Trabzon Sosyal Güvenlik İl Müdürü Erdem Akbay, kayıtlı istihdamın çalışanların sosyal güvenlik haklarının korunması ve işverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi açısından önem taşıdığını söyledi. Kayıt dışı çalışmanın yalnızca çalışanları değil, işverenleri de çeşitli risklerle karşı karşıya bıraktığını belirten Akbay, sigortalılık işlemlerinin eksiksiz yapılması gerektiğini vurguladı.
SİGORTASIZ ÇALIŞANLAR HANGİ HAKLARINI KAYBEDEBİLİR?
Kayıt dışı istihdamın, çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumuna hiç bildirilmemesi ya da çalışma günleri ve prime esas kazançlarının eksik gösterilmesi şeklinde ortaya çıkabildiğini belirten Akbay, bu durumun çalışanlar açısından ciddi hak kayıplarına yol açabileceğini ifade etti.
Akbay, “Kayıt dışı çalışanlar, iş kazası veya meslek hastalığı halinde sağlanan haklardan mahrum kalabildiği gibi kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, haftalık izin ve doğum izni gibi haklardan da yararlanamamaktadır. Bu nedenle kayıtlı çalışmak, çalışanlarımızın hem bugününün hem de geleceğinin güvence altına alınması açısından çok önemlidir.” dedi.
İŞVERENLERE PARA CEZASI VE TEŞVİK UYARISI
İşverenlerin çalışanlarının sigorta girişlerini zamanında yapmaları, çalışma günlerini ve kazançlarını doğru bildirmeleri gerektiğini kaydeden Akbay, kayıt dışı istihdamın haksız rekabete ve piyasa dengesinin bozulmasına da neden olabileceğini belirtti.
Kayıt dışı işçi çalıştırdığı tespit edilen işyerlerinde, ilgili dönemlere ait primlerin gecikme cezası ve faiziyle tahsil edilebileceğini ifade eden Akbay, sigorta prim teşviklerinin durdurulabileceğini ve bazı hibe ve kredi avantajlarından yararlanma imkânının ortadan kalkabileceğini söyledi. İş kazası ve meslek hastalıkları durumunda işverenler açısından idari ve adli yükümlülüklerin de doğabileceğini hatırlattı.
YABANCI ÇALIŞANLAR İÇİN DE ÇALIŞMA İZNİ GEREKİYOR
Yabancı uyruklu çalışanların istihdamında da yasal yükümlülüklere uyulması gerektiğini vurgulayan Akbay, çalışma izninin çalışan işe başlamadan önce alınması ve sigortalı istihdamın sağlanmasının zorunlu olduğunu belirtti.
ÇALIŞANLAR SİGORTA BİLGİLERİNİ E-DEVLET’TEN KONTROL EDEBİLİR
Çalışanların sigortalılık durumlarını düzenli olarak takip etmelerini isteyen Akbay, vatandaşların e-Devlet üzerinden çalışma günlerini ve kazanç bildirimlerini kontrol edebileceklerini hatırlattı.
Akbay, eksiklik veya kayıt dışı çalışma şüphesi bulunan vatandaşların başvurabilecekleri kanalları da şöyle açıkladı:
“Çalışanlarımızın kendi sigortalılık durumlarını, çalışma günlerini ve kazançlarının doğru bildirilip bildirilmediğini düzenli olarak kontrol etmelerini istiyoruz. Herhangi bir eksiklik veya kayıt dışı çalışma durumu olduğunu düşünen vatandaşlarımız ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi'ne, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğümüze veya Sosyal Güvenlik Merkezlerimize başvurabilirler. Ayrıca CİMER üzerinden de ihbar ve şikâyette bulunabilirler.”
“AMAÇ SADECE YAPTIRIM UYGULAMAK DEĞİL”
Kayıt dışı istihdamla mücadelede denetimlerin yanı sıra rehberlik ve bilgilendirme çalışmalarının da sürdüğünü belirten Akbay, kurumlar arası veri paylaşımı, çapraz kontroller ve risk odaklı denetimlerle kayıt dışı çalışmanın tespitine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.
Akbay, “Amacımız yalnızca yaptırım uygulamak değil, çalışanlarımızın haklarını bilmelerini, işverenlerimizin yükümlülüklerini doğru şekilde yerine getirmelerini ve kayıtlı istihdamın yaygınlaşmasını sağlamaktır. Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği hepimizin ortak sorumluluğudur.” ifadelerini kullandı.
Trabzon Sosyal Güvenlik İl Müdürü Erdem Akbay, açıklamasını “Sigorta ile iş güvende işçi güvende, gelecek güvende.” mesajıyla tamamladı.
