Doğu Karadeniz’de 3 istilacı tür alarmı: Uzmanlar çağrı yaptı

Doğu Karadeniz Bölgesi’nde etkili olan üç istilacı türün tarımsal üretim ve biyolojik denge üzerinde ciddi baskı oluşturduğu bildirildi. Geniş yayılım gösteren kahverengi kokarca, lokal ancak yüksek tahrip gücüne sahip turunçgil uzun antenli böceği ve popülasyonu gerilese de risk oluşturmaya devam eden yalancı kelebek, bölge ekonomisini doğrudan etkiliyor.

Fındık ve ağaç varlığı risk altında

Bölgede geniş yayılım alanına sahip kahverengi kokarcanın başta fındık olmak üzere birçok üründe kalite ve verim kaybına yol açtığı belirtildi. Özellikle hasada yakın dönemlerde zarar oranının arttığı ve ekonomik kaybın doğrudan üreticiye yansıdığı kaydedildi.

Lokal ölçekte görülen ancak yüksek tahrip gücüne sahip turunçgil uzun antenli böceğinin ise ağaç gövdelerinde açtığı galerilerle bitkiyi zayıflattığı ve kurumalara neden olduğu ifade edildi. Tespit edilen alanlarda karantina uygulamalarının devreye alındığı, enfekte ağaçların sahadan çıkarılarak yayılım hattının daraltıldığı aktarıldı.

Yalancı kelebek geriledi ancak risk sürüyor

Geçmiş yıllarda yoğun popülasyona ulaşan yalancı kelebeğin doğal düşman baskısıyla gerilediği belirtildi. Uzmanlar, popülasyonun tamamen ortadan kalkmadığına ve iklim koşullarına bağlı olarak yeniden artış gösterebileceğine dikkat çekti.

Yetkililer, bölgenin ılıman iklim yapısının istilacı türler için elverişli koşullar oluşturduğunu vurgulayarak mücadelenin anlık değil sürekli ve planlı şekilde yürütülmesi gerektiğini ifade etti. Erken uyarı sistemleri, feromon tuzakları ve biyolojik ajan destekli uygulamaların yaygınlaştırılmasının hedeflendiği bildirildi.

Uzmandan iklim ve mücadele vurgusu

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kibar Ak, en etkili yöntemin tespit ve takip olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Bölgemizi etkileyen ve ülkemizin de gündeminde olan üç tane olan istilacı tür var. Kahverengi kokarca, lokal alanda da olsa oldukça zararlı olan turunçgil uzun antenli böceği ile bunlardan önce ortaya çıkıp şu anda doğal düşman baskısı altında kontrolünü kaybedip yalancı kelebek de bu türler arasında yer alıyor. Ayrıca bölgede, istilacı türlerin yanında yabancı ot sorunları da bulunuyor. Özellikle 'İt dolahbacı' olarak bilinen ve ‘yalancı hıyar' şeklinde tanımlanan yabancı otlar da Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yaygınlaşıyor. Bunun temel nedeni, bölgenin istilacı türlerin yaşamını sürdürebilmesi ve çoğalabilmesi için uygun bir iklime sahip olması. Yazı da kışı da sert geçmeyen bu bölgede, istilacı türler bulaştıktan sonra kolayca tutunabiliyor ve çoğalabiliyor. Türkiye’de en çok gündemde olan tür kahverengi kokarca. İkinci olarak lokal düzeyde etkili turunçgil uzun antenli böceği geliyor. Yalancı kelebek ise doğal düşman baskısı sayesinde etkisini büyük ölçüde kaybetmiş durumda. Çok güzel bir gelişme. Bu durum, biyolojik mücadele yöntemlerinin ne kadar etkili olduğunu gösteren önemli bir örnek niteliğinde. Tüm istilacı türlerde olduğu gibi, en etkili mücadele yöntemi tespit ve takip. Önce biyolojik mücadele ardından eradikasyon, kültürel mücadele ve son çare olarak kimyasal mücadele şeklinde sıralanıyor" ifadelerini kullandı.