Samsun'da 300 yıllık su değirmeni hâlâ dönüyor

Samsun’un Vezirköprü ilçesine bağlı Akören Mahallesi’nde dededen toruna aktarılan yaklaşık 300 yıllık su değirmeni, suyun gücüyle dönmeye devam ediyor. Tarihi değirmen, yörede yetiştirilen tahılların öğütülmesinde aktif olarak kullanılıyor.

Mahalle sınırlarında bulunan 2 taşlı değirmeni 53 yıldır işleten 70 yaşındaki Ali Hıdır, mesleği dedelerinden devraldığını söyledi. Değirmene ulaşımın zorlu olduğuna dikkat çeken Hıdır, derede geçit bulunmadığını belirterek "Arabası ile gelen kişilerin getirdiklerini, dereden geçit olmadığı için eşeğimize yükleyip değirmene götürüyoruz" dedi.

Su kanalıyla çalışıyor

Yaklaşık 1 kilometre uzunluğundaki su kanalıyla çalışan sistemin işleyişini anlatan Hıdır, suyun yüksek noktadan bağlanarak kanal boyunca getirildiğini, kapak kapatıldığında oluklara yönlendirildiğini ve çarka çarpan suyun değirmen taşlarını döndürdüğünü ifade etti. İki gözlü değirmende istenirse tek, istenirse iki taşın birlikte çalıştırılabildiğini belirtti.

Ata buğdayı öğütülüyor

Değirmende özellikle “ata buğdayı” olarak bilinen sarı buğdayın öğütüldüğünü dile getiren Hıdır, bu ürünün yörede “Rumeli buğdayı” adıyla da anıldığını kaydetti. Bölgedeki üreticilerin arpa, buğday ve mısırı burada öğüterek hayvan yemi hazırladığını belirten Hıdır, köylülerin rençperlikten elde ettikleri kazançla hayvanlarının yem ihtiyacını karşıladığını söyledi.

Taş duvarlar ayakta

Değirmenin taş duvarlarının ilk günkü haliyle ayakta olduğunu vurgulayan Hıdır, öğütme taşlarını ise zaman içinde yenilediklerini aktardı. Aşınan taşları eski ve kullanılmayan değirmenlerden temin ederek değiştirdiklerini belirtti.

Köprü talebi 8 yıldır sonuçlanmadı

Ulaşım sorununun çözülmesi için 8 yıl önce köprü yapılması talebiyle dilekçe verdiğini söyleyen Ali Hıdır, sürecin halen sonuçlanmadığını ifade etti. Hıdır, hem önceki hem de mevcut belediye başkanlarına durumu ilettiklerini ancak “sıraya alındıkları” cevabını aldıklarını sözlerine ekledi.