Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Malazgirt Zaferi’nin 955. yıl dönümü programında yaptığı konuşmada, Türk tarihindeki eski bir geleneğe atıfta bulundu. Erdoğan’ın “Bir işe giriştiğimiz zaman atımızın kuyruğunu bağlarız. Bunu ne olursa olsun geri dönmeyeceğimizi, sonuna kadar gideceğimizi anlatmak için yaparız.” sözleri, at kuyruğu bağlama geleneğinin anlamını yeniden gündeme taşıdı.
Türklerin atla kurduğu bağ, tarih boyunca yalnızca ulaşım ve savaşla sınırlı kalmadı. At, Türk kültüründe maddi ve manevi açıdan önemli bir yere sahip olurken, çeşitli gelenek ve uygulamalarda da kendisine yer buldu.
AT KUYRUĞU BAĞLAMAK ESKİ BİR SAVAŞ GELENEĞİ
At kuyruğu bağlama geleneğinin Türklerin çok eski dönemlerinden itibaren uyguladığı savaş adetlerinden biri olduğu belirtiliyor.
Eski Türklerin savaşa giderken atların kuyruklarını, savaş sırasında ayaklarına dolanmasını önlemek amacıyla bağladıkları veya ördükleri aktarılıyor. Zamanla bu uygulama yalnızca pratik bir savaş yöntemi olmaktan çıkarak kahramanlık, yiğitlik ve mücadele kararlılığının simgesi haline geldi.
Bu geleneğin Hunları anlatan Çin taş oymalarında da görüldüğü belirtiliyor. At kuyruğu bağlama uygulamasının Sakalar (İskitler) döneminde de bulunduğu aktarılıyor.
OSMANLI PADİŞAHLARI DA UYGULADI
At kuyruğu bağlama geleneğinin Türk tarihinin farklı dönemlerinde devam ettiği ifade ediliyor.
Osmanlı padişahlarının da savaşa giderken atlarının kuyruklarını bağladıkları belirtiliyor. Böylece eski Türklerden gelen savaş geleneğinin sonraki dönemlerde de yaşatıldığı aktarılıyor.
TONYUKUK YAZITLARINDA DA YER ALIYOR
At kuyruğu bağlama geleneğine ilişkin izlere Türk tarihinin önemli yazılı kaynaklarında da rastlanıyor.
Tonyukuk Yazıtı’nda yer alan ifadelerin, Türk milletinin arasına savaşmak için gelen düşmanların sokulmadığını anlatmak amacıyla kullanıldığı belirtiliyor.
Ayrıca Irk Bitig adlı fal kitabında da at kuyruğuna ilişkin bir ifadeye yer veriliyor. Eserde, “Atının kuyruğunu bağlayıp gururla koştur” şeklinde bir ifadenin bulunduğu aktarılıyor.
KAŞGARLI MAHMUD DA ESERİNDE YER VERDİ
At kuyruğu bağlama geleneğinin Türk kültüründeki yerine ilişkin bilgiler, Kaşgarlı Mahmud’un Dîvânu Lugâti’t-Türk adlı eserinde de bulunuyor.
Kaşgarlı Mahmud’un eserinde, yiğit bir alpın atının kuyruğunu ördürdüğünden söz ediliyor.
Bu örnekler, at kuyruğunun bağlanmasının Türklerin savaş kültüründe ve kahramanlık anlayışında önemli bir sembol olduğunu gösteriyor.
“GERİ DÖNMEYECEĞİZ” MESAJI
Tarih boyunca savaş hazırlığıyla bağlantılı olarak uygulanan at kuyruğu bağlama geleneği, zaman içerisinde daha güçlü bir sembolik anlam kazandı.
Bu nedenle “atın kuyruğunu bağlamak” ifadesi, bir mücadeleye kesin kararlılıkla başlamak, geri dönmemek ve hedefe ulaşıncaya kadar mücadeleyi sürdürmek anlamında kullanılıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge hedeflerimizi gerçekleştirmek üzere atımızın kuyruğunu bağladık” sözleri de bu tarihi ve sembolik anlam üzerinden değerlendiriliyor.
