Fındıkta makas açıldı: Kabuklu düştü, raf fiyatı uçtu

Serbest piyasada kabuklu fındık fiyatlarında düşüş yaşanırken, market raflarındaki kavrulmuş ve paketlenmiş fındık fiyatlarının yükselişini sürdürmesi dikkat çekiyor. Giresun’da 2025 yılı içerisinde 350 liraya kadar çıkan kabuklu fındığın kilogram fiyatı, yeni yılın ardından yaklaşık 100 liralık düşüşle 250 lira seviyelerine kadar geriledi.

Buna karşın market raflarında kavrulmuş iç fındık fiyatlarının bin liradan başladığı, bin 450 liraya kadar yükseldiği, bazı ürünlerde ise bin 600 liraya ulaştığı ifade ediliyor.

RANDIMAN DÜŞÜŞÜ FİYAT MAKASINI AÇTI

Sektör temsilcileri, serbest piyasa ile raf fiyatları arasındaki farkın temel nedeninin randıman düşüşü ve artan üretim maliyetleri olduğunu belirtiyor. Geçmiş yıllarda 500 gram kabuklu fındıktan 50 randıman esasına göre ortalama 250 gram iç fındık elde edilirken, bu oranın bu yıl yüzde 40’lara kadar düştüğü kaydediliyor. Bu durumun, raflardaki ürün maliyetlerini doğrudan artırdığı belirtiliyor.

“RANDIMAN DÜŞÜŞÜ ZAYİATI ARTIRDI”

Giresun’da fındığa katma değer katarak üretimden tüketime kadar işletmecilik yapan Ayhan Akten, kabuklu fındık fiyatlarının Giresun kalite için 250-260 lira bandına gerilediğini, levant kalite fındıkta ise fiyatların daha düşük olduğunu söyledi. İki kalite arasında yaklaşık yüzde 20’lik fark oluştuğunu belirten Akten, kalite kaybının temel nedeninin randıman düşüşü olduğunu dile getirdi.

Akten, “Kavrulan fındıktan çıkan temiz iç oranı azaldı. Zar atması, çürük oranının artması, nem ve rutubet gibi etkenler zayiatı artırıyor. Bu da maliyeti yükseltiyor. Bu yıl diğer yıllara göre yüzde 15-20 oranında ek maliyet farkı oluştu. Şu anda raflarda bin liraya da fındık var, bin 250 liraya da, bin 450 liraya da. Ürünün ebatı, randımanı, kalitesi ve görünümü fiyatı belirliyor” dedi.

Karadeniz için kritik uyarı: Ekosistem büyük tehdit altında

KAVURMA SONRASI VERİM DAHA DA DÜŞÜYOR

Üretim sürecine de değinen Akten, kabuklu fındığın kırıldıktan sonra natürel olarak ayrıştırıldığını, çürük ve buruşukların temizlendiğini, ardından kavurma aşamasına geçildiğini anlattı. Kavurma sonrası zar kaybı ve ek ayıklama işlemlerinin maliyeti artırdığını vurgulayan Akten, şu ifadeleri kullandı:

“Eskiden 100 kilo fındık kavurduğumuzda 80 kilo net ürün alırdık. Şimdi bu miktar 55-60 kiloya kadar düştü. Sadece kırma ve kavurma işleminin fabrika maliyeti bile yüzde 35-40 seviyelerine ulaşıyor.”