüz merkez ve taşra teşkilatıyle sivil toplum kuruluşlarına rehberlik etmeyi, kamu ile sivil toplum arasındaki iletişim kanallarını güçlendirmeyi, gönüllülük kültürünün gelişmesine katkı sağlamayı sürdürecektir.”
SİVİL KATILIM KAMU OTORİTESİNİN SORUMLULUĞUNU DEVRETMEK DEĞİL
“Sivil katılım, kamu otoritesinin sorumluluğunu devretmesi anlamına gelmez. Aksine kamu kurumlarının kararlarını daha geniş bilgiye, daha güçlü toplumsal desteğe ve daha gerçekçi ihtiyaç analizlerine dayanmasına imkan verir. Sivil toplum da bu süreçte yalnızca talep ileten değil, uzmanlığını ve saha bilgisini paylaşan, çözüm geliştiren ve uygulamayı izleyen bir paydaş haline gelir.”
TRABZON’DA KURUMLAR AYNI MASADA BULUŞTU
“Bugün Trabzon’da ulaşılan sonuçları değerli kılan farklı kurumların aynı masada buluşabilmiş olmasıdır. Bundan sonraki hedefimiz bu işbirliğini kişilere ve dönemsel projelere bağlı olmaktan çıkararak kurumsal bir düzene kavuşturmaktır. Yerel strateji, eylem planlarının uygulanması, düzenli izlenmesi ve kamuoyuyla paylaşılması bu sürekliliğin en önemli güvencesi olacaktır.”
VATANDAŞLARIN YÖNETİM SÜREÇLERİNE AKTİF KATILIMI ÖNEMLİ
“Klasik yönetim anlayışının dönüşüme uğradığı bu yüzyılımızda vatandaşların aktif bir şekilde yönetim süreçlerine katılması karar alma mekanizmalarının eşitlikçi bir anlayışla yer almasını önemsiyoruz.”
SİVİL KATILIM PROJESİNE EMEĞİ GEÇENLERE TEŞEKKÜR
“Sözü daha fazla uzatmadan Türkiye’de belediyeler birliğinin ana faydalanıcısı olduğu, genel müdürlüğümüzün eş faydalanıcısı olduğu sektör lideri olan AV başkanlığımızın tecrübeleriyle birlikte etkin ve başarılı bir şekilde yürütülen sivil katılım projesinde emeği geçen herkese ve bugün bizi burada yalnız bırakmayan tüm katılımcılara teşekkür ediyorum.”
Avrupa Birliği Başkanlığı AB İşleri Uzmanı Sinem Bölükbaşı, şunları açıkladı:
AB BAŞKANLIĞI, TÜRKİYE’NİN AB’YE KATILIM SÜRECİNİ YÜRÜTÜYOR
“Avrupa Birliği Başkanlığı ülkemizin Avrupa Birliği’ne katılım sürecini yürütüyor. Aynı zamanda üyelik kapsamında verilen Avrupa Birliği mali yardımlarının da ulusal koordinasyon görevini yürütüyor. Avrupa Birliği bu yardımları aday ülkelere üyelik süreçlerini desteklemek amacıyla veriyor ve bu yardımları da projeler yoluyla kullanıyor.”
SİVİL KATILIM PROJESİ KAMU VE STK İŞBİRLİĞİNİ GÜÇLENDİRMEYİ AMAÇLIYOR
“Sivil Katılım Projesi de bizim yerelde demokratik katılım kültürünün geliştirilmesi, kamu kurumlarıyla sivil toplum kuruluşlarının katılım diyaloğu ve işbirliğini güçlendirmek amacıyla bizim Türkiye Belediyeler Birliği’nin ve İçişleri Bakanlığı’nın bir araya gelerek geliştirdiği bir proje oldu.”
“PROJELERDE ÖNEMLİ OLAN ŞEY ASLINDA ÇIKTILAR”
“Projelerde önemli olan şey aslında çıktılar. Eğer çıktılarınız kuvvetliyse başarılı olursunuz. Uygulamalarınızla aslında siz de katılım sürecimize bir adım atmış olursunuz. Katılım sürecimizi desteklemiş olursunuz.”
TRABZON VE PİLOT İLLERDEKİ ÇALIŞMALAR DİNLENECEK
“Bugün burada aslında projenin sonuna yaklaşırken sivil katılım düzeyinde Trabzon’da ve diğer pilot illerimizde gerçekleştirilen çalışmaları dinleyeceğiz. Dün sivil katılım düzeyi sürdürülebilir toplantısında yine sivil katılım görev gücüyle birlikteydik. Bugün yine görev gücünden arkadaşlarımızın da bu proje kapsamında yaptıkları çıktıları dinleyeceğiz.”
PROJE ÇIKTILARININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ VURGUSU
“Bu projelerin çıktıları sadece proje içerisinde kalması değil, aynı zamanda sürdürülebilir olması da çok önemli. Trabzon’un da projenin sonrasında bu projenin çıktılarının sürdürülebilirliğine katkı vereceğine ve destek vereceğine eminim.”
TRABZON’A VE PİLOT İLLERE TEŞEKKÜR
“Ben verilen emekler için herkese çok teşekkür ediyorum. Hem Trabzon’a hem diğer pilot illerimize. Ben herkese, Trabzon’a projeye verdikleri emeklerden dolayı teşekkür etmek istiyorum. Saygılarımı sunuyorum.”
UNDP Türkiye Mukim Temsilci Yardımcısı Tomica Paovic, konuya ilişkin şunları açıkladı:
TRABZON TARİH BOYUNCA KÜLTÜRLERİN VE FİKİRLERİN BULUŞMA NOKTASI OLDU
“Bugün burada Trabzon’da olmak özellikle çok anlamlı. Çünkü Trabzon tarihine baktığımızda görüyoruz ki Trabzon her zaman halkların, kültürlerin, fikirlerin ve ticaret yollarının bir araya geldiği bir buluşma noktası olmuş. Bu tarih önemli bir mesaj veriyor bize aslında bugün. Bu da şu: güçlü bir şehir sadece kurumları ve kaynaklarıyla güçlü olmaz. Aynı zamanda insanları bir araya getirme kabiliyeti, onların beraber kolektif bir şekilde çalışmasını sağlama kabiliyetiyle de bir şehrin güçlü bir şehir olduğu anlaşılır.”
SİVİL KATILIM DEMOKRATİK YEREL YÖNETİŞİMİN TEMEL PARÇASI
“Bu proje AB tarafından desteklenmektedir ve Avrupa Birliği, Mülteci Başkanlığı ve Sivil Toplum İlişkiler Genel Müdürlüğü, Türkiye Belediyeler Birliği’ne yakın işbirliği içerisinde UNDP tarafından uygulanmaktadır. Ve tabii bu projenin amacı sivil katılımı demokratik yerel yönetimin temel bir parçası olarak güçlendirmektir.”
“VATANDAŞLARIN KARARLARA ANLAMLI ŞEKİLDE KATILMASI ÖNEMLİ”
“Demokratik yerel yönetişim sadece kurumların nasıl çalıştığı konusuyla ilgili değildir. Bu aynı zamanda vatandaşların kendilerini etkileyen kararlara anlamlı şekilde katılma fırsatı bulup bulmadıklarıyla da ilgilidir.”
TRABZON, SİVİL KATILIM YAKLAŞIMININ ÖNEMLİ BİR ÖRNEĞİ
“Trabzon işte bu yaklaşımın çok güzel bir örneğini sunuyor aslında. Bu projede Trabzon Sivil Katılım Görev Gücü farklı sektörlerden ve kurumlardan temsilcileri bir araya getirmiştir. Ve bu çalışmaların en büyük değeri sadece gerçekleştirdiği faaliyetler değildir. Bu projede farklı aktörler bir araya gelmiş, birbirlerini dinlemiş, ortak öncelikleri tespit etmiş ve beraber çalışma konusunda tecrübe edinmişlerdir. Asıl değer burada yatmaktadır.”
TRABZON’UN SİVİL KATILIM YOLCULUĞU PAYLAŞILACAK
“Bugün burada birlikte Trabzon’un sivil katılım yolculuğunu konuşacağız ve bu çerçevede projedeki kazanımları, başarıları paylaşacağız ve Türkiye ve dünyanın diğer yerlerinden sivil katılım tecrübelerini dinleyeceğiz birlikte. Ve her toplantı, her çalıştay ve her ortak faaliyetin arkasında bu konuda zamanını, bilgisini ve enerjisini paylaşan kişiler, bu konuda emek veren kişiler vardır. Trabzon Sivil Katılım Görev Gücü üyeleri ve daha geniş olarak baktığımızda tüm Trabzon sivil katılım çerçevesinde tüm Trabzon toplumu bu sürecin özünde yer alıyor.”
PROJE KAZANIMLARININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ VURGUSU
“Bu nedenle bugün sadece bir projenin kapanışı için bir araya gelmiş değiliz. Geleceğe bakıyoruz. Bu proje çerçevesinde geliştirilen ve oluşturulan ilişkiler, ortaklıklar, mekanizmalar tabii ki proje döneminin ötesinde de sürdürülebilir bir şekilde devam etmelidir. Bu başarı ve kazanımların devam etmesi çok çok önemli.”
TRABZON VALİLİĞİ VE BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NE TEŞEKKÜR
“Bu vesileyle Avrupa Birliği’ne, cömert desteklerinden ve ortaklıklarından dolayı samimi teşekkürlerimi sunmak istiyorum. Ayrıca AB Başkanlığı’na, İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü’ne, Türkiye Belediyeler Birliği’ni teşekkür etmek istiyorum. Aynı zamanda Trabzon Valiliği’ne, Trabzon Büyükşehir Belediyesi’ne ve Trabzon Sivil Toplumla İlişkiler İl Müdürlüğü’ne çok teşekkür ediyorum desteklerinden ve işbirliklerinden ve misafirperverliklerinden dolayı.”
TRABZON SİVİL KATILIM GÖREV GÜCÜ’NE TEŞEKKÜR
“Tabii ki Trabzon Sivil Katılım Görev Gücü’ne ve tüm Trabzon toplumuna da teşekkür etmek istiyorum katkılarından dolayı. Trabzon Sivil Katılım Görev Gücü ve tüm Trabzon halkına ve tüm Trabzon sivil toplumuna teşekkürlerimi iletmek istiyorum.”
YENİ ORTAKLIKLAR VE FİKİRLER İÇİN UMUT
“Son olarak, bugünkü zirvenin mümkün olduğu ölçüde yeni ortaklıklara ve yeni fikirlere ilham vermesini umuyorum.”
