Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluşturması hedeflenen 12 maddelik düzenleme, TBMM Genel Kurulu’nda 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla kabul edildi.
Yasa kapsamında bazı soruşturma ve kovuşturmaların yanı sıra kesinleşmiş hapis cezalarının infazının belirli şartlarla ertelenmesine yönelik hükümler yer alıyor. Ancak düzenlemenin uygulanması için bazı kritik şartların yerine getirilmesi gerekiyor.
YASANIN UYGULANMASI İÇİN KRİTİK ŞART
Düzenlemedeki hükümler doğrudan ve koşulsuz şekilde uygulanmayacak.
Bunun için PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin öncelikle güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor.
Söz konusu tespitin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından teyit edilmesi ve buna ilişkin kararın Resmi Gazete’de yayımlanması da şartlar arasında bulunuyor.
KİMLER YASADAN YARARLANABİLECEK?
Düzenleme; PKK/KCK’yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgüt propagandası yapma suçlarının yanı sıra örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçları kapsıyor.
Terörizmin finansmanına ilişkin kanun kapsamında örgüt lehine işlendiği değerlendirilen bazı suçlar da düzenleme kapsamında bulunuyor.
DOSYALAR 5 VEYA 10 YIL ERTELENEBİLECEK
Yasanın dikkat çeken maddelerinden biri devam eden soruşturma ve kovuşturmalara ilişkin.
Kapsama giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl ertelenebilecek.
15 yıldan fazla hapis cezası, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda ise erteleme süresi 10 yıl olacak.
Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek ve dosyalardaki deliller korunacak.
KASTEN ÖLDÜRME SUÇLARI KAPSAM DIŞI
Düzenleme tüm suçları kapsamıyor.
Örgütün faaliyetleri çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçlarına ilişkin devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ertelemeden yararlanamayacak.
Ayrıca 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar da kapsam dışında tutulacak.
CEZAEVİNDEKİLER İÇİN DE 5 VE 10 YIL
Yasa, hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunan kişilere ilişkin de düzenlemeler içeriyor.
Kapsama giren suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm edilenlerin cezalarının infazı 5 yıl süreyle ertelenebilecek.
15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilenlerin cezalarının infazı ise 10 yıl ertelenebilecek.
Bu konuda kararı infaz hâkimi verecek.
YENİ TERÖR SUÇU İŞLENİRSE ERTELEME KALDIRILACAK
Ertelemeden yararlanan kişiler açısından yeni bir terör suçu işlenmesi halinde önemli bir yaptırım uygulanacak.
Erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde verilen erteleme kararı kaldırılacak. Devam eden bir dosya varsa soruşturma veya kovuşturmaya yeniden başlanacak.
Kesinleşmiş cezası ertelenen kişinin ise cezasının infazına devam edilecek.
Erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde, devam eden dosyalarda kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilebilecek. Kesinleşmiş cezası bulunanlar açısından ise ceza infaz edilmiş sayılacak.
TUTUKLULUK VE ADLİ KONTROL YENİDEN DEĞERLENDİRİLECEK
Düzenlemede tutuklama ve adli kontrol tedbirlerine ilişkin de hükümler bulunuyor.
Erteleme kapsamındaki suçlar nedeniyle uygulanan tutuklama ve adli kontrol kararları, dosyanın bulunduğu aşamaya göre yetkili hâkim veya mahkeme tarafından yeniden değerlendirilecek.
Şartların oluşması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilebilecek. İstinaf veya temyiz aşamasındaki bazı dosyalarda ise bozma kararı verilebilecek.
SÜRECİ YENİ KURUL TAKİP EDECEK
Yasanın uygulanmasını takip etmek amacıyla yeni bir kurul da oluşturulacak.
Kurula Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık edecek. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak.
Kurulun ihtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabileceği belirtildi.
TESLİM EDİLEN SİLAHLAR KAYIT ALTINA ALINACAK
Örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.
Bu işlemlerin nasıl yürütüleceğine ilişkin usul ve esaslar ise güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
ÇERÇEVE YASADA YENİ DÖNEM
12 maddelik düzenlemeyle Terörsüz Türkiye sürecinde soruşturma ve kovuşturmalardan kesinleşmiş cezaların infazına, silahların teslim edilmesinden sürecin devlet tarafından takip edilmesine kadar kapsamlı bir hukuki mekanizma oluşturulmuş oldu.
Yasanın uygulamaya geçmesi açısından en kritik aşama ise PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin tespit edilmesi olacak. Bu tespitin MGK kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
