Çalışan anneleri ve işverenleri ilgilendiren yeni bir düzenleme gündeme geldi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik değişikliği taslağıyla, çalışan annelerin iş hayatına katılımının desteklenmesi ve gebe ya da emziren kadınların iş sağlığı ve güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Taslağa göre, 150 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim kurumu kurulmasına yönelik yükümlülük getirilmesi planlanıyor. Ayrıca, 100 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde emzirme odası oluşturulması da zorunlu hale getirilecek.
KREŞ ZORUNLULUĞUNDA YENİ DÜZENLEME
Taslak kapsamında, 150 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde çalışanların 0-6 yaş grubundaki çocukları için kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim kurumu açılması öngörülüyor.
İşverenlerin bu yükümlülüğü tek başına yerine getirebileceği gibi birden fazla işverenin ortak bir kurum kurması veya yetkili kurumlarla anlaşma yapması da mümkün olacak. Kurumların kuruluş ve işletme giderlerinin ise işverenler tarafından karşılanması planlanıyor.
Çalışan sayısının belirlenmesinde, işverenin aynı ilçe sınırları içerisinde bulunan tüm iş yerlerindeki kadın çalışanların toplamının dikkate alınması öngörülüyor. Çocuğunun annesi vefat etmiş veya velayeti babaya verilmiş erkek çalışanların da hesaplamaya dahil edilmesi planlanıyor.
EMZİRME ODASI ŞARTI GENİŞLETİLİYOR
Taslakta, yaş ve medeni durum ayrımı yapılmaksızın 100 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde emzirme odası kurulması zorunluluğunun getirilmesi de yer alıyor.
Emzirme odalarının kapsamının genişletilmesiyle çalışanların yalnızca çocuklarını emzirmeleri değil, anne sütü sağımı yapabilmeleri ve sağdıkları sütü uygun koşullarda saklayabilmeleri de amaçlanıyor.
Bu düzenlemeyle, çalışan annelerin iş yerlerinde emzirme ve süt sağımı ihtiyaçlarını daha uygun koşullarda karşılayabilmelerinin sağlanması hedefleniyor.
GEBE VE EMZİREN ÇALIŞANLAR İÇİN YENİ TEDBİRLER
Yönetmelik değişikliği taslağında, gebe, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanların iş yerlerinde karşılaşabilecekleri sağlık ve güvenlik risklerine karşı işverenlerin sorumluluklarının yeniden düzenlenmesi de öngörülüyor.
Risk tespit edilmesi halinde öncelikle çalışma koşullarının veya çalışma saatlerinin geçici olarak değiştirilmesi planlanıyor. Bunun mümkün olmaması ya da iş yeri hekiminin gerekli görmesi durumunda çalışanın başka bir işe aktarılması öngörülüyor.
Başka bir işe aktarılan çalışanın ücretinde kesinti yapılmaması esas alınırken, bu seçeneğin de mümkün olmaması halinde çalışanın talebi üzerine, tabi olduğu mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla ücretsiz izin verilmesi planlanıyor. Taslağa göre, söz konusu ücretsiz izin süresinin yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaması öngörülüyor.
RİSKLİ İŞLERDE ÇALIŞMALARINA KISITLAMA GETİRİLECEK
Taslakta, gebe ve emziren çalışanların sağlıklarını korumaya yönelik çalışma kısıtlamaları da bulunuyor.
Buna göre gebe çalışanların ani darbe, sarsıntı ve uzun süreli titreşime maruz kalabilecekleri işlerde ve iş makinelerinde çalıştırılmaması planlanıyor. Ayrıca 80 desibeli aşan gürültülü ortamlarda çalışmalarına izin verilmemesi öngörülüyor.
İyonize radyasyon kaynaklarının bulunduğu veya radyasyonla kirlenmiş alanlarda çalışma, belirli biyolojik etkenlere maruz kalma ve kurşun türevleri başta olmak üzere bazı tehlikeli kimyasallarla temas konusunda da kısıtlamalar getirilmesi hedefleniyor.
Gebe ve emziren çalışanların yer altı maden işlerinde çalıştırılmaması da taslakta yer alan düzenlemeler arasında bulunuyor.
ÇALIŞMA KOŞULLARI YENİDEN DÜZENLENECEK
İşverenlerin gebe ve emziren çalışanların ihtiyaçlarını gözeterek çalışma saatlerini ve dinlenme aralarını yeniden düzenlemesi planlanıyor. Uygun olduğu durumlarda oturarak çalışma imkanı sağlanması, yüksekte çalışma ve düşme risklerine karşı gerekli tedbirlerin alınması da öngörülüyor.
Bunun yanı sıra çalışanların beslenme molalarına ve temiz içme suyuna erişiminin sağlanması da taslakta yer alan düzenlemeler arasında bulunuyor.
YENİ DÜZENLEME NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Hazırlanan taslağa göre, kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin hükmün 31 Aralık 2027 tarihinde, diğer hükümlerin ise yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte çalışan annelerin çocuk bakımına ilişkin ihtiyaçlarının desteklenmesi ve gebe ya da emziren çalışanların iş yerlerindeki sağlık ve güvenlik koşullarının iyileştirilmesi amaçlanıyor. Ancak düzenlemeler, taslakta öngörülen hükümler olup kesin uygulama takvimi ve yükümlülükler yayımlanacak nihai yönetmelikle netleşecek.
