Giresun’da su değirmenlerinin son ustası

Giresun’un Espiye ilçesine bağlı Soğukpınar Beldesi’nde yaşayan 66 yaşındaki Yaşar Yılmaz, köy değirmenleri için su değirmeni çarkı yaparak unutulmaya yüz tutan bir mesleği sürdürmeye devam ediyor. Kızılkaya Deresi üzerindeki değirmende çalışan Yılmaz, demir çarkların kısa sürede yıpranması nedeniyle yeniden ahşap çark yapımına yöneldi.

Çarşamba’da Büyükbaş hayvanlara Şap Aşısı seferberliği

DEMİR ÇARKLAR YERİNE AHŞAP ÇARK

Mesleği eski ustalardan görerek öğrendiğini anlatan Yılmaz, yaklaşık 20 yıl önce ilk değirmen çarkını yaptığını söyledi. Eskiden değirmenlerde ahşap çarkların kullanıldığını, daha sonra demir çarklara geçildiğini belirten Yılmaz, demir çarkların bölgede kısa sürede paslanıp yıprandığını ifade etti.

Yılmaz, “Eskiden demir çarklar yoktu, ustalar hep ahşap çark yapardı. Sonra demir çarka yönelindi ama demir çarklar da kısa sürede paslanıp yıpranıyordu. Değirmenin çarkı kırılınca kızılağaç ağacını yarıp şekil vererek yeniden yaptık ve değirmeni tekrar döndürdük” dedi.

SUDAKİ BAKIR METALİ ÇÜRÜTÜYOR

Bölgedeki suyun yapısının da çarkların ömrünü etkilediğini söyleyen Yılmaz, Kızılkaya’daki maden nedeniyle sudaki bakır oranının yüksek olduğunu belirtti.

Yılmaz, “Yazın dere sanki kırmızı boyayla boyanmış gibi akıyor. Sudaki bakır oranı yüksek olduğu için metal çarklar kısa sürede çürüyor ve bir yıl içinde kullanılamaz hale geliyor. Bu nedenle ahşap çark yapmaya karar verdik. Ahşap çarklar daha dayanıklı ve değirmen daha verimli çalışıyor” diye konuştu.

“ESKİ USTALAR ARTIK KALMADI”

Değirmen ustalığının giderek unutulduğunu vurgulayan Yılmaz, mesleği dayısından öğrendiğini belirterek, “Dayım bu işin ustasıydı. Kaşık, kepçe yapardı ve değirmen işleriyle uğraşırdı. Biz de onlardan gördük ve öğrendik. Bir şeyi görmek önemli ama yapmak için de yetenek gerekiyor” ifadelerini kullandı.

DEĞİRMENLER HALA KULLANILIYOR

Bölgede hayvancılığın yaygın olduğunu belirten Yılmaz, değirmenlerin halen önemli bir ihtiyacı karşıladığını söyledi.

Yılmaz, “Köylerimizde geçim kaynağı genellikle tarım ve hayvancılıktır. Hayvanların yem ihtiyacını karşılamak için arpa ve mısır değirmenlerde öğütülür. Ayrıca mısır unu elde etmek için de değirmenler kullanılır. Bu nedenle değirmenler yöremizde hâlâ önemli bir ihtiyacı karşılamaya devam ediyor” dedi.