Rize’nin İkizdere ilçesine bağlı Meşeköy köylülerinin kullandığı Garzavan Yaylası’nda kış hazırlıkları başladı. Yayla sezonunun sona ermesi ve kar yağışının yaklaşmasıyla birlikte köylüler, çığ tehlikesine karşı cami minaresini korumak için harekete geçti.
Geçmiş yıllarda bölgede meydana gelen çığlar nedeniyle defalarca zarar gören minare, bu yıl da özel bir mekanizmayla yere yatırıldı. Birbirine kaynakla tutturulmuş demir bidonlardan yapılan portatif minare, köylülerin kurduğu teleferik sistemi sayesinde kontrollü şekilde indirildi.
HER YIL 7-8 ÇIĞ GELİYOR
Deniz seviyesinden 2 bin 80 metre yükseklikte bulunan Garzavan Yaylası’nda kış aylarında yoğun kar yağışı etkili oluyor. Yöre sakinlerinin aktardığına göre, Zeytindere olarak bilinen dereden her yıl 7-8 çığ düşüyor. Çığların caminin üzerinden geçmesi, özellikle kar örtüsünün üzerinde kalan minarenin zarar görmesine neden oluyor.
Yöre sakini Muhammet Kan, geçmişte her bahar minareyi onarmak zorunda kaldıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Kışın burada aşırı kar yağıyor. Zeytindere dediğimiz dereden her sene abartmasız 7-8 tane çığ gelerek dere boyu caminin üstünden akıp gidiyor. Kar çok olduğu için camiyi tamamen örtüyor ancak minare yukarıda kaldığı için parçalanıyordu. Büyüklerimiz her bahar gelip minareyi tamir etmek zorunda kalıyordu. Sonunda yaşlılarımız Rizeli aklını, pratik zekasını kullanarak böyle bir fikir geliştirdi.”
TELEFERİK MEKANİZMASIYLA 5 DAKİKADA YERE İNDİRİLİYOR
Köylülerin geliştirdiği sistem, minarenin kış aylarında zarar görmesini önlemeyi amaçlıyor. Minarenin altındaki menteşe sistemi sayesinde yapı kontrollü şekilde yatırılabiliyor. Gövdesine bağlanan tel, bölgede çay taşımacılığında da kullanılan teleferik makarasına takılarak minarenin indirilmesini sağlıyor.
Sistemin işleyişini anlatan Muhammet Kan, işlemin birkaç kişiyle kısa sürede tamamlandığını belirtti.
“Minarenin altında bir menteşe sistemi var; ayağa kaldırdığımızda vidalıyoruz. Gövdesine bağlı sırma teli, Rize’de çay taşımada kullandığımız teleferik makarasına takıyoruz. Güç kullanmadan, sadece makarayı çevirerek 2-3 kişiyle 5 dakikada yere indirebiliyoruz. Kabloları, hoparlörleri ve lambalarıyla beraber yaklaşık 400-500 kiloluk bir ağırlığı var. Şimdiden indirip bağladık ve örttük. Kışın kar altında kalacak, yazın mayıs ayında gelip yine 2-3 kişi kaldırarak ibadete hazır hale getireceğiz.”
BAHARDA YENİDEN AYAĞA KALDIRILACAK
Ekim ayı itibarıyla kış hazırlıklarını tamamlayan yaylacılar, köylerine dönüş öncesinde minareyi caminin yanındaki korunaklı zemine yatırarak sabitledi. Yapının üzeri örtülerek kış boyunca kar ve çığ nedeniyle zarar görmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Karların erimesi ve yayla sezonunun yeniden başlamasıyla birlikte minare, mayıs ayında aynı mekanizma kullanılarak tekrar ayağa kaldırılacak. Böylece cami, yaz aylarında yeniden ibadete hazır hale getirilecek.
SEYYAR MİNARE YAYLANIN SİMGESİ OLDU
Geliştirilen yöntemin hem onarım masraflarını azalttığını hem de Garzavan Yaylası’nın tanınmasına katkı sağladığını belirten Muhammet Kan, minarenin bölgeye gelen ziyaretçiler için önemli bir işaret olduğunu söyledi.
Kan, “Garzavan düzlüğünde uzaktan gelen misafirler minareyi görünce yapının cami olduğunu hemen anlıyor. Her sene çığın yıkması ciddi bir masraftı; bu yöntemle hem masrafın önüne geçildi hem de yaylamız bu seyyar minareyle Türkiye genelinde tanınır oldu” diye konuştu.
Köylülerin pratik çözümü sayesinde her yıl çığ tehlikesiyle karşı karşıya kalan minare, kış aylarında yere yatırılarak korunuyor, yaz mevsiminde ise yeniden yükseltilerek kullanılmaya devam ediyor.
