Rize’nin Güneysu ilçesinde yaşayan görme engelli Ahmet Turan, çocukluk yıllarında geçirdiği menenjit hastalığının ardından görme kabiliyetini kaybetti. Yaşadığı zorluğa rağmen hayata küsmeyen Turan, yaklaşık yarım asırdır el emeği iskemleler örerek hem zanaatını sürdürüyor hem de üretmeye devam ediyor.
Evinde çalışmalarını sürdüren Ahmet Usta, ilmekleri parmak uçlarıyla tek tek sayarak farklı motifler oluşturuyor. Yıllar içinde kazandığı tecrübeyle karmaşık desenleri dahi dokunarak işleyen Turan, titizliğiyle çevresindekilere de örnek oluyor.
YANLIŞ TEŞHİSLE DEĞİŞEN HAYATI
Ahmet Turan, henüz çocuk yaşta yakalandığı menenjit hastalığının ardından görme yetisini kaybettiğini belirtti. O dönemde Rize’de çocuk doktoru bulunmadığını ve kendisine yanlış teşhis konulduğunu ifade eden Turan, yaşadıklarını şöyle anlattı:
“1961 yılında menenjit hastalığına yakalandım. O tarihte Rize'de çocuk doktoru olmadığından hastalığıma yanlış teşhis konuldu. Neticede böyle oldu yani. Şimdi gözle beyin arasındaki damarlarda hasar olduğu için tedavisi de mümkün değil. 81 yılı Sakatlar Yılı ilan edilmiş idi. Müracaat ettik İş Bulma Kurumuna. Bize yüzde 100 sakat raporu verince iş vermediler tabii. Ben de merak ettim, dedim 'Bunu yapabilir miyim ben?' Ağabeyim gösterdi bana biraz, başladık. Öyle devam ediyor yani”
Turan, iskemle örmeye ilk olarak ağabeyinin kendisine gösterdiği yöntemle başladığını ve zaman içerisinde bu alanda ustalaştığını dile getirdi.
İLMEKLERİ PARMAK UÇLARIYLA SAYIYOR
İlk dönemlerde daha sade ve örneksiz çalışmalar yapan Turan, zaman içerisinde farklı motifleri yalnızca dokunma duyusuyla işleyebilecek seviyeye geldi.
İskemlelerdeki desenleri oluştururken ilmekleri tek tek saydığını belirten Turan, yaptığı işte en küçük hataya dahi izin vermediğini söyledi:
“İlk örneksiz kurdum bir tane. Ona o kadar şey olmadı da örnekliye geçince haliyle insan şaşırıyor. Şimdi yapıyorsun, geliyorsun buraya; öyle bir hata çıkıyor ki meydana, mecbur sökerim onu. Sayıyorum ilmekleri. Hangi örnek çıkarırsan ona göre... Mesela bunda 64 tane var. 70 tane olsaydı farklı bir örnek koyacaktım ama yetmediği için bunu yaptım. Yaparken ikinci sıraya geldin mi, biraz dikkatli ol hemen anlarsın yanlışı. Örnek giderken bakarsın diğer tarafa geçmiş, dikkatli oldun mu anlarsın. Yanlış olmasını istemem, mecbur sökerim”
Turan’ın yıllar içerisinde geliştirdiği bu yöntem, görme engeline rağmen zanaatını büyük bir titizlikle sürdürmesine imkan sağlıyor.
“PES ETMEYİ HİÇ DÜŞÜNMEDİM”
Zanaatını sürdürürken zaman zaman kasnak temininde de sıkıntılar yaşadığını anlatan Turan, tüm zorluklara rağmen üretmekten vazgeçmediğini ifade etti.
Kendisi için üretmenin önemine değinen Güneysulu usta, yaşadığı süreci şu sözlerle anlattı:
“Pes etmeyi hiç düşünmedim, başka yapacağım bir şey yok yani. Kasnak sıkıntısı oldu; adam yapmadı veyahut yanlış yaptı, insan tabii beziyor. Kendi istediğin gibi olmayınca biraz zorlanıyorsun. Geçen sene bana kasnak yapan bir ustayla denk geldik; 'Biri bana, biri sana yapar mısın?' dedi, getirdi baktım şahane kasnak. Hemen anlaştık. Şimdi müşteri oldu mu satıyoruz”
Yaklaşık yarım asırdır iskemle ören Ahmet Turan, parmak uçlarıyla ilmekleri sayarak sürdürdüğü zanaatıyla hem üretmeye devam ediyor hem de geleneksel el işçiliğini yaşatıyor.
