İş yerlerinde yeni dönem: Parmak izi ve yüz tanımayla mesai takibine sınır

Milyonlarca çalışanı ilgilendiren önemli bir karar Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK) tarafından alındı. Resmi Gazete’de yayımlanan ilke kararıyla birlikte, iş yerlerinde mesai kontrolü amacıyla kullanılan biyometrik veri sistemlerine ilişkin yeni bir dönem başladı.

Karara göre, çalışanların giriş ve çıkış saatlerinin takibi için parmak izi, yüz tanıma, retina taraması gibi biyometrik verilerin işlenmesi, kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuat açısından hukuka uygun bulunmadı.

Biyometrik veriler için ölçülülük vurgusu

Kurul kararında, biyometrik verilerin son derece hassas ve değiştirilemez nitelikte olduğuna dikkat çekildi. İşverenlerin çalışanların mesai sürelerini takip etme hakkına sahip olduğu belirtilirken, bu amacın biyometrik veri işlenmesini zorunlu kılmadığı ifade edildi.

İş hukukunda mesai kontrolünün mutlaka biyometrik sistemlerle yapılmasını gerektiren bir düzenleme bulunmadığına işaret edilirken, bu nedenle söz konusu uygulamaların gereklilik ve ölçülülük ilkeleriyle bağdaşmadığı değerlendirildi.

Açık rıza tek başına yeterli görülmedi

Kurul, işçi ile işveren arasındaki ilişkiye de dikkat çekti. Çalışanlardan alınan açık rızanın her durumda özgür iradeyle verilmiş sayılmayabileceği belirtildi.

Kararda, çalışanların işlerini kaybetme endişesi ya da iş yerinde olumsuz bir durumla karşılaşma korkusuyla bu sistemlere onay vermek zorunda hissedebileceği değerlendirmesine yer verildi. Bu nedenle alınan açık rızanın hukuki geçerliliğinin her somut olayda ayrıca incelenmesi gerektiği vurgulandı.

İşverenler için alternatif yöntemler sıralandı

KVKK, mesai takibinin biyometrik veriler kullanılmadan da gerçekleştirilebileceğini belirtti. Kurul tarafından önerilen yöntemler arasında şifreli giriş sistemleri, personel kartları, imza föyleri ve güvenlik görevlileri tarafından tutulan kayıtlar yer aldı.

Bu yöntemlerin çalışanların kişisel haklarına daha saygılı olduğu ve aynı amaca hizmet ettiği ifade edildi.

Yeni dönemde yaptırım uyarısı

Kararın ardından işverenlerin mevcut uygulamalarını gözden geçirmesi bekleniyor. Kurul, biyometrik veri işlenmesinin hukuka aykırı şekilde sürdürülmesi halinde ilgili mevzuat kapsamında yaptırımlar uygulanabileceği mesajını verdi.

Uzmanlar, şirketlerin veri güvenliği ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülüklerini dikkate alarak teknik altyapılarını yeni düzenlemelere uygun hale getirmeleri gerektiğini belirtiyor.