Trabzon’da Osmanlı hanlarının izinde: 33 handan 7’si günümüze ulaştı

Osmanlı döneminde önemli bir ticaret ve geçiş noktası olan Trabzon’da han kültürüne dair dikkat çekici veriler ortaya çıktı. 1873 tarihli Vilayet Salnamesi’nde kent merkezinde 33 hanın bulunduğu belirtilirken, yapılan araştırmalarda bu hanlardan yalnızca 10’unun yeri tespit edilebildi. Bu yapılardan 7’sinin ise günümüze ulaşabildiği belirlendi.

VAKIFLAR’A AİT HANLAR ÖZGÜNLÜĞÜNÜ KORUYOR

Günümüze ulaşan hanlar arasında mülkiyeti Vakıflar’a ait olan Alacahan, Taşhan, Vakıfhan (Gönhan) ve Bedesten Çarşısı, özgün mimari özelliklerini büyük ölçüde koruyor. Bu yapılar, Osmanlı şehir içi ticaret yaşamının önemli izlerini günümüze taşıyor.

BAZI HANLAR MÜDAHALELERLE KİMLİĞİNİ YİTİRDİ

Özel mülkiyete ait Sabırhan günümüze ulaşan yapılardan biri olurken, Anadoluhan ve Yalıhan ise zaman içinde geçirdiği niteliksiz müdahaleler nedeniyle özgünlüğünü büyük ölçüde kaybetti. Osmanlı dönemine ait olduğu bilinen Suluhan ise yakın dönemde yıkılarak yerine modern bir iş hanı yapıldı.

KENT İÇİ OSMANLI HANLARI DİKKAT ÇEKİYOR

Trabzon’daki hanlar, Anadolu’daki menzil hanlarından farklı olarak Osmanlı kent içi hanları özelliği gösteriyor. Birden fazla girişe sahip olmaları ve cephelerinde çok sayıda pencerenin yer alması, bu yapıların en belirgin mimari özellikleri arasında yer alıyor.

İPEK YOLU AKSI ÜZERİNDE KONUMLANDILAR

Hanların büyük bölümü, tarihi İpek Yolu’nun geçtiği Kunduracılar Caddesi üzerinde konumlandı. Bu aks; batıda Semerciler Caddesi ve Moloz, doğuda İskele Caddesi ve yeni liman, güneyde ise Erzurum Caddesi bağlantılarıyla ticaretin kalbi durumundaydı.

ALACAHAN ÖNE ÇIKIYOR

Trabzon Çarşı Mahallesi Bakırcılar Mevkii’nde yer alan Alacahan, yapılış tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte birçok kaynakta 15. yüzyıla tarihlendiriliyor. Açık avlusu, avluyu çevreleyen revakları ve revakların arkasındaki odalarıyla tipik bir Osmanlı şehir içi hanı özelliği taşıyan yapı, üç katlı ve avlulu plan şemasıyla dikkat çekiyor.

Araklı’ya acı haber geldi: Yaşam mücadelesini kaybetti

EĞİTİM AMAÇLI KULLANILIYOR

Alacahan, 2014 yılından bu yana Halk Eğitimi ve Akşam Sanat Okulu olarak hizmet veriyor. Yapının bu şekilde değerlendirilmesi, hem tarihi mirasın korunması hem de kamusal fayda sağlaması açısından önem taşıyor.

TARİHİ MİRAS İÇİN KORUMA VURGUSU

Uzmanlar, Trabzon’daki Osmanlı hanlarının korunarak gelecek kuşaklara aktarılmasının, kentin tarihsel ve kültürel kimliği açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor. Kent içi Osmanlı hanlarının daha görünür hale getirilmesi gerektiği vurgulanıyor.