Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 81 ilde uygulanacak 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı’nın hazırlandığını açıkladı. Beş yıllık yol haritasına ilişkin düzenlemeler Resmî Gazete’de yayımlandı.
Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda hazırlanan plan, belediye hizmetlerinden trafik yönetimine kadar farklı alanlarda teknolojik çözümler öngörüyor.
2026 SONUNA KADAR 81 İLİN YOL HARİTASI HAZIRLANACAK
Plana göre 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamı için akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak.
Her belediyede akıllı şehir birimleri kurulacak. Mekânsal planlamada semantik planlama modeline geçilmesi de zorunlu olacak.
2027 yılında büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi sürece dahil edilecek. Ayrıca 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planları hazırlanacak.
2028 itibarıyla en az 50 akıllı şehir uygulamasının sahada hayata geçirilmesi hedefleniyor. Kurulacak teknoloji kümelenmeleriyle yerli çözümlerin yurt dışına ihraç edilmesi planlanıyor.
2029 yılında ise tüm illerde Dijital Şehir Yönetim Merkezleri kurulacak. Trafikten çevre temizliğine kadar çeşitli hizmetler bu merkezlerden tek noktada takip edilecek. Sürecin koordinasyonunu Bakanlık bünyesindeki Ulusal Akıllı Şehir Merkezi sağlayacak.
YERLİ ÜRETİM VE GİRİŞİMCİLERE DESTEK HEDEFİ
Akıllı şehir teknolojilerinde 2030 yılına kadar en az yüzde 80 yerli üretim şartı aranması öngörülüyor.
Bu alanda faaliyet gösteren 500 girişimci şirketin desteklenmesi ve sürecin hukuki altyapısını oluşturacak Akıllı Şehir Kanunu’nun yürürlüğe girmesi de hedefler arasında yer alıyor.
Kurumların birbirinden bağımsız sistemler kurmasının önüne geçmek amacıyla veri yönetişimi ve sistemlerin birlikte çalışabilirliği plana dahil edildi. Şehirlerde kullanılacak teknolojilerin izlenmesi ve ihtiyaçlara uygun çözümlerin seçilmesi amaçlanıyor.
Bakanlık, yerel yönetimlere rehberlik etmek üzere 50 uygulamaya ilişkin fizibilite raporu ve 15 bin sayfalık eğitim dokümanı havuzu hazırladı.
AFET YÖNETİMİ VE KENTSEL DÖNÜŞÜM DE PLANDA
2020-2023 döneminde edinilen deneyim üzerine hazırlanan yeni yol haritası; yapay zekâ, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz teknolojilerine odaklanıyor.
Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetimi kapsamında erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarının devreye alınması planlanıyor.
TOKİ’nin kentsel dönüşüm ve yeni konut projeleri de “Akıllı Bölgeler” yaklaşımıyla bütünleştirilecek. Yeni yaşam alanlarında yeşil enerji kullanılması, su ve enerji kayıplarının sensörlerle anlık olarak tespit edilmesi öngörülüyor.
TRAFİK VE BELEDİYE HİZMETLERİNDE YENİ UYGULAMALAR
Plan kapsamında gerçek zamanlı trafik yönetim sistemleriyle yollarda geçirilen sürenin azaltılması hedefleniyor.
Atık toplama araçlarının doluluk oranına göre rota belirlemesi ve akıllı sokak aydınlatmalarıyla enerji tasarrufu sağlanması da öngörülen uygulamalar arasında bulunuyor.
Vatandaşlar, mahallelerindeki sorunları mobil uygulamalar üzerinden ilgili birimlere iletebilecek.
Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli ile her ilin ihtiyaçları ayrı ayrı ölçülecek. Hizmetlerin yaşlıları, engellileri ve dijital hizmetlere erişimde dezavantajlı grupları kapsaması amaçlanıyor.
Türkiye’nin bu alandaki yerli birikiminin, Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere yakın coğrafyadaki ülkelerle paylaşılması da planlanıyor.
BAKAN KURUM’DAN AÇIKLAMA
Bakan Murat Kurum, eylem planına ilişkin sosyal medya paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
“5 yıllık akıllı şehir eylem planımız hazır. Belediyecilik, trafik sistemleri, atık yönetimi başta olmak üzere hemen her alanda vatandaşımızın hayatını kolaylaştıracak 50 akıllı şehir uygulamasını hayata geçireceğimiz düzenlemeler Resmi Gazete’de yayımlandı. Hayırlı olsun.”
