Trabzon'da kaçak bungalov uyarısı: Turizmde “bunga kondu” tehlikesi

Doğu Karadeniz Oteller Birliği (DOKOB), son yıllarda bölgede hızla artan bungalov yapılaşmasına ilişkin değerlendirmesinde, özellikle Rize ve çevresinde kontrolsüz büyümenin turizm sektörünü olumsuz etkilediğini bildirdi. Açıklamada, plansız ve ruhsatsız yapıların “turizmin gecekondulaşması” olarak tanımlandığı kaydedildi.

1990’lı yıllarda büyükşehirlerde görülen gecekondulaşma sürecine dikkat çekilen değerlendirmede, plansız ve altyapısız yapılaşmanın şehirlerde ciddi sorunlara yol açtığı hatırlatıldı. Aradan geçen yıllara rağmen bu sürecin çevresel kirlilik, imar sorunları ve güvenlik riskleri gibi sonuçlar doğurduğu ifade edildi.

“Turizmde benzer tablo oluşuyor”

Doğu Karadeniz’de turizmin son yıllarda önemli bir ivme kazandığı belirtilen açıklamada, bu büyümenin bölge ekonomisi ve istihdama katkı sunduğu ancak kontrolsüz konaklama yapılaşmasının yeni bir risk alanı oluşturduğu vurgulandı. Bugün benzer bir tablonun turizm sektöründe yaşandığı kaydedildi.

Rize’de 10 bin bungalov iddiası

Rize ve ilçelerinde yaklaşık 10 bin bungalov bulunduğunun ifade edildiği açıklamada, bu yapıların önemli bir bölümünün plansız ve mevzuata aykırı şekilde inşa edildiği belirtildi. Dere kenarları, çay bahçeleri ve altyapısı yetersiz alanlarda yapılan bu yapıların imar kurallarına uygun olmadığına dikkat çekildi.

Güvenlik ve afet riski uyarısı

Açıklamada, söz konusu yapıların yangın güvenliği açısından yetersiz olduğu, dere yataklarında sel riski taşıdığı ve acil durum planlarının bulunmadığı ifade edildi. Bu durumun yalnızca işletmeleri değil, bölge turizminin tamamını etkileyebilecek sonuçlar doğurabileceği kaydedildi.

Kayıt dışı yapılaşma vurgusu

Denetim, hijyen ve hizmet standartlarına tabi olan belgeli tesislerin aksine, birçok bungalovun kayıt dışı, denetimsiz ve standartlardan uzak olduğu belirtildi. Bu durumun bölgenin turizm algısını olumsuz etkilediği ifade edildi.

Haksız rekabet eleştirisi

Açıklamada, resmi konaklama tesislerinin yüksek maliyetlerle yatırım yaptığı, vergi ve sigorta yükümlülüklerini yerine getirdiği hatırlatılarak, kayıt dışı yapıların bu yükümlülüklerden kaçındığı vurgulandı. Bu durumun hem işletmelere hem de kamuya zarar verdiği belirtildi.

“BUNGA KONDU GERÇEĞİ: 62 MİLYON DOLARLIK KAYIT DIŞI TURİZM”

DOKOB tarafından yapılan değerlendirmede, bölgede yaklaşık 5 bin kaçak veya kayıt dışı bungalov bulunduğu tahmin edildi. Bu yapıların WhatsApp üzerinden rezervasyon, anahtarın paspas altına bırakılması gibi yöntemlerle işletildiği ifade edildi.

Ortalama 45 gün doluluk, gecelik 4 bin TL konaklama ve 3 kişi ortalaması üzerinden yapılan hesaplamaya göre yıllık hacmin 2,7 milyar TL’ye ulaştığı, bunun da yaklaşık 62 milyon dolara denk geldiği kaydedildi.

Bu gelirlerin kayıt dışı kalması durumunda 18–20 milyon dolar vergi kaybı oluştuğu, resmi tesislerin doluluk oranlarının düştüğü ve istihdam kaybı yaşandığı ifade edildi.

Marka değeri riski

Doğu Karadeniz turizminin yıllar içinde oluşan marka değerine dikkat çekilen açıklamada, kontrolsüz yapılaşmanın bölgeyi “kalitesiz konaklama destinasyonu” algısına sürükleyebileceği belirtildi. Kısa vadeli kazançların uzun vadede turizm algısını zayıflatabileceği ifade edildi.

Çözüm önerileri sıralandı

DOKOB, çözüm için kayıt dışı yapıların tespit edilmesi, ruhsatsız olanların kapatılması ve standart ile sertifikasyon zorunluluğunun getirilmesi gerektiğini bildirdi. Turizmde kalite ve güvenlik kriterlerinin net şekilde belirlenmesi gerektiği vurgulandı.

“Turizmi gecekondulaştırmamalıyız”

Açıklamada, turizmin yalnızca serbest piyasa faaliyeti olmadığı, aynı zamanda kamu güvenliği ve ülke imajı açısından önem taşıdığı ifade edildi.

Doğu Karadeniz Oteller Birliği Turizm Tanıtma ve Geliştirme Derneği tarafından yapılan çağrıda, tüm konaklama tesislerinin kayıt altına alınması, mevzuata aykırı yapıların tespit edilmesi ve denetimlerin artırılması talep edildi.

Açıklamanın sonunda, “Turizmi büyütmek istiyorsak,turizmi gecekondulaştırmamalıyız.Bunga Kondu, sadece bir kelime oyunu değil;bölgesel turizmin geleceğine dair bir uyarıdır.Kalite olmadan sürdürülebilirlik olmaz. Denetim olmadan güven olmaz. Güven olmadan turizm olmaz. Sürdürülebilir turizm; plansız büyüme ile değil, denetimli ve nitelikli gelişim ile mümkündür.” ifadelerine yer verildi.