Trabzon'da faaliyet gösteren 8 kömür depolama ve eleme-paketleme tesisinin faaliyetlerinin durdurulmasına yönelik Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü kararı sonrası sektör temsilcileri ortak basın açıklaması yayımladı. İşletme sahipleri ve müdürleri, kararın ekonomik ve ticari sonuçlarına dikkat çekti.
"KÖMÜR STRATEJİK BİR HAMMADDEDİR"
Ortak açıklamada, kömürün yalnızca ticari bir ürün olmadığı belirtilerek, "Sanayimizin üretimini sürdürebilmesi, vatandaşlarımızın temel ihtiyaçlarının karşılanabilmesi ve ülkemizin enerji arz güvenliği açısından stratejik öneme sahip bir hammaddedir" denildi.
KÜRESEL GELİŞMELERE DİKKAT ÇEKİLDİ
Açıklamada, Karadeniz'de devam eden savaşın, Kerç Boğazı çevresindeki güvenlik risklerinin ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmelerin stratejik hammaddelerin tedarik zincirini doğrudan etkilediği ifade edildi.
Beyanda, "Diğer taraftan Karadeniz'de devam eden savaş, Kerç Boğazı çevresinde yaşanan güvenlik riskleri ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler; yalnızca akaryakıtı değil, kömürü, tahılı ve birçok stratejik hammaddenin tedarik zincirini doğrudan etkilemektedir. Bugün dünyada konuşulan konu, üretimden çok arz güvenliğidir.
Son zamanlarda ülkemize gelmekte olup vurulan gemiler ve yakın zamanda Trabzon'a kömür getiren bir gemimizin saldırıya uğraması, küresel risklerin artık bizden uzak olmadığını açıkça göstermiştir." ifadelerine yer verildi.
"MEVZUATA UYGUN ŞEKİLDE FAALİYET GÖSTERİYORUZ"
Sektör temsilcileri, depoların yürürlükteki çevre mevzuatına uygun şekilde kurulduğunu, gerekli izinlerin alındığını ve istenen çevresel yatırımların yerine getirildiğini belirtti.
Açıklamada, "Sektör olarak özellikle ifade etmek isteriz ki; faaliyet gösteren depolarımız yürürlükte bulunan çevre mevzuatına uygun şekilde kurulmuş, gerekli izinlerini almış ve bugüne kadar istenen çevresel yatırımları ivedilikle yerine getirmiş işletmelerdir.
Dolayısıyla bizler çevrenin korunması ve sürdürülebilir kılınması amacına uygun olarak ilgili ve yetkili tüm kurumlarımızla istişare ve birlikte çalışmaya hazır olduğumuzu açıkça beyan ettik ve her zaman ediyoruz." denildi.
"SEKTÖR CİDDİ BİR BELİRSİZLİKLE KARŞI KARŞIYA"
İşletmelere mevcut stokların satılması, ancak yeni ürün getirilmemesi yönünde bir yaklaşım sergilendiği öne sürülen açıklamada, bunun uluslararası ticaret açısından sürdürülebilir olmadığı savunuldu.
Beyanda, "Ancak bugün karşı karşıya kaldığımız uygulama ve yaptırımlar, sektörümüzü ciddi bir belirsizlik içerisine sokmaktadır. İşletmelerimize fiilen "Mevcut stoklarınızı satın, yeni ürün getirmeyin." denilmektedir. Oysa uluslararası ticaret bu şekilde yönetilemez. Bugün yüklemesi yapılmış gemilerimiz, devam eden ithalat süreçlerimiz, imzalanmış uluslararası sözleşmelerimiz ve yerine getirilmesi gereken ticari yükümlülüklerimiz bulunmaktadır." ifadeleriFirmalar, uygulamanın uluslararası sözleşmeler açısından risk oluşturduğunu belirterek, "Firmalarımıza, "Aldığınız mallar bizi ilgilendirmez." anlayışıyla yaklaşılması; yalnızca işletmelerimizi değil, ülkemizin uluslararası ticari güvenilirliğini de zor durumda bırakmaktadır. Bu durum, firmalarımızı uluslararası sözleşmelerini yerine getirememe, ağır ticari yaptırımlarla karşılaşma ve ciddi ekonomik kayıplar yaşama riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır" ifadelerine yer kullanıldı.
ULUSLARARASI TİCARET VURGUSU
Firmalar, uygulamanın uluslararası sözleşmeler açısından risk oluşturduğunu belirterek, "Firmalarımıza, "Aldığınız mallar bizi ilgilendirmez." anlayışıyla yaklaşılması; yalnızca işletmelerimizi değil, ülkemizin uluslararası ticari güvenilirliğini de zor durumda bırakmaktadır. Bu durum, firmalarımızı uluslararası sözleşmelerini yerine getirememe, ağır ticari yaptırımlarla karşılaşma ve ciddi ekonomik kayıplar yaşama riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır" ifadelerine yer verdi.
"KONU SADECE 8 KÖMÜR DEPOSU DEĞİL"
Açıklamada, faaliyetlerin yalnızca kömür depolarıyla sınırlı olmadığı belirtilerek, çevre ülkelere ihracat yapan işletmelerin yanı sıra bölgedeki balık, süt ve çay fabrikaları, turizm sektörüne hizmet veren çamaşır yıkama tesisleri ile çeşitli kamu kurumlarına da hizmet verildiği kaydedildi.
1410 KİŞİLİK İSTİHDAM VE 12 MİLYAR TL TİCARET HACMİ
Sektör temsilcileri, Trabzon'da doğrudan 1410 kişinin istihdam edildiğini, aileleriyle birlikte yaklaşık 5 bin 600 kişinin bu faaliyetlerden etkilendiğini belirtti.
Açıklamada, Trabzon'da her ay yaklaşık 55 milyon TL hane halkı geliri oluştuğu, il genelindeki yaklaşık 300 bayinin bu ticaret sayesinde faaliyetlerini sürdürdüğü ifade edildi.
Beyanda ayrıca sektörün Trabzon'daki yıllık ticaret hacminin yaklaşık 250 milyon ABD doları, yani 12 milyar TL seviyesinde olduğu belirtilerek, faaliyetler sayesinde yılda yaklaşık 156 milyon litre akaryakıt tüketimi gerçekleştiği ve devletin gümrük vergileri, KDV, SGK primleri ile diğer mali yükümlülüklerden yaklaşık 2,5 milyar TL kamu geliri elde ettiği kaydedildi.
"AYRICALIK İSTEMİYORUZ"
Sektör temsilcileri, çevre mevzuatına uygun faaliyet gösteren işletmeler olarak ayrıcalık talep etmediklerini belirtti.
Açıklamada, "Biz ayrıcalık istemiyoruz. Çevre mevzuatına uygun çalışan işletmeler olarak tek talebimiz; çevrenin korunması ile üretimin, istihdamın ve ticaretin birlikte sürdürülebileceği makul ve öngörülebilir bir sürecin oluşturulmasıdır. Bugün korunması gereken yalnızca kömür depoları değildir. Korunması gereken; Trabzon'un ticareti, Trabzon'un istihdamı, Trabzon'un ekonomik gücü ve bu şehirde binlerce insanın ekmeğidir.
Çünkü bu ticaret Trabzon'dan çıkarsa, yalnızca sektörümüz kaybetmeyecek; Trabzon kaybedecek. Biz istiyoruz ki çevre de korunsun, yatırım da korunsun. İstihdam da korunsun, üretim de devam etsin. Ve Trabzon'un yıllardır oluşturduğu bu ekonomik değer başka illere değil, yine Trabzon’a kazandırmaya devam etsin." ifadelerine yer verildi.
TEKNİK DEĞERLENDİRME RAPORU DA PAYLAŞILDI
Ortak açıklamayla birlikte 8 işletmeye ilişkin "Çevre Mevzuatına Uygunluk ve Uygulanan Çevresel Tedbirlere İlişkin Teknik Değerlendirme" raporu da kamuoyuyla paylaşıldı.
Raporda, tesislerin faaliyetlerini 2872 sayılı Çevre Kanunu, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve ilgili çevre mevzuatına uygun şekilde sürdürdüğü belirtildi.
ÇEVRESEL TEDBİRLERİN UYGULANDIĞI BELİRTİLDİ
Raporda, tesislerin tamamında geçerli çevre izin belgeleri ile "ÇED Gerekli Değildir" kararlarının bulunduğu, toz oluşumunu en aza indirmek amacıyla gerekli teknik ve idari tedbirlerin uygulandığı ifade edildi.
Bu kapsamda düzenli sulama yapıldığı, toz bastırma sistemlerinin kullanıldığı, saha yollarında beton zemin uygulamalarının bulunduğu, rüzgâr kaynaklı toz taşınımını azaltmaya yönelik önlemler alındığı, bölgede ağaçlandırma çalışmalarının sürdürüldüğü ve düzenli emisyon ölçümleri gerçekleştirildiği kaydedildi.
Raporda, "Kömür seçme paketleme depolama faaliyetlerinin niteliği gereği özellikle rüzgâr hızı, hava sıcaklığı ve nem gibi meteorolojik koşullara bağlı olarak zaman zaman sınırlı düzeyde toz oluşumu meydana gelebilmektedir. Ancak bu durumun çevresel olumsuzluğa dönüşmemesi amacıyla uygulanabilir tüm teknik önlemler eksiksiz şekilde alınmakta ve gerektiğinde ilave tedbirler de gecikmeksizin uygulanmaktadır.
Bu nedenle, yalnızca şikâyet beyanlarına dayanılarak işletmelerimizin çevre mevzuatına aykırı faaliyet gösterdiği sonucuna varılmasının teknik ve hukuki açıdan yeterli bir değerlendirme olmayacağı kanaatindeyiz.İşletmelerimiz çevrenin korunmasına karşı olmayıp aksine çevresel sorumluluklarının bilincinde olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. Bilimsel ve teknik açıdan gerekli görülebilecek ilave tedbirlerin alınması konusunda da ilgili idarelerle işbirliği içerisinde hareket etmeye devam edeceğimizi, çevresel etkilerin en aza indirilmesine yönelik tüm çalışmaların kararlılıkla sürdürülecek" ifadelerine yer verildi.
