Trabzon’da çocuklar için daha yaşanabilir şehir hedefi! “Çocuklar için ne yapsak azdır”

Trabzon’da çocuk odaklı şehircilik anlayışını gündeme taşıyacak önemli bir etkinlik bugün gerçekleştiriliyor. Trabzon Büyükşehir Belediyesi ile Mimarlar Odası Trabzon Şubesi iş birliğinde yürütülen “Çocuk Dostu Şehir Trabzon” protokolü kapsamında düzenlenen “Çocuklar İçin Trabzon’u Yeniden Düşünmek” çalıştayı, Zorlu Grand Hotel’de başladı.

Saat 08.30 ile 12.00 arasında gerçekleştirilen programda; Doç. Dr. Yücel Can Severcan, Doç. Dr. Gözde Ekşioğlu Çetintahra, Prof. Dr. Hikmet Gökmen ve Ece Sözer davetli konuşmacı olarak yer aldı. Çalıştayda, çocukların kent yaşamındaki ihtiyaçları ve Trabzon’un çocuk dostu şehir vizyonu ele alındı.

YOĞUN KATILIM SAĞLANDI

Çalıştaya Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, Trabzon Mimarlar Odası Başkanı Serbülent Vural, Şehir Plancıları Odası Başkanı Ersin Türk, Peyzaj Mimarları Odası Başkanı Doruk Görkem Özkan ve çok sayıda davetli katıldı.

SERBÜLENT VURAL: “ÇOCUKLARIN DENEYİMLERİNİ GÖRÜNÜR KILMAYI HEDEFLİYORUZ”

Açılış konuşmasını yapan Mimarlar Odası Başkanı Serbülent Vural, “Çocuk dostu şehir Trabzon protokolü kapsamında düzenlediğimiz, “Çocuklar için Trabzon’u yeniden düşünmek” çalıştayını gerçekleştirmek için toplandık.

​Öncelikle size çocuk dostu şehir kavramından, devamında bu konudaki iş birliği protokolümüzden ve bugünkü çalıştayımızdan kısaca bahsetmek istiyorum. ​Kent yaşamında 0-18 yaş grubu bireyler; fiziksel, duygusal ve sosyal gelişimleri bakımından birçok kısıtlamaya maruz kalmaktadır. Kentlerin ise eşit olanaklar sunmaları konusunda yeterliliği sorgulanmaktadır. Buna yönelik olarak 1989 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Çocuk Hakları Sözleşmesi kabul edilmiş, çocukların bakıma muhtaç bir grup olarak değil bir yurttaş olarak görülmesine ve haklarının gözetilmesi gerektiğine karar verilmiştir. ​İlerleyen süreçte, 1996 yılında UNICEF tarafından “Çocuk Dostu Şehir” girişimi başlatılmıştır. Türkiye’nin de paydaş olduğu bu girişimde, “önce çocuklar” ilkesinden yola çıkılarak; sağlıklı ve güvenli, çocukların gelişimini destekleyen, temel hizmetlerin verildiği, herkese bakım sağlayan, güç durumdaki çocukları koruyan, ayrımcılık gözetmeyen ve dayanışmayı özendiren yaşam alanları kazandırmak üzere yerel yönetimlerle, kamu yararına çalışan kurumlarla bir araya gelinerek projeler yapılması hedeflenmiştir. ​Bu çalışmalar kapsamında ülkemiz ve UNICEF arasında 2006-2010 yılları arasında eylem planı hayata geçirilerek 12 şehir, çocuk dostu şehir adayı olarak belirlenmiştir. Trabzon da bu 12 çocuk dostu şehir adayı arasındadır. Ancak bu konuda yeterli düzeyde çalışma yapılmamıştır. Buradan hareketle, odamızın önerisiyle, Trabzon Büyükşehir Belediyesi ile TMMOB Mimarlar Odası Trabzon Şubesi arasında bir süre önce “Çocuk Dostu Şehir Trabzon” projesi kapsamında bir iş birliği protokolü imzalanmıştır. Bu protokolün amacı; Trabzon şehrinde 0-18 yaş grubunun deneyimlediği kent, mahalle, sokak gibi ölçeklerde, çeşitli ölçeklerde açık, kapalı, kamusal mekanlara yönelik tespit, iyileştirme ve strateji önerilerinde bulunmaktır.
Etkinlikler düzenlenecek ve çeşitli ölçeklerde projeler tasarlanarak uygulaması yapılacaktır. İşte bugün burada bu çalışmaların ilkini, ‘Çocuklar İçin Trabzon’u Yeniden Düşünmek’ çalıştayı ile başlatıyoruz. Çalıştay kapsamında, ‘çocuk dostu şehir’ kavramını mekânsal, sosyal ve yönetsel boyutlarıyla ele alarak 0-18 yaş kullanıcı grubunun gündelik deneyimlerini görünür kılmayı ve bu deneyimleri yerel yönetimler için somut çözüm önerilerine dönüştürmeyi hedefliyoruz.

​Bu bağlamda öncelikle, konusunda uzman olan kıymetli konuşmacılarımızın sunumlarını dinleyeceğiz. Ardından; ​Birinci masada ‘Çocuk ve Kent’, ​İkinci masada ‘Çocuk ve Okul Çevresi’, ​Üçüncü masada ‘Çocuk ve Barınma Çevresi’, ​Dördüncü masada ‘Ben ve Trabzon’ başlıklarında, ​çok değerli katılımcılarla bu konudaki sorunları ve çözüm önerilerini üreteceğiz. Kamuodan, akademiden, özel sektörden değerli katılımcıların ve elbette çocuklarımızın yer alacağı disiplinler arası masa çalışmaları, şehrimiz çocukları için üretilecek projelerde yol gösterici olacaktır. ​Çalıştayda ortaya çıkacak birikim, ‘çalıştay sonuç bildirgesi’ haline getirilecektir. ​Kıymetli misafirler ve katılımcılar, sözlerime son verirken bu çalışmaya katkı veren; başta Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Ahmet Metin Genç olmak üzere ilgili tüm belediye yetkililerine, davetli konuşmacılarımıza, çalıştaya katkı verecek olan tüm katılımcılara, organizasyon komitemize, Mimarlar Odası Trabzon Şubesi Çocuk ve Mimarlık Komisyonu üyelerine teşekkür ediyor, başarılı bir çalıştay geçmesini dileyerek hepinizi saygıyla selamlıyorum.” ifadelerine yer verdi.

BAŞKAN GENÇ: “ÇOCUĞA BAKIŞ AÇIMIZ SORUNLU”

Çalıştayda konuşan Başkan Genç, “Çocuklar için şehrimizi, Trabzon’umuzu yeniden düşünmek ve biraz önce çok değerli Ser Bülent Bey oda başkanımız ifade etti; geçen yıl bu konuda hem adaylığımızın altlığını güçlendirmek adına hem de bir sistematik oluşturmak adına odamızla beraber güzel bir protokol imzaladık. Bir sene önceydi sanırım. Belki birazcık zaman geçti işi pratiğe dökmek adına ama bugünkü toplantıyla beraber işin önünü açıyoruz artık. ​Bu çalıştayla beraber inşallah çok güzel sonuçlar elde edeceğiz, ben buna yürekten inanıyorum. Ve biz uygulayıcılar olarak da inşallah bu sonuçlarla beraber yol haritamızla Trabzon’da çocuklar ve Trabzon’u yeniden çocuklar adına ele alma konusunda adımlar atacağız. ​Tabii… Defa gelirken böyle düşündüm. Yani Trabzon’da çocuk çalıştayı yapıyoruz. Çocuklarımız için yerel yönetimler olarak daha fazla neleri yapabiliriz diye düşünürken önce şöyle bir alet-i ruhiyeye girdim: Toplumun çocuğa bakış açısı… Aslında olayın psikolojik yönünden önce başlatmak lazım. ​Ben de toplumumuzun çocuklara bakış açısını, tabii ebeveynler olarak işin temelde sevgi var ama genel bakış açısında hatalar olduğunu düşünenlerdenim. Bilmiyorum bu çalıştaya konu olur mu ama işin psikolojisine de bakmak lazım. Biz çocuğa çok olumlu bir bakışımız yok. ​Kullandığımız kelimeler böyle aklıma geldi. ‘Ya bu çocuk daha ya.’ Böyle konuşuruz. ‘Ya bu daha çocuk.’ E zaten çocuk. Yani ondan sanki büyüğü olarak kendisi gibi düşünmesini bekleyen bir anlayışımız var. Doğru bir anlayış değil. ‘Ya çocuk gibi düşünüyorsun.’ gibi böyle daha kategorik ama negatif bir bakış var. Bunun düzelmesi lazım.
​Çocuğa en temel vermemiz gereken değer, sevgiyi vereceğiz. Tabii ki onu koruyacağız çünkü korunmaya muhtaç. Ama biz çocuklar için şu ana kadar ‘Ya çocuklara park yapalım.’ gözüyle baktık. En azından ben böyle değerlendiriyorum. Belki daha farklı yaklaşımlar, farklı çalışmalar ortaya koyanlar mutlaka vardır ama çocuk psikolojisiyle beraber işin ele alınması gerektiği kanaatindeyim.” diye konuştu.

“ÇOCUKLAR İÇİN NE YAPSAK AZDIR”

Başkan Genç, sözlerinin devamında şunları söyledi:
“Hep şunun altını çizeriz biz de konuşurken: ‘Geleceğimiz olan çocuklarımız.’ ‘Geleceğimiz olan gençlerimiz.’ Biz geleceğimizi mi inşa edeceğiz, yoksa şu andaki çocuklarımızın, gençlerimizin bugününde mi onlara destek olacağız? Onların bugünkü ihtiyaçlarını karşılamak adına, onlara daha yaşanabilir alanlar oluşturmak adına bir çaba içerisinde mi olacağız? ​Aslında o ‘geleceğimiz’ vurgusu, geleceğe dair bir yatırımı anlatırken sanki bugünü biraz ıskalıyor gibi geliyor bana. Halbuki o çocuk bugün çocuk ve bugün onun oyun alanına ihtiyacı var. Bugün onun daha güvenli bir çevrede yaşamaya ihtiyacı var. Bugün onun daha iyi bir okul çevresine ihtiyacı var. Bugün onun daha konforlu, daha güvenli, daha huzurlu bir barınma çevresine ihtiyacı var. ​İşte bu ‘Çocuklar İçin Trabzon’u Yeniden Düşünmek’ çalıştayı, aslında bu ‘bugün’ vurgusunu çok güçlü bir şekilde ortaya koyuyor. Biz yerel yöneticiler olarak, sadece geleceğe dair planlar yapan değil, bugünün çocuklarının, bugünün Trabzon’unda en mutlu, en huzurlu şekilde yaşamasını sağlama sorumluluğu olan insanlarız.
​Bu anlamda, Mimarlar Odası Trabzon Şubemizin bu vizyoner yaklaşımını, bu iş birliği arzusunu çok kıymetli buluyorum. Ser bülent Başkanımızın da ifade ettiği gibi, bu protokolün kağıt üzerinde kalmaması, bugün burada ete kemiğe bürünmesi ve bir çalıştaya dönüşmesi, şehrimizin geleceği adına değil, tam da söylediğim gibi, şehrimizin ‘bugünü’ adına çok ama çok kıymetli bir adımdır.” “Epeyce çalışmalar var. Ben şimdi onların detaylarına girmeyeceğim burada. Çalıştayda onlar da mutlaka değerlendirilecektir ama mutlaka çok da eksiğimiz vardır. Çünkü çocuklar için ne yapsak azdır. ​Böyle başlamak lazım işe. Yani, ‘Çocuklar için şunu yaptık, bunu yaptık.’ diyen yönetici olmamak lazım. Çocuklar için ne yapsak azdır. Eğer biz şehri de, ülkeyi de, geleceği de onlara emanet edeceksek onlar için çok daha fazlasını yapmamız lazım ve sürekli yapmamız lazım. ​Eğer bugün çocuk Gazze’de çok masum bir şekilde gücün etkisi altında katlediliyorsa bizim daha da büyük bir sorumluluğumuz var. Sadece şehirler değil, ülke olarak da büyük bir sorumluluğumuz var ve yanı sıra şu hususla da, şu tespitle de tamamlamak istiyorum, daha değerli vaktinizi de almamak için. Çünkü çok konuşulacak konu var, yani bu konuda çok şeyler söylenmesi lazım. ​Doğum oranları düşüyor. Yani bu da önemli bir konumuz. Dolayısıyla bu işi de birlikte ele almamız lazım. Çünkü dünyaya çocuk getirmeme sebeplerini de aslında ailelerle de beraber konuşmak lazım. Daha çok teşvik edici, daha çok uygulamaları artırıcı yönleri öne çıkarmamız lazım. Yani birçok yönüyle beraber toplumumuzu, bugünümüzü ve yarınımızı ilgilendiren bir çocuk. ​İnşallah Trabzon bu konuda attığımız, beraber attığımız bu adımlarla birlikte Türkiye’de… Biz iddialı bir şehiriz. Türkiye’de en öne çıkan bir şehir oluruz diyorum. Katılan, katkı sağlayan, başta çok kıymetli katkıları ve bu formatta program ortağımız Mimarlar Odamıza, Serbülent Bey’e, onun değerli mesai arkadaşlarına çok teşekkür ediyorum. Burada katkılar sunacak olan değerli oda başkanlarımıza, odalarımıza, sivil toplum kuruluşlarımıza ve işi bilimsel yol yöntemiyle pratikle kaynaştırıp güzel sonuçlar elde edeceğimiz değerli hocalarımıza da çok çok teşekkür ediyorum. Çalıştayımız hayırlı olsun, şehrimize hayırlı olsun, hayırlar getirsin diyorum.”