Karadeniz’de Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle uzun süredir ticaret gemilerine yönelik saldırılar yaşanıyor. İnsansız hava araçlarıyla gerçekleştirilen saldırılarda can ve mal kayıpları meydana geldi ve bölgedeki deniz ticaretinde güvenlik endişesi arttı.
Yaşanan gelişmeler yalnızca savaş bölgesindeki gemileri değil, Karadeniz’de ticari faaliyet yürüten Türk şirketlerini ve denizcileri de etkiledi. Güvenlik riskleri nedeniyle bazı gemiler seferlerini askıya alırken, limanlarda bekleyen gemiler de gündeme geldi.
KARADENİZ’DE GEMİLERE YÖNELİK SALDIRILAR ARTIYOR
Karadeniz’de son dönemde ticaret gemilerine yönelik saldırılar yeniden yoğunlaştı. Saldırılarda bazı denizcilerin hayatını kaybettiği, bazılarının ise yaralandığı bildirildi.
Savaşın deniz alanına taşınmasıyla birlikte özellikle Rusya’nın Novorossiysk Limanı ve Ukrayna açıklarındaki güzergâhlarda seyreden ticaret gemileri açısından güvenlik riski arttı.
Daha önce de Karadeniz’de meyve ve sebze taşıyan bir Türk gemisinin insansız hava aracı saldırısına uğradığı bildirilmişti.
TAHIL KORİDORU VE LİMANLARDAKİ AKIŞ ETKİLENDİ
Karadeniz’deki güvenlik sorunları daha önce tahıl taşımacılığını da doğrudan etkiledi. Savaş nedeniyle deniz ticaretinin sekteye uğraması, tahıl sevkiyatının güvenli şekilde yapılabilmesi için oluşturulan mekanizmaların önemini artırdı.
Bölgedeki saldırılar nedeniyle bazı limanlarda faaliyetlerin durduğu ve gemi hareketlerinin aksadığı dönemler yaşandı. Son saldırıların ardından da bölgedeki ticari taşımacılığın geleceğine ilişkin endişeler yeniden gündeme geldi.
TRABZON AÇIKLARINDA 5 GEMİ GÜNLERDİR BEKLEDİ
Karadeniz’deki güvenlik endişesinin Trabzon’a yansıması da dikkat çekiyor. Geçtiğimiz günlerde Trabzon açıklarında günlerdir bekleyen 5 ticaret gemisinin bulunduğu gündeme gelmişti.
Söz konusu gemilerin savaş ve saldırı riski nedeniyle güvenlik endişesi taşıdığı ve bu nedenle hareket etmekte zorlandığı belirtilmişti.
Bu durum, Karadeniz’de yaşanan güvenlik sorunlarının Trabzon’un deniz ticaretine doğrudan yansıyabileceğini ortaya koydu.
DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI’NDAN KARADENİZ ÇAĞRISI
Türk Dışişleri Bakanlığı da son gelişmelerin ardından Karadeniz’deki gerilimin azaltılması ve sivil gemilerin güvenli şekilde seyretmesini sağlayacak önlemlerin alınması çağrısında bulundu.
Bakanlık, Karadeniz’de çatışmaların tırmanmasından ve sivil gemilerin etkilenmesinden duyulan endişeyi dile getirirken, gerekli önlemlerin alınmaması halinde gerilimin gıda güvenliği başta olmak üzere çok yönlü olumsuz sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
CEVDET YILMAZ: GÜVENLİ SEYRÜSEFER İÇİN ÇALIŞIYORUZ
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da önceki gün yaptığı açıklamada Karadeniz’de artan saldırıların oluşturduğu risklere dikkat çekti.
Yılmaz, “Son dönemde Karadeniz’de artan saldırılar, can ve mal güvenliğinin yanı sıra seyrüsefer emniyeti ve küresel gıda güvenliği açısından da ciddi riskler oluşturuyor. Karadeniz Tahıl Girişimi’nden edindiğimiz tecrübeyle güvenli seyrüseferin yeniden tesisi için çalışıyoruz” dedi.
Yılmaz ayrıca Türkiye’nin Ukrayna konusunda diplomasiyi önceleyen aktif çabalarını sürdüreceğini belirtti.
KARADENİZ’DE SEYRÜSEFER SAĞLANAMAZSA NE OLUR?
Karadeniz’de güvenli seyrüseferin sağlanamaması halinde etkilerin yalnızca gemilerin hareketleriyle sınırlı kalması beklenmiyor.
Ticaret gemilerinin seferlerini azaltması veya tamamen durdurması halinde bölgedeki ticari faaliyetler sekteye uğrayabilir. Güvenlik risklerinin artması, sigorta, navlun ve operasyon maliyetlerinin yükselmesine de neden olabilir.
Gemilerin daha güvenli alternatif rotalara yönelmesi ise taşıma sürelerinin ve maliyetlerinin artması anlamına gelebilir. Limanlarda yaşanabilecek aksaklıklar da ticaret zincirinin farklı noktalarında gecikmelere yol açabilir.
Karadeniz’in tahıl ve enerji taşımacılığındaki rolü nedeniyle güvenlik sorunlarının gıda ve enerji sevkiyatlarını da etkileme ihtimali bulunuyor.
Ancak en önemli risk, doğrudan can güvenliği açısından ortaya çıkıyor. Ticaret gemilerinin saldırılara maruz kalması denizcilerin hayatını tehlikeye atıyor.
TRABZON’DA TİCARET VE TURİZM RİSK ALTINDA
Karadeniz’de güvenli seyrüseferin sağlanamaması halinde Trabzon’un da bu süreçten etkilenmesi beklenebilir.
Trabzon Limanı üzerinden yürütülen deniz ticareti, bölgedeki gemi trafiğinin güvenli şekilde devam etmesine bağlı. Güvenlik endişelerinin artması halinde gemilerin seferlerini ertelemesi, liman trafiğinin yavaşlaması ve ticari faaliyetlerin maliyetlerinin yükselmesi gündeme gelebilir.
Deniz ticaretinin yanı sıra kruvaziyer turizmi de güvenlik risklerinden etkilenebilir. Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle daha önce Karadeniz’de lojistik taşımacılık yapan Türk gemileri saldırıların hedefi olmuş, Trabzonlu denizciler de yaşanan saldırılarda hayatını kaybetmişti.
Saldırı riskinin kruvaziyer turizmine yansımasıyla birlikte Trabzon’un turizm faaliyetleri açısından da endişeler arttı. Astoria Grande’nin Karadeniz rotasından Trabzon’un çıkarılması ve Ağustos ayında kente yapılması planlanan iki seferin iptal edilmesi, güvenlik sorunlarının turizm üzerindeki etkisini gösteren gelişmeler arasında yer aldı.
GÜVENLİ SEYRÜSEFER TRABZON İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
Karadeniz’de güvenli deniz ulaşımının yeniden sağlanması, Trabzon açısından yalnızca gemilerin limana gelip gitmesi anlamına gelmiyor.
Ticaret gemilerinin güvenli şekilde hareket edebilmesi, liman faaliyetlerinin devam etmesi, ihracat ve ithalat bağlantılarının korunması ve kruvaziyer gemilerinin bölgeye yönelik seferlerini sürdürebilmesi açısından önem taşıyor.
Bu nedenle Karadeniz’de güvenli seyrüseferin yeniden tesis edilmesi, Trabzon’un deniz ticareti ve turizminin yanı sıra bölgesel ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilmesi açısından da kritik önem taşıyor.
