Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırılar artarken, deniz taşımacılığında güvenlik endişesi büyüyor. Londra deniz sigortası piyasasının Joint War Committee (JWC) tarafından alınan yeni kararla savaş riski açısından bildirime tabi tutulan alan genişletildi. Saldırıların etkileri Trabzon açıklarında da görülmeye başladı.
KARADENİZ’DE RİSK ALANI GENİŞLETİLDİ
Joint War Committee (JWC), 16 Eylül 2026'da yayımladığı JWLA-035 sayılı düzenlemeyle Karadeniz’deki “Listed Area” olarak tanımlanan savaş riski alanını genişletti.
Daha önce ağırlıklı olarak Rusya ve Ukrayna'nın kıyı sularını kapsayan alan, yeni düzenlemeyle Türkiye, Bulgaristan, Romanya ve Gürcistan’ın karasuları dışında kalan Karadeniz’in tamamını kapsayacak şekilde genişletildi.
Karar, Karadeniz'de gemi trafiğinin durdurulduğu veya tüm bölgenin hukuken “yasak alan” ilan edildiği anlamına gelmiyor. Düzenleme, Londra deniz sigortası piyasasında savaş riski açısından gemilerin seyirleri ve sigorta değerlendirmeleri bakımından önem taşıyor.
Reuters'ın aktardığına göre yeni uygulamayla daha önce yalnızca Rusya ve Ukrayna'nın kıyı suları için geçerli olan bildirim gerekliliği Karadeniz'in geneline genişletildi. Komşu ülkelerin karasularından yapılan seferler ise kapsam dışında tutuldu.
TÜRKİYE’NİN KARASULARI KAPSAM DIŞINDA
JWC'nin yeni düzenlemesindeki en önemli ayrıntılardan biri Türkiye'nin karasularının kapsam dışında bırakılması oldu.
Buna göre Türkiye'nin karasularında seyreden gemiler için söz konusu bildirim gerekliliği uygulanmıyor. Ancak Türkiye kıyılarının açıklarında, karasuları dışında kalan bölgeler yeni listelenen alan içerisinde bulunuyor.
Bu ayrım özellikle Karadeniz'deki uluslararası ticaret rotaları açısından önem taşıyor.
KARARIN ARKASINDA 45 GEMİLİK SALDIRI VERİSİ VAR
Denizcilik güvenliği şirketi Ambrey'nin verileri, JWC'nin neden böyle bir karar aldığını ortaya koyuyor.
Ambrey'ye göre 21 Eylül 2025 ile 21 Eylül 2026 arasındaki 12 aylık dönemde, daha önce listelenen alanın dışında 45 ticari gemi saldırıya uğradı.
Önceki 12 aylık dönemde ise aynı bölgelerde ticari gemilere yönelik kaydedilmiş saldırı bulunmuyordu.
Daha dikkat çekici olan ise saldırıların son aylarda yoğunlaşması. Söz konusu 45 saldırının 31'i 1 Temmuz 2026 sonrasında gerçekleşti.
SeaTrade Maritime'ın aktardığı Ambrey verilerine göre son üç ayda 33 ticari gemi daha önceki risk alanının dışında saldırıya uğradı.
SALDIRILAR AÇIK DENİZE DOĞRU YAYILDI
Ambrey'nin değerlendirmesine göre Karadeniz'deki tehdit yalnızca Rusya ve Ukrayna kıyılarına yakın bölgelerle sınırlı kalmadı.
Özellikle Rusya bağlantılı gemilere yönelik olduğu değerlendirilen saldırıların bir bölümü açık denizde gerçekleşti. Ambrey, bu saldırıların önemli bölümünün Türkiye'nin kuzey kıyıları açıklarında ve Novorossiysk ile Soçi'nin güneyindeki açık denizlerde meydana geldiğini belirtti.
Şirketin verilerine göre bu saldırıların gerçekleştiği noktalar kıyıdan ortalama yaklaşık 58 deniz mili uzaklıktaydı.
Bu durum, Karadeniz'deki ticari gemilerin savaş bölgesinin kıyılardan uzak kesimlerinde de güvenlik tehdidiyle karşı karşıya kaldığını ortaya koydu.
SALDIRILAR SADECE TANKERLERLE SINIRLI KALMADI
Karadeniz'deki saldırıların ilk dönemlerinde özellikle tankerler öne çıkarken, 2026'nın ilerleyen aylarında hedef alınan gemi türleri çeşitlendi.
Ambrey'nin analizine göre tankerlerin yanı sıra kuru yük gemileri, genel kargo gemileri, konteyner gemileri ve Ro-Ro gemileri de saldırılardan etkilendi.
Şirket, gemilerin yalnızca bayrağı veya varış noktasının değil; sahiplik yapısı, ticaret geçmişi ve yaptırımlarla bağlantılı durumlarının da hedef seçimi açısından önem taşıyabileceğini değerlendiriyor.
SAVAŞ RİSKİ SİGORTASI MALİYETİ ARTIYOR
Karadeniz'deki saldırıların artması deniz taşımacılığının maliyetlerine de yansıyor.
Reuters'a göre savaş riski sigortası primleri son haftalarda önemli ölçüde yükseldi. Bazı yedi günlük seferler için ek savaş riski sigortası maliyetlerinin yüz binlerce dolara ulaşabildiği bildirildi.
Bu durum özellikle Rusya ve Ukrayna limanlarına uğrayan veya Karadeniz'in açık deniz rotalarını kullanan ticari gemiler açısından maliyet baskısını artırıyor.
TT Club da JWC'nin 16 Eylül'deki JWLA-035 değişikliğinin 30 Eylül 2026 itibarıyla üyeleri açısından yürürlüğe gireceğini duyurdu.
TRABZON AÇIKLARINDA HASARLI GEMİ DİKKAT ÇEKTİ
Karadeniz'deki saldırıların Türkiye kıyılarındaki en dikkat çekici yansımalarından biri ise Trabzon'da yaşandı.
VOLGA-4007 isimli yük gemisi, saldırı sonrası oluştuğu belirtilen hasar izleriyle Trabzon açıklarına demirledi.
1989 yılında inşa edilen ve yaklaşık 140 metre uzunluğundaki geminin gövdesindeki hasar izleri dikkat çekti. Cook Adaları bayrağı altında seyreden geminin baş tarafında Türk bayrağının da bulunduğu görüldü.
VOLGA-4007 DÖRT DRONUN HEDEFİ OLDU
VOLGA-4007'nin 20 Ağustos 2026'da Novorossiysk Limanı'ndan ayrıldığı sırada peş peşe dört dron saldırısına uğradığı bildirildi.
Saldırı sırasında gemide 13 personelin bulunduğu aktarıldı. Geminin aldığı hasarın ardından Trabzon açıklarında görülmesi, Karadeniz'deki saldırıların Türkiye kıyılarına olan etkisini bir kez daha gündeme getirdi.
TRABZON DAHA ÖNCE DE HASARLI GEMİLERİN ROTASINDA YER ALDI
VOLGA-4007, saldırıların ardından Trabzon çevresinde görülen ilk hasarlı ticari gemi değil.
Temmuz ayında Rusya'nın Taman Limanı'ndan Trabzon'a kömür taşıdığı belirtilen MV Reyhan Sarı, Novorossiysk açıklarında dron saldırısına uğradı. Saldırıda bir gemi personelinin hayatını kaybettiği, iki personelin yaralandığı bildirildi ve gemi daha sonra Trabzon Limanı'na ulaştı.
GAS NERO isimli Panama bayraklı LPG tankerinin de saldırı sonrası Trabzon'un Sürmene açıklarında beklediği bildirildi.
Ağustos ayında ise Lider Bordo-Mavi isimli Ro-Ro gemisi Tuapse açıklarında üç dronun saldırısına uğradı. Gemide yangın çıkarken beş mürettebatın yaralandığı bildirildi ve gemi güvenlik amacıyla Trabzon Limanı'na yönlendirildi.
TÜRK ARMATÖRLER BİRLİĞİNDEN DİKKAT ÇEKEN VERİ
Türk Armatörler Birliği tarafından hazırlanan ve 24 Şubat 2022-26 Ağustos 2026 dönemini kapsayan rapora göre, açık kaynaklardan tespit edilen verilere dayanarak 146 ticari gemi saldırı veya hasar olaylarından etkilendi.
Bu gemilerin 34'ünün Türk sahipli veya Türk kontrollü, 5'inin ise Türk bayraklı olduğu belirtildi.
Bu veriler, Karadeniz'deki güvenlik sorununun Türk deniz taşımacılığı açısından da doğrudan sonuçlar doğurduğunu gösteriyor.
TÜRKİYE'DEN SEYRÜSEFER GÜVENLİĞİ VURGUSU
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 24 Eylül'de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşmesinde Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıları gündeme getirdi.
Erdoğan, Rusya ve Ukrayna'nın ticari gemilere yönelik saldırılarının durdurulması ve Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin sağlanması gerektiğini ifade etti.
Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenli ticaret yollarının yeniden sağlanması için diplomatik girişimlerini sürdürdüğü bildirildi.
