İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın, fındık üreticilerinin yaşadığı sorunların araştırılması ve milli bir fındık politikasının oluşturulması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) araştırma önergesi sundu.
İYİ Parti Grubu adına verilen önergede, fındıkta rekolte tespiti, alım fiyatları, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) politikaları, tekelci firmaların piyasadaki etkisi, artan üretim maliyetleri ile zirai don ve kahverengi kokarca gibi tehditlerin araştırılması talep edildi.
"ÜRETİCİ 300 TL'NİN ÜZERİNDE FİYAT BEKLİYOR"
Genel Kurul'da söz alan Yavuz Aydın, Karadeniz'in en önemli geçim kaynaklarından biri olan fındığın Türkiye için stratejik bir ürün olduğunu belirterek, üreticinin yeni sezon öncesindeki en büyük beklentisinin açıklanacak alım fiyatı olduğunu söyledi.
Artan üretim maliyetleri, zirai don, kahverengi kokarca tehdidi ve yüksek enflasyonun üreticiyi zor durumda bıraktığını ifade eden Aydın, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Geçtiğimiz yıl TMO alım fiyatı 195 lira olarak açıklanmış, sezon içinde serbest piyasa fiyatları 380 liraya kadar yükselmişti. Bu yıl ise üreticilerimiz 300 TL'nin üzerinde bir fiyat beklemektedir. Fındık üreticisi sadaka değil, alın terinin hakkını istemektedir."
REKOLTE TAHMİNLERİNE TEPKİ
Fındıkta en önemli sorunlardan birinin rekolte tahminleri olduğunu dile getiren Aydın, açıklanan rakamlarla pazara inen ürün miktarı arasında ciddi farklar bulunduğunu savundu.
Son beş yılda açıklanan tahmini rekoltenin yaklaşık 3 milyon 391 bin ton olduğunu, buna karşın pazara inen ürün miktarının 2 milyon 373 bin ton seviyesinde kaldığını belirten Aydın, aradaki farkın 1 milyon tonu aştığını ifade etti.
2021 yılında açıklanan 675 bin tonluk rekolteye karşılık pazara 374 bin ton ürün indiğini hatırlatan Aydın, son beş yılda ortalama yanılma payının yüzde 31 olduğunu söyledi.
"YÜKSEK REKOLTE AÇIKLAMALARI FİYATLARI BASKILIYOR"
TÜİK'in 2026 yılı için açıkladığı 715 bin tonluk rekolte tahmininin de soru işaretleri oluşturduğunu belirten Aydın, yüksek rekolte açıklamalarının üretici üzerinde olumsuz etki oluşturduğunu savundu.
Aydın, "Sezon başlamadan yüksek rekolte açıklanıyor, piyasada ürün bol algısı oluşturuluyor. Tüccar, ihracatçı ve küresel alıcı hesabını buna göre yapıyor. Üretici ise daha fındığını toplamadan düşük fiyat psikolojisine mahkûm ediliyor." ifadelerini kullandı.
TMO POLİTİKALARINI ELEŞTİRDİ
Konuşmasında Toprak Mahsulleri Ofisi'nin uygulamalarını da eleştiren Aydın, TMO'nun üreticiyi korumak yerine hasat öncesi piyasaya düşük fiyatlı fındık sürerek yabancı tekellerin çıkarlarına hizmet ettiğini öne sürdü.
Artan gübre, ilaç, enerji ve işçilik maliyetlerinin üreticiyi zorladığını belirten Aydın, fındık politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.
ÖNERGE REDDEDİLDİ
TBMM Genel Kurulu'nda yapılan görüşmelerin ardından, fındıkta rekolte tespiti, alım fiyatları, TMO politikaları, tekelci firmaların piyasadaki etkisi, artan üretim maliyetleri ile zirai don ve kahverengi kokarca tehdidinin araştırılmasına ilişkin İYİ Parti'nin Meclis araştırması önergesi, AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.
