Trabzon’da ortaokul öğrencisi illüstrasyon tekniğiyle yayla bitkilerini dijital dünyaya taşıdı

Trabzon’da 13 yaşındaki ortaokul öğrencisi Zeynep Şeyihoğlu, yaylalarda gördüğü bitkileri bilimsel botanik illüstrasyon yöntemiyle çizerek sanal müzeye aktardı.

Söğütlü Ortaokulu ve Akçaabat Bilim ve Sanat Merkezi öğrencisi olan Şeyihoğlu, Düzköy ilçesindeki yaylalarda bulunan bitkileri daha yakından tanımak için isimleri ve türleri üzerine araştırma yaptı.

“Benim Yaylamın Florası” projesi

Ailesi ve internetten edindiği bilgilerle bitkilerin faydalarını öğrenen Şeyihoğlu, öğretmenlerinin desteğiyle TÜBİTAK destekli “Benim Yaylamın Florası” projesini geliştirdi.

Proje kapsamında çizdiği 28 bitkinin illüstrasyonlarını dijital ortama aktararak sanal sergi açtı. Ayrıca yaklaşık 100 farklı bitki üzerine de çalışmalar yürüttüğünü belirtti.

Bitki okuryazarlığını hedefliyor

Şeyihoğlu, amacının bitki okuryazarlığını geliştirmek olduğunu ifade ederek şunları söyledi:

"Küçükken bitkilerle sürekli oyun oynuyordum. Mesela eğrelti otundan bileklik ve kolye yapıyordum. Papatyalardan taç yapıyordum. Damar otunu bir yerimi kestiğimde ezip yarının üzerine koyuyordum. Bu yüzden bir süre sonra bu bitkilere olan ilgimi akademik projeye dönüştürmek istedim."

Bilimsel illüstrasyon yöntemi

Bitkilerin fotoğraf ve bilgilerini karekodlarla dijital ortama aktardığını belirten Şeyihoğlu, kullandığı yöntemi şöyle anlattı:

"Bilimsel botanik illüstrasyon normal bir çizimden farklı olarak daha çok farmakolojik yani bitki tıbbındaki özelliklerini vurgulayarak çizmeye denir. Normal bir fotoğrafta anı dondururken illüstrasyonda bitkinin morfolojik özelliklerini vurgulayarak, bitkinin görüntüsünü, yapısal duruşunun çizimini yapabiliyoruz. Ayrıca ışık ve durum faktörleri olmuyor, direkt yapısal gerçeği gösterebiliyoruz."

Şeyihoğlu, projeyle bitkilerin sürdürülebilirliğini öğretmeyi amaçladıklarını belirterek, "Bitki körlüğü insanların bitkileri tanımamasına deniyor. Bizim amacımız projede bitki okuryazarlığını aşılamaktı. Bitki okuryazarlığı bitkileri tanımak, ihtiyaç doğrultusunda bitkiyi kullanabilecek kadar bir bilgi olmasını sağlamak." diye konuştu.

TÜBİTAK’ta bölge birinciliği

Proje koordinatörü Tahir Yalçın ise çalışmanın 10 ayda tamamlandığını ifade etti.

Şeyihoğlu’nun Özel Yetenekleri Geliştirme sınıfı öğrencisi olduğunu belirten Yalçın, "Leonardo da Vinci insanların anatomisini çiziyordu. Zeynep'in kullandığı teknik de bunun aynısı ve illüstrasyon deniyor. Önemli yerleri vurguluyor. Bir fotoğrafta siz bitkinin yaprağını tam algılayamayabilirsiniz. Karahindibayı fotoğrafta görseniz yaprağını algılayamayabilirsiniz. Fakat Zeynep onun önemli farmakolojik yerlerini vurguluyor. Mesela tohumunu ayrı çiziyor. Bunu bir fotoğrafta görmek mümkün değil." ifadelerini kullandı.

Yalçın, “Benim Yaylamın Florası” projesinin TÜBİTAK Ortaokullar Erzurum Bölge Finalleri’nde biyoloji alanında birinci olduğunu ve Türkiye finallerine katılmaya hak kazandığını kaydetti.