TTSO Yönetim Kurulu Başkanı Erkut Çelebi, 2022–2026 dönemini değerlendirerek Trabzon ekonomisinde üretim, ihracat, istihdam ve yatırım alanlarında önemli bir eşik aşıldığını vurguladı. Çelebi, “Başlayan işleri tamamlamak” hedefiyle yeni dönemde Yatırım Adası’ndan Güney Çevre Yolu’na, Biyoteknoloji ve İnovasyon Merkezi’nden yüksek teknolojili üretime, kümelenme projelerinden turizme kadar Trabzon’un geleceğini şekillendirecek projeler ve yatırımların sonuçlandırılacağını söyledi.
Trabzon’un ihracatının 2026’nın ilk 9 ayında 980 milyon dolara, ücretli çalışan sayısının ise 147 bin 110’a yükseldiğine dikkat çeken Erkut Çelebi, yeni dönemin hedefini “yatırımı üretime, üretimi ihracata, ihracatı istihdama dönüştürmek” olarak ortaya koydu. Çelebi, Trabzon’un yalnızca bölgesel değil; üretim, lojistik, teknoloji ve turizmde uluslararası ölçekte güçlü bir merkez olması gerektiğini belirtti.
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Erkut Çelebi, 2022–2026 döneminin değerlendirmesi, Trabzon ekonomisindeki değişim ve yeni dönem hedeflerine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Zorlu koşullara rağmen Trabzon ekonomisi büyümeye devam etti
Öncelikle şunu ifade etmek isterim: 2022–2026 dönemi Trabzon açısından kolay bir dönem değildi. Asrın felaketi olarak nitelendirilen 6 Şubat depremleri, Rusya-Ukrayna savaşı, Karadeniz’de ticaretin durma noktasına gelmesi, İran-ABD-İsrail savaşı, küresel ekonomik daralma, enflasyon ve finansmana erişimde yaşanan güçlükler iş dünyamızı ciddi şekilde etkiledi.
Bütün bu zorluklara rağmen Trabzon iş dünyası üretmeye, yatırım yapmaya, istihdam sağlamaya ve ihracata devam etti.
Biz de Ticaret ve Sanayi Odası olarak sadece sorunları dile getiren değil, çözümün parçası olan bir anlayışla hareket ettik. Uzun yıllardır bekleyen ve çeşitli nedenlerle ilerlemeyen projelerin önünü açmak için kamu kurumlarımız, belediyelerimiz, bakanlıklarımız ve iş dünyamızla ortak akıl anlayışını güçlendirdik.
Bugün geldiğimiz noktada Güney Çevre Yolu, Hafif Raylı Sistem, Trabzon Yeni Havalimanı, Yatırım Adası ve Endüstri Bölgesi, Dünya Ticaret Merkezi gibi önemli projelerde somut gelişmeler yaşanıyor. Sanayiden ihracata, turizmden yüksek teknolojiye kadar birçok alanda önemli bir hareketlilik oluştu.
Bence bu dönemin en önemli kazanımı, Trabzon’un geleceğine ilişkin büyük projelerin yeniden güçlü biçimde gündeme gelmesi ve artık önemli bir bölümünün yatırım ve uygulama aşamasına geçmesidir.
“Asıl mesele, başlayan işleri sonuçlandırmak”
Biz göreve geldiğimizde Trabzon’un öncelikli sorunlarından birinin yıllardır konuşulan ancak bir türlü yeterli mesafe alınamayan büyük projeler olduğunu biliyorduk. Bu nedenle projeleri sürekli gündemde tutmanın yanında, ilgili kurumlarla aynı masa etrafında buluşmayı önemsedik.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanımız Sayın Abdulkadir Uraloğlu başkanlığında odamızda gerçekleştirdiğimiz ortak akıl toplantısı bu açıdan çok önemliydi. Güney Çevre Yolu, Hafif Raylı Sistem, Trabzon Yeni Havaalanı ve Uzunkum Yeni Yaşam Alanı gibi projeleri doğrudan gündeme taşıdık.
Bence önümüzdeki dönemin en önemli konusu, bugüne kadar oluşturduğumuz bu birikimi sonuçlandırmak ve Trabzon'un önünü daha da açmak olacaktır.
Çünkü biz bugün sıfırdan başlamıyoruz.
Yatırım Adası ve Endüstri Bölgesi'nde dolgu ve tahkimat başladı. Güney Çevre Yolu'nun 16,5 kilometrelik 1. etabı için 30 milyar 135 milyon TL bedelli sözleşme imzalandı. Yeni Trabzon Havalimanı'nın ihalesi gerçekleştirildi. Dünya Ticaret Merkezi'nde 7 Eylül 2026 tarihinde ihale aşamasına geçildi.
Bunların her biri yıllardır Trabzon'un gündeminde olan konular.
Dolayısıyla bundan sonraki dönemde mesele sadece yeni projeler konuşmak değil; başlatılan projelerin tamamlanmasını, yatırımın üretime, üretimin ihracata, ihracatın da istihdama dönüşmesini sağlamak olmalıdır.
Biz bir bayrak yarışı anlayışıyla hareket ediyoruz. Bugüne kadar oluşturulan zeminin daha ileri taşınması gerekiyor.
Örneğin Yatırım Adası ve Endüstri Bölgesi'ni sadece bir dolgu projesi olarak görmüyoruz. Burada biyoteknoloji, savunma sanayisi, nanoteknoloji ve AR-GE odaklı katma değerli üretim hedefliyoruz.
Aynı şekilde Trabzon-Şırnak Sanayi Koridoruna dahil olmamızı da Trabzon'un gelecekteki sanayi yapısı açısından çok önemli görüyoruz.
İhracatta 2026'nın ilk 9 ayında 980 milyon dolara ulaşmışsak, bundan sonraki hedefimiz bu rakamın üzerine çıkmak olmalıdır.
Ücretli çalışan sayımız 2022'de 122 bin 601 iken Haziran 2026'da 147 bin 110'a yükseldiyse, bundan sonraki hedefimiz daha fazla yatırım ve daha fazla istihdam oluşturmak olmalıdır.
Yani bizim önümüzde hazır bir zemin var. Şimdi bu zeminin üzerine daha güçlü bir Trabzon ekonomisi inşa etmemiz gerekiyor. Bunların her biri Trabzon'un geleceği açısından çok önemli. Çünkü biz sadece bugünün ticaretini değil, gelecek 20-30 yılın Trabzon'unu düşünmek zorundayız.
Ben yeni döneme bu anlayışla bakıyorum: Başladığımız işleri tamamlamak, sonuçlarını üyelerimize ve şehrimize daha güçlü şekilde yansıtmak ve Trabzon'u bulunduğu noktadan çok daha ileriye taşımak.
İhracatta hedef daha yüksek, pazarlar daha çeşitli
İhracat bizim için yalnızca bir rakam değil, Trabzon'daki üretimin, istihdamın ve girişimciliğin göstergelerinden biridir.
2026 yılının ilk 9 ayında Trabzon ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre %18 net büyüyerek 980 milyon dolara ulaştı.
Bu sonuçta üyelerimizin uluslararası pazarlara açılması için yaptığımız çalışmaların da önemli katkısı olduğunu düşünüyorum. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı destekli kümelenme projeleri kapsamında 22 ülke ziyareti, 14 uluslararası fuar ve 21 B2B etkinliği gerçekleştirdik. Bu faaliyetlere toplam 625 üyemiz katıldı; 212 firma doğrudan yararlandı.
Fındıkta 2026'nın ilk 9 ayında 613 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdik. Türkiye'nin Ocak-Eylül dönemindeki fındık ihracatının yüzde 31,93'lük kısmı Trabzon'dan yapıldı.
Türk somonu ve su ürünleri ihracatımız ise yıllık 180–200 milyon dolar bandına ulaştı.
Bizim hedefimiz Trabzon'un birkaç ürüne veya birkaç pazara bağımlı kalmadan ihracatını çeşitlendirmesidir. Üyelerimizin dünyanın farklı pazarlarında daha güçlü hale gelmesini istiyoruz.
Sanayide hedef: Katma değerli ve yüksek teknolojili üretim
Trabzon'un geleceğinde katma değerli üretimin çok önemli olduğuna inanıyorum.
Yatırım Adası ve Endüstri Bölgesi'nin temel hedeflerinden biri de budur. Bunun yanında METAM Kişiye Özel İmplant Projesi, BİOİNOVAS Ar-Ge Merkezi, Trabzon Teknokent ve Trabzon Model Fabrika gibi merkezlerimiz Trabzon'un üretim kabiliyetini farklı bir noktaya taşıyor.
47,3 milyon TL bütçeyle kurulan METAM'da 3D yazıcı teknolojisiyle hastaya %100 uyumlu titanyum implantlar üretiliyor ve merkez Türkiye'de MDR kapsamında CE belgesi onaylı ilk ve tek resmi kurum oldu.
BİOİNOVAS Ar-Ge Merkezi'nin ilk etap bütçesi 42 milyon TL. Trabzon Teknokent'te makine altyapısı satın alım süreci başladı. Burada şehrin geleceği için çok önemli gördüğümüz zengin bitki yapımızdan yararlanarak bir çok ürünümüzün ekstratını çıkaracağız.
Trabzon Model Fabrika'da ise KOBİ'lerimize yalın üretim ve dijital dönüşüm konusunda uygulamalı eğitimler veriliyor.
Bizim için sanayileşme sadece fabrika sayısını artırmak değildir. Daha verimli, daha teknolojik, daha fazla katma değer üreten ve ihracata dönük bir sanayi yapısı oluşturmak zorundayız.
Trabzon’u uluslararası lojistik ve ticaret merkezine dönüştürmek
Trabzon'un coğrafi konumu bize çok önemli bir avantaj sağlıyor. Ancak bu avantajı ekonomik güce dönüştürmek için güçlü bir lojistik altyapıya ihtiyacımız var.
Trabzon Havalimanı'nda kurulan Turkish Cargo terminali; 1.100 metrekare gümrüklü terminal ve 400 metrekare soğuk zincir deposuyla 7/24 yerinde gümrükleme altyapısı verecek. Bu özellikle Türk somonu ve taze ürünlerin AB ülkeleri, Uzak Doğu ve Körfez ülkeleri gibi hedef pazarlara kesintisiz sevkinde önemli bir avantaj sağlıyor.
Sarp Sınır Kapısı'nda da 2025 yılında 740 bin araç ve 5 milyon yolcu geçişiyle rekor kırıldı. Geçişlerin rahatlatılması için çalışmalar yürütülürken, gümrük sahasının deniz dolgusu ile genişletilmesi projesi de gündeme alındı.
Ayrıca Basra Körfezi ile Karadeniz'i bağlayan Kalkınma Yolu Projesi, Trabzon'un uluslararası ticaret hattındaki stratejik konumunu daha da güçlendirecek.
Trabzon'u sadece Karadeniz'e değil, Kafkaslara, Orta Asya'ya, Körfez'e ve dünya pazarlarına bağlayan bir ticaret merkezi haline getirmek istiyoruz.
Turizmde hedef: 4 mevsim, 12 ay
Trabzon turizmde çok önemli bir noktaya geldi ancak mevcut potansiyelimizin çok daha üzerinde bir noktaya çıkabileceğimize inanıyorum.
2025 yılında konaklama tesislerinde 1,11 milyonun üzerinde turist ve 2,35 milyon geceleme gerçekleşti. Taşkent, Kahire ve Tahran gibi yeni direkt uçuş hatlarıyla pazar çeşitliliği sağlandı. 2026 sezonunda ise günde 150 uçak ile sefer rekoru kırıldı.
Ama bizim hedefimiz sadece turist sayısını artırmak değil. Turizmi çeşitlendirmek ve sezonu uzatmak istiyoruz.
Trabzon'un 4 mevsim 12 ay turizm geliri elde eden bir şehir olması gerekiyor. Bunun için sağlık turizmi, doğa turizmi, kış turizmi, spor turizmi, kültür ve gastronomi gibi alanları daha güçlü şekilde değerlendirmeliyiz.
Turizm aynı zamanda istihdam demek.
“Bütün bu çalışmaların merkezinde aslında üyemiz var”
Dönemimdeki çalışmaların en önemli ölçüsünün üyelerimize dokunması olduğuna inanıyorum.
Ben bu soruyu çok önemsiyorum. Çünkü yaptığımız her çalışmanın sonunda dönüp bakmamız gereken yer üyemizdir.
Bir projenin başlaması, bir yatırımın yapılması, ihracatın artması elbette önemlidir. Ancak bunların işletmelerimize yeni pazar, yeni müşteri, yeni yatırım, yeni istihdam ve daha güçlü bir rekabet ortamı olarak dönmesi gerekir.
Biz bu nedenle TTSO'nun hizmet anlayışını sadece oda binası içerisinde verilen hizmetlerle sınırlı tutmadık.
UR-GE kapsamında %70 hibe destekli fuar programlarıyla üyelerimizin uluslararası pazarlara açılmasını destekledik.
Üyelerimizin yurt dışına çıkmasını, yeni pazarlarla buluşmasını, fuarlara katılmasını, B2B görüşmeleri yapmasını sağladık. 22 ülke ziyareti, 14 uluslararası fuar ve 21 B2B etkinliğinde toplam 625 üyemizin yer alması ve 212 firmanın doğrudan yararlanması bunun somut göstergesidir.
13.000’e yaklaşan üyemizin dijital hizmetlere daha kolay ulaşabilmesi için e-Devlet ve QR kodlu 7/24 dijital belge dönemini başlattık. KOSGEB, TÜBİTAK ve İŞKUR danışmanlık masalarını devreye aldık.
Çünkü bizim için oda hizmeti, üyemizin işini kolaylaştırdığı ölçüde değerlidir.
Bir başka önemli konu da nitelikli insan kaynağıdır. Trabzon Meslek Akademisi ile 5 yıl içinde 10 bin kişiye mesleki eğitim verip %70 işe yerleştirme garantisi sunan bir yapı oluşturmayı hedefliyoruz.
Yani bir üyemizin ihtiyacı olan nitelikli çalışana ulaşmasını, ihracat yapmak isteyen bir firmamızın yeni pazarlara ulaşmasını, yatırım yapmak isteyen bir iş insanımızın doğru desteğe erişmesini hedefliyoruz.
Bu arada görev süremiz içinde meslek komitelerimizle sık sık toplantılar yaptık, sektörlerin sorunlarını dinledik, bu sorunları rapor haline getirip TOBB kanalıyla ilgili bakanlıklara taşıdık, birçok sorunun çözümüne katkı sunduk.
Bugüne kadar odaya gelmeyen üyelerimize kapımızı sonuna kadar açtık. Odaya gelen hiç kimse bizim kapımızı kapalı görmedi. Her gelenin sorununu, projesini dinledik, elimizden gelen yardımı da yaptık.
Bizim için TTSO'nun başarısı, odanın ne kadar iş yaptığıyla değil; yaptığı işin üyemizin hayatında ne kadar karşılık bulduğuyla ölçülmelidir.
Ekonomik göstergeler Trabzon’daki değişimi ortaya koyuyor
Rakamlar bize önemli bir ilerleme olduğunu gösteriyor.
Trabzon'un toplam Gayrisafi Yurt İçi Hasılası 2022 yılında 83 milyar 604 milyon TL olarak gerçekleşti. Türkiye genelindeki toplam GSYH sıralamasında 29. sıradan 25. sıraya yükseldik. 30 büyükşehir arasında ise 22. sıradayız ve Doğu Karadeniz bölge liderliğimizi koruyoruz.
Kişi başına düşen GSYH 2022 yılında 6.510 dolar, yani 115.110 TL seviyesindeyken 2024 yılında 345.969 TL'ye ulaştı ve sıralamamız 53'üncülükten 51'inciliğe yükseldi.
2022 yılında Trabzon'da 122 bin 601 olan ücretli çalışan sayısı da Haziran 2026 itibarıyla yüzde 15 artarak 147 bin 110'a yükseldi.
Sanayideki hareketliliği elektrik tüketiminde de görüyoruz. Trabzon genelinde 2022 yılında 1,45 milyar kWh olan toplam elektrik tüketimi, 2025 yılında 3,85 milyar kWh seviyesine ulaştı.
Elbette bu rakamları yeterli görmüyoruz. Özellikle kişi başına gelirimizin Türkiye ortalamasının altında olması, önümüzde hâlâ önemli bir yol olduğunu gösteriyor.
Yeni dönemin önceliği üretim, yatırım ve istihdam olacak
Bizim önceliğimiz Trabzon'un üretim, ihracat ve yatırım kapasitesini daha da büyütmek olacak.
Özellikle sanayide yeni yatırımlara ihtiyacımız var. Trabzon'da yüzde 80 ürettiğini ihraç eden ve yüksek bir yatırım alan su ürünleri sektörüne şehrimizin ihtiyacı var. Bu nedenle Su Ürünleri İhtisas Organize Sanayi Bölgesi kurulmasına herkesin destek vermesi gerektiğini düşünüyorum.
Aynı şekilde Yatırım Adası ve Endüstri Bölgesi'nin tam kapasiteyle hayata geçirilmesi, Trabzon-Şırnak Sanayi Koridoru'nun fırsatlarının değerlendirilmesi, lojistik altyapımızın güçlendirilmesi, ihracatçı firmalarımızın yeni pazarlara ulaşması ve yüksek teknolojili üretimin artırılması önceliklerimiz arasında olacak.
Turizmde de hedefimiz belli: Daha fazla çeşitlilik, daha uzun sezon ve 4 mevsim 12 ay turizm.
Bütün bunların temelinde ise üyelerimizin yatırım yapabileceği, üretim yapabileceği ve rekabet edebileceği güçlü bir Trabzon ekonomisi oluşturmak var.
“Başladığımız işleri tamamlamak zorundayız”
Öncelikle bu dönemde işletmesini ayakta tutan, üretmeye, istihdam sağlamaya ve ihracat yapmaya devam eden bütün üyelerimize teşekkür ediyorum.
Ben bu süreci sadece bir seçim süreci açısından değil, Trabzon'un geleceği açısından değerlendirmek istiyorum.
2022 yılında göreve başladığımızda önümüzde çözülmesi gereken çok sayıda sorun, yeniden gündeme taşınması gereken çok sayıda proje ve güçlendirilmesi gereken bir ekonomik yapı vardı. Biz bu dönemde sorunları sadece konuşmak yerine, ilgili kurumlarla aynı masaya oturmayı, ortak akıl oluşturmayı ve sonuç almaya odaklanmayı tercih ettik.
Bugün geldiğimiz noktaya baktığımızda bunun somut karşılıklarını görüyoruz.
Trabzon ekonomik büyüklük sıralamasında 29'unculuktan 25'inciliğe yükseldi. Kişi başına düşen gelir sıralamasında 53'üncülükten 51'inciliğe çıktık. 2022 yılında 122 bin 601 olan ücretli çalışan sayımız Haziran 2026 itibarıyla 147 bin 110'a ulaştı.
2026'nın ilk 9 ayında ihracatımız %18 net büyümeyle 980 milyon dolara ulaştı.
Ama benim için asıl önemli olan sadece bu rakamlar değil.
Yıllardır bekleyen projelerin artık yatırım ve uygulama aşamasına gelmiş olmasıdır.
Yatırım Adası ve Endüstri Bölgesi'nde dolgu ve tahkimat başladı. Güney Çevre Yolu'nun 16,5 kilometrelik 1. etabı için 30 milyar 135 milyon TL bedelli sözleşme imzalandı. Yeni Trabzon Havalimanı'nın ihalesi gerçekleştirildi. Dünya Ticaret Merkezi'nde ihale aşamasına geçildi.
Yani bugün Trabzon'un önünde geçmişe göre çok daha somut bir yatırım zemini var.
Ama ben bunları yeterli görmüyorum.
Trabzon'un çok daha ileriye gitmesi gerekiyor.
Şimdi önümüzde daha önemli bir sorumluluk bulunuyor: Başladığımız işleri tamamlamak.
Bu projelerin üretime, ihracata, istihdama ve üyelerimizin ticari gücüne dönüşmesini sağlamak.
Önümüzde Trabzon'u yalnızca bölgesinde güçlü bir ticaret şehri yapan değil; üretimde, ihracatta, lojistikte, teknolojide ve turizmde uluslararası ölçekte söz sahibi olan bir şehir haline getirme fırsatı var.
Yatırım Adası'nı üretim ve ihracat üssüne dönüştürmek, Trabzon-Şırnak Sanayi Koridoru'nun oluşturduğu fırsatları değerlendirmek, su ürünleri sektörünün potansiyelini büyütmek, yeni ihracat pazarlarına ulaşmak, turizmi 4 mevsim 12 aya yaymak ve nitelikli istihdamı artırmak zorundayız.
Ben şuna inanıyorum:
Trabzon'un bugün geldiği noktayı bir sonuç değil, yeni bir başlangıç olarak görmeliyiz.
Çünkü daha yapacak çok işimiz var.
Yerel Kalkınma Hamlesi programında DOKA bölgesinin 2025 ve 2026 yıllarında üst üste Türkiye birincisi olması da önemli bir başarıdır. 6,9 milyar TL'yi aşan 25 büyük stratejik proje başvurusuyla 13 binin üzerinde yeni istihdam imkânı doğdu.
Bizim anlayışımız; ayrıştıran değil birleştiren, sadece sorunları anlatan değil çözüm üreten, günü kurtarmaya değil geleceği planlamaya çalışan bir oda anlayışıdır.
Bugün başladığımız birçok projenin sonuçlarını görmeye başladık. Ancak asıl büyük sonuçların önümüzdeki yıllarda ortaya çıkacağına inanıyorum.
Biz Trabzon'un geleceğine inanıyoruz. Üyelerimizle, kamu kurumlarımızla, belediyelerimizle ve bütün paydaşlarımızla birlikte daha güçlü bir Trabzon ekonomisini inşa etmek için çalışmaya devam edeceğiz.
Çünkü Trabzon'un daha iyi bir geleceği hak ettiğine inanıyoruz. Ve o geleceği birlikte başarmak, birlikte inşa etmek zorundayız.
