banner192

Rengi aynı adı farklı mavi ay'ın sırrı

Dün gece "Mavi Ay" gecesiydi. Fakat Ay bu renge bürünmedi.31 Temmuz Cuma günü, “çok nadir görülen” Mavi Ay olgusunun gerçekleşeceği haberleri nedeniyle, birçok insan  "Ay’ı mavi göreceğiz" beklentisi yaşadı. Fakat Ay'ın maviye bürünmemesi hayal kırıklığın

Rengi aynı adı  farklı mavi ay'ın sırrı

Dün gece "Mavi Ay" gecesiydi. Fakat Ay bu renge bürünmedi.

31 Temmuz Cuma günü, “çok nadir görülen” Mavi Ay olgusunun gerçekleşeceği haberleri nedeniyle, birçok insan  "Ay’ı mavi göreceğiz" beklentisi yaşadı. Fakat Ay'ın maviye bürünmemesi hayal kırıklığına neden oldu.

Prof Dr. Ethem Derman, kozmikanafor.com'da "Mavi Ay"ın aslında ne anlama geldiğini yazdı. Buna göre her yıl 12 aylık dolunay evresi var. Fakat 2,7 yılda bir 13 dolunay evresi yaşanıyor.

Bu durum Batı kültüründe "Mavi Ay" olarak adlandırılıyor. Tabi bizim kültürümüzde böyle birşey olmadığı için, ülkemizdeki insanlar Ay’ı mavi görecekleri algısına kapılıyorlar.

İşte Ethem Derman'ın o yazısı:

"BİR BİLENE SORALIM ANLAYIŞI YOK"

"Basında son günlerde 31 Temmuz Cuma günü, “çok nadir görülen” mavi ay olgusunun gerçekleşeceği yazılıp çiziliyor. Birçok insan da Ay’ı mavi göreceğiz beklentisi ile o günü bekliyor. Bu arada, basın yine her zaman olduğu gibi (saygın görülen gazetelerimiz dahil) bol miktarda yalan yanlış bilgi vermekten çekinmiyor. Biliyorsunuz, Türk basınının en ciddi gazetesinde bile, bilimsel konularda “bir bilene soralım” anlayışı yoktur.

BATI KÜLTÜRÜNDE TAMAMEN FARKLI BİR KAVRAM

Bizim kültürde mavi ay nedir dediğiniz zaman özgün adı moonlighting (Ayışığı) olan ama dilimize mavi ay diye çevrilen 1985’li yıllarda ülkemizde gösterilen, başrollerde Cybill Shepherd ve Bruce Willis’in yer aldığı meşhur dizi gelir aklımıza. Batı kültüründe ise Mavi Ay kavramı tamamen farklıdır.

MAVİ AY'IN BİLİMSEL AÇIKLAMASI

Eğer bir mevsimde dört dolunay oluyorsa, üçüncüsüne Mavi Ay diyorlar. Biliyorsunuz her yıl 12 dolunay evresi vardır ve yaklaşık her ayda bir kez meydana gelir. O zaman her mevsime üç dolunay düşer. Ay’ın iki dolunay evresi arasında geçen zamana gökbilimde kavuşum dönemi (synodic) denir. Bir yıl içinde belirli değerler arasında değişen bu dönemin ortalama değeri 29.53 gündür. Bu değeri 12 ile çarpıp 365’den çıkarırsak yaklaşık 11 gün kaldığını görürüz. Bu kalan günleri topladığımızda yaklaşık 2.7 (19 yılda 7 kez) yılda bir fazladan dolunay olur.

Kullandığımız takvimde aylar 30 veya 31 çekiyor. Kavuşum dönemi bundan daha küçük (29.5 gün) olduğu için, yıl içinde eğer varsa 13. dolunayın bu 30 ve 31 çeken aylardan birinin içine düşeceği açıktır. İşte o ayda meydana gelen ikinci dolunaya Mavi Ay diyorlar. Bu bir ayda iki dolunay olayını en son 2012 Ağustos ayı içinde yaşamıştık.

BATI KÜLTÜRÜNDE MAVİ AY DİYORLAR

Yaklaşık 3 yıllık aradan sonra bu yıl, 2015 Temmuz ayı içinde ikinci kez dolunay yaşıyoruz ve bu durum batı kültüründe mavi ay olarak adlandırılıyor. Tabi bizim kültürümüzde böyle birşey olmadığı için, ülkemizdeki insanlar Ay’ı mavi görecekleri algısına kapılıyorlar. Yoksa, Ay’ı yine aynı renginde göreceksiniz.

DOĞA OLAYLARI NEDENİYLE MAVİ OLARAK GÖRÜLDÜ

Ama gerçekten yakın sayılabilecek tarihte Ay gerçekten de “mavi” görünmüştür. Sebebi ise bir doğal felaketle ilgili: 1883 yılında Endonezya’da Krakatoa yanardağı lav püskürtmeye başladı. Lavlar ile birlikte bol miktarda tozu da atmosferin üst katmanlarına gönderdi. Bu tozların içinde belirli boyutta olanlar kırmızı ışığı saçıyordu ve geriye sadece kalan renkteki ışınlar geçiyordu. Dolayısıyla bulutların arkasında beyaz ışığı ile parlayan Ay yerdekilere bazen mavi, bazen de yeşil gözüküyordu.

GERÇEKTEN MAVİ AY'I ŞAHSEN GÖRMEK İSTERİM

Bu yazıda bir anlamda batı folklorik kültürdeki Mavi Ay kavramını ve onun Temmuz ayına düştüğünü verirken, bazı atmosferik olaylar nedeniyle de Ay’ın farklı renklerde görünebileceğini anlatmaya çalıştım. Birincisi biraz sanal ama ikincisi gerçek. Gerçekten mavi bir Ay’ı şahsen görmek isterim"

 


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.