Karadeniz’de Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle ticari deniz taşımacılığında güvenlik riski büyüyor. Türk Armatörler Birliği’nin (TAB) hazırladığı rapora göre 24 Şubat 2022-26 Ağustos 2026 döneminde askeri olmayan ticaret gemilerine yönelik saldırı, füze ve İHA vuruşu, mayın teması ile silahlı durdurma olayları sonucunda toplam 146 ticari gemi vuruldu veya hasar gördü.
Raporda yer alan veriler, savaşın yalnızca askeri unsurları değil, Karadeniz’de ticaret yapan sivil gemileri ve gemiadamlarını da doğrudan etkilediğini ortaya koydu.
DÖRT YILDA 146 TİCARİ GEMİ HEDEF OLDU
Türk Armatörler Birliği tarafından hazırlanan çalışmada, açık kaynaklardan ulaşılan bilgiler sistematik şekilde kayıt altına alındı.
Raporda ismi tespit edilebilen 121 gemi tablo halinde listelenirken, ismi belirlenemeyen 25 gemi de ayrıca kayda geçirildi. Böylece vurulduğu veya hasar gördüğü teyit edilen ticari gemi sayısı 146 olarak belirlendi.
Yıllara göre bakıldığında saldırıların özellikle 2026 yılında ciddi şekilde arttığı görüldü. 2022’de 13, 2023’te 8, 2024’te 5 ve 2025’te 13 gemi vurulurken, 2026’da bu sayı 82’ye yükseldi.
VURULAN GEMİLERİN 34’Ü TÜRK SAHİPLİ
Raporda Türkiye açısından dikkat çeken veriler de yer aldı.
Vurulan veya hasar gören 146 geminin 34’ünün Türk sahipli veya Türk kontrollü olduğu, 5 geminin ise Türk bayraklı olduğu belirtildi. Türk sahipli gemilerin toplam vurulan gemiler içerisindeki oranı yüzde 23 olarak kaydedildi.
Bu veriler, Karadeniz’de yaşanan güvenlik sorununun Türkiye açısından da doğrudan önem taşıdığını ortaya koydu.
GEMİLERİN 93’Ü RUSYA, 47’Sİ UKRAYNA TARAFINDAN VURULDU
TAB raporunda saldırıların taraflara göre dağılımına da yer verildi.
Toplam 146 ticari geminin 93’ünün Rusya, 47’sinin Ukrayna tarafından vurulduğu belirtildi. Beş geminin mayına çarparak hasar gördüğü, bir geminin ise kim tarafından vurulduğunun belirlenemediği kaydedildi.
Böylece Karadeniz’deki savaşın ticari gemiler üzerindeki etkisinin hem Rusya hem de Ukrayna kaynaklı saldırılarla devam ettiği görüldü.
PETROL TANKERLERİ VE KURU YÜK GEMİLERİ ÖNE ÇIKIYOR
Rapora göre saldırılarda hedef olan gemilerin önemli bölümünü petrol tankerleri ile genel kargo ve kuru yük gemileri oluşturuyor.
Ukrayna’nın çoğunlukla Rus gölge filosuna ait ve diğer petrol tankerlerini hedef aldığı, Rusya’nın ise ağırlıklı olarak Ukrayna ile ticaret yapan ve tahıl, mısır ile ayçiçek yağı taşıyan gemileri vurduğu ifade edildi.
Bu durum, saldırıların yalnızca deniz taşımacılığının güvenliğini değil, ticarete konu olan ürünlerin sevkiyatını da doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor.
SALDIRILARDA 37 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıların insani boyutu da raporda yer aldı.
2022-2026 döneminde meydana gelen olaylarda gemiadamları ve liman çalışanları arasında toplam 37 kişinin hayatını kaybettiği, 48 kişinin ise yaralandığı kaydedildi.
Raporda yer alan bu veriler, ticari gemilerin savaş bölgesindeki risklerden ne ölçüde etkilendiğini ortaya koyarken, Karadeniz’de sivil deniz taşımacılığının güvenliği konusundaki endişeleri de artırdı.
2026’DA RİSKİN BOYUTU ORTAYA ÇIKTI
Yıllara göre veriler içerisinde en dikkat çekici gelişme 2026 yılında yaşandı.
Önceki dört yılda kayda geçen saldırıların ardından yalnızca 2026 yılında 82 ticari geminin vurulması veya hasar görmesi, Karadeniz’de ticari deniz taşımacılığı açısından riskin önemli ölçüde arttığını gösterdi.
Türk sahipli veya Türk kontrollü gemilerin de saldırılardan etkilenmesi, güvenli seyrüsefer konusunu Türkiye açısından daha önemli hale getirdi.
