Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan sigortasız sürücülere yönelik uygulamada değişikliğe gitti. 19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/22 sayılı Genelge ile trafik denetimlerinde tespit edilen sigortasız sürücüler nedeniyle araç sahiplerine yalnızca trafik tutanağına dayanılarak otomatik idari para cezası uygulanması yerine, taraflar arasındaki ilişkinin araştırılması kararlaştırıldı.
SGK OTOMATİK CEZA UYGULAMASINI DEĞİŞTİRDİ
Yeni düzenlemeye göre, trafik denetiminde şirket adına kayıtlı ticari aracı kullandığı belirlenen sürücünün SGK kaydının bulunmaması, tek başına kayıt dışı istihdam kapsamında ceza uygulanması için yeterli olmayacak. Özellikle sürücü ile araç sahibi arasında geçmişe dönük bir çalışma ilişkisi bulunmuyorsa ilgili dosya ayrıntılı incelemeye alınacak.
Bu kapsamda SGK'nın Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) birimleri tarafından değerlendirilen kayıtlar, gerekli görülmesi halinde sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek. Sürücü ve araç sahibinin ifadeleri alınarak aralarında gerçek bir işçi-işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı araştırılacak.
AKRABALIK VE EMANET ARAÇ KULLANIMI ARAŞTIRILACAK
İnceleme sürecinde sürücü ile araç sahibi arasındaki ilişkinin niteliği dikkate alınacak. Akrabalık, arkadaşlık veya aracın geçici olarak emanet verilmesi gibi durumlar değerlendirilecek. Böylece ticari araç kullanırken trafik denetimine takılan her sigortasız kişinin doğrudan şirket çalışanı olarak kabul edilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Denetmenlerin yapacağı inceleme ve taraflardan alınacak ifadeler sonucunda hazırlanacak rapora göre işlem yapılacak. Sürücünün gerçekte şirket bünyesinde çalıştığı ve sigortasız istihdam edildiği belirlenirse SGK'nın idari yaptırım uygulama yetkisi devam edecek.
SİGORTASIZ İŞÇİ ÇALIŞTIRAN ŞİRKETE 66 BİN 60 TL CEZA
Yeni düzenleme, kayıt dışı işçi çalıştıran şirketlere yönelik yaptırımları ortadan kaldırmıyor. Yapılan inceleme sonucunda sigortasız işçi çalıştırıldığı tespit edilirse 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanabilecek.
2026 yılı brüt asgari ücretinin 33 bin 30 TL olması nedeniyle işe giriş bildirgesinin verilmemesi halinde iki asgari ücret üzerinden hesaplanan ceza 66 bin 60 TL'ye karşılık geliyor. Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde ise beş asgari ücret üzerinden hesaplanan ceza 165 bin 150 TL oluyor. Diğer bildirim ve kayıt yükümlülüklerinin ihlal edilmesi durumunda ayrıca yaptırımlar gündeme gelebiliyor.
KİRALIK ARAÇLARDA SİGORTA VE SÖZLEŞME ÖNEMLİ
Kiralık araçların kullanımında da sigortalılık durumu önem taşıyor. Aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişinin sürücünün sigortasını yapması ve taraflar arasında yazılı, imzalı kira sözleşmesi bulunması halinde ilgili istisna kapsamında idari para cezası uygulanmıyor.
SGK'nın yeni uygulamasıyla birlikte ticari araç sahipleri açısından trafik tutanaklarına dayalı işlemlerde daha ayrıntılı bir inceleme süreci başlayacak. Ancak düzenleme, sigortasız işçi çalıştıran işletmelerin cezalardan muaf tutulduğu anlamına gelmiyor.
