Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 sabahı saat 09.05'te Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu. Türkiye'yi yasa boğan ölüm haberinin ardından Atatürk'ün naaşı, Dolmabahçe Sarayı'nın Muayede Salonu'nda halkın ziyaretine açıldı.
Günlerce süren ziyaretlerin ardından 19 Kasım 1938'de cenaze töreni düzenlendi. İstanbul'dan deniz yoluyla İzmit'e götürülen Atatürk'ün naaşı, buradan özel bir trenle Ankara'ya taşındı.
Başkentte düzenlenen törenlerin ardından Atatürk'ün naaşı 21 Kasım 1938'de Etnografya Müzesi'ne konuldu. Ulu Önder, 10 Kasım 1953 tarihinde ise Anıtkabir'e nakledildi.
İşte Atatürk'ün İstanbul'dan Ankara'ya uzanan son yolculuğundan arşivlere yansıyan 20 tarihi fotoğraf...
1. ATATÜRK'ÜN HAYATA GÖZLERİNİ YUMDUĞU DOLMABAHÇE SARAYI
10 Kasım 1938 sabahı Atatürk'ün vefat ettiği Dolmabahçe Sarayı, Türkiye'nin yas tuttuğu günlerin merkezinde yer aldı.
2. DOLMABAHÇE SARAYI'NDA SON VEDA
Atatürk'ün naaşı, sarayın Muayede Salonu'nda çiçekler ve çelenkler arasında halkın ziyaretine açıldı. Çok sayıda vatandaş, Ulu Önder'e son görevini yerine getirmek için saraya geldi.
3. NAAŞ SARAYDAN TÖRENLE ÇIKARILDI
Atatürk'ün tabutu, subaylar ve askerler tarafından büyük bir özenle taşındı. Cenaze töreninin hazırlıkları devlet protokolü eşliğinde gerçekleştirildi.
4. ATATÜRK'ÜN SON YOLCULUĞU BAŞLADI
19 Kasım 1938 sabahı Atatürk'ün naaşı, yüksek rütbeli subayların refakatinde Dolmabahçe Sarayı'ndan çıkarıldı.
5. CENAZE ALAYI DOLMABAHÇE'DEN AYRILDI
Türk bayrağına sarılı tabut, top arabasına yerleştirildi. Askerlerin eşlik ettiği cenaze alayı, İstanbul sokaklarında ilerlemeye başladı.
6. İSTANBUL SOKAKLARINDA ÇELENKLERLE VEDA
Kurum ve kuruluşlar tarafından hazırlanan çelenkler, cenaze töreni güzergâhında taşındı. İstanbul, Atatürk'e son görevini yerine getirmek için bir araya geldi.
7. BALKONLAR VE PENCERELER DOLDU
Cenaze alayının geçeceği güzergâhta vatandaşlar balkonları ve pencereleri doldurdu. İstanbullular, Atatürk'ün son yolculuğuna tanıklık etti.
8. GÖZYAŞLARIYLA UĞURLANDI
Atatürk'ün naaşının geçişini izleyen vatandaşlar gözyaşlarını tutamadı. İstanbul'da büyük bir yas hâkimdi.
9. PENCERELERDEN SON KEZ İZLEDİLER
Evlerinin pencerelerinden cenaze alayını izleyen vatandaşların yüzlerine derin üzüntü yansıdı.
10. İSTANBUL SOKAKLARINDA BÜYÜK KALABALIK
Cenaze alayının geçeceği güzergâh boyunca toplanan vatandaşlar, törenin başlamasını bekledi.
11. ASKERLERİN ARASINDA HÜZÜNLÜ VEDA
Askerlerin saygı duruşunda bulunduğu tören sırasında vatandaşlar da Atatürk'ü gözyaşlarıyla uğurladı.
12. HER YAŞTAN VATANDAŞ AYNI ACIYI PAYLAŞTI
Atatürk'ün cenaze törenine katılan yaşlılar, gençler ve çocuklar, Türkiye'nin kurucusuna son kez veda etti.
13. ATATÜRK'ÜN NAAŞI RIHTIMA GETİRİLDİ
İstanbul'daki törenin ardından Atatürk'ün naaşı, İzmit'e deniz yoluyla götürülmek üzere rıhtıma taşındı.
14. SON YOLCULUK SAVAŞ GEMİSİYLE DEVAM ETTİ
Atatürk'ün Türk bayrağına sarılı tabutu, çelenklerle çevrili şekilde savaş gemisinin güvertesine yerleştirildi. Yolculuk boyunca askerler tabutun başında nöbet tuttu.
15. DONANMA GEMİLERİ EŞLİK ETTİ
Atatürk'ün naaşını taşıyan gemiye donanmaya ait diğer gemiler de eşlik etti. İstanbul'dan İzmit'e uzanan deniz yolculuğu böylece devam etti.
16. ANKARA YOLCULUĞU ÖZEL TRENLE SÜRDÜ
İzmit'e getirilen Atatürk'ün naaşı, özel olarak hazırlanan trenle Ankara'ya taşındı. Tren bayraklar ve çelenklerle donatıldı.
17. ATATÜRK'ÜN NAAŞI ANKARA'DA KARŞILANDI
Özel trenin başkente ulaşmasının ardından tabut, subaylar ve devlet erkânının katıldığı törenle vagondan indirildi.
18. CENAZE ALAYI ANKARA SOKAKLARINDA
Atatürk'ün Türk bayrağına sarılı tabutu, top arabasına yerleştirilerek askerlerin refakatinde başkent sokaklarında taşındı.
19. ANKARA'DA BÜYÜK UĞURLAMA
Başkentte düzenlenen cenaze törenine çok sayıda vatandaş katıldı. Ankara sokakları, Cumhuriyet'in kurucusuna son kez veda etmek isteyenlerle doldu.
20. ATATÜRK'ÜN NAAŞI ETNOGRAFYA MÜZESİ'NE KONULDU
Ankara'daki törenlerin ardından Atatürk'ün naaşı 21 Kasım 1938'de Etnografya Müzesi'ne yerleştirildi. Ulu Önder'in naaşı, 10 Kasım 1953'te Anıtkabir'e nakledildi.
