Trabzon'da hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte özellikle kırsal mahallelerde ve doğal gaz bulunmayan evlerde soba kullanımı yeniden gündeme geldi. Kış aylarının yaklaşmasıyla sobalarını kurmaya başlayan vatandaşlar için karbonmonoksit zehirlenmesi ve baca yangını riski de önem taşıyor.

Trabzon Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Çavuşu Egemen İskender, Haber61'e yaptığı açıklamada soba kullanımında yapılan hataların ciddi sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekti. Karbonmonoksit gazının renksiz, kokusuz ve tatsız olması nedeniyle fark edilmesinin güç olduğunu belirten İskender, vatandaşların soba kurulumu, baca temizliği ve yakma teknikleri konusunda dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

"SOBA ZEHİRLENMELERİ HÂLÂ CİDDİYETİNİ KORUYOR"

Soba zehirlenmelerinin geçmişe oranla azaldığını ancak tehlikenin devam ettiğini belirten İskender, şu ifadeleri kullandı:

"Şimdi soba zehirlenmeleri tabii şu an günümüzde eskiye göre kıyasladığımız zaman eskisi kadar yok. Ama hâlen daha tabii ki çok büyük bir ciddiyetini koruyor. Hâlen daha çok ciddi bir oranda oluyor.

Tabii doğal gaz yaygınlaşmış olabilir. Fakat köylerimizde, yaylalarımızda veya şehirlerin belli noktalarında hâlen daha soba kullanımı aktif bir şekilde devam ediyor.

Bizim de buradaki amacımız hem bu iletişim çağında, sosyal medya çağında insanlara ulaşabilmek, hayatlara dokunabilmek, nasıl ve ne yapmaları gerektiği hakkında bilgiler verebilmek. "

"KARBONMONOKSİT RENKSİZDİR, KOKUSUZDUR, TATSIZDIR"

Soba zehirlenmesinin nasıl meydana geldiğini anlatan İskender, karbonmonoksit gazının fark edilmesinin oldukça zor olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:

"Şimdi öncelikle şöyle bir şey var, soba zehirlenmesi nedir? Soba zehirlenmesi, yakıtın tam anlamıyla yanmaması sonucunda, verimsiz bir yanma sonucunda karbonmonoksit gazının etrafa yayılımı ve bunun sonucunda zehirlenme olayının gerçekleşmesidir.

Karbonmonoksitin bir de şöyle bir ciddiyeti var; renksizdir, kokusuzdur, tatsızdır. Bu sebepten dolayı çok sinsi bir şekilde ilerler. Yani onu anlama şansımız zor. Dolayısıyla zehirlenme riskimiz çok fazladır. Çok dikkat edilmesi gereken bir konudur."

"BACALARIN DÜZENLİ BİR ŞEKİLDE TEMİZLENMESİ GEREKİR"

Soba zehirlenmelerinin önemli nedenlerinden birinin baca çekişindeki sorunlar olduğunu belirten İskender, düzenli baca temizliğinin önemini vurguladı.

İskender, baca temizliği ve kurulumunda yapılan hatalara ilişkin şu bilgileri verdi:

"Şöyle, baca çekişinin uygun olmaması. Baca çekişinin uygun olmaması ne demek? Zamanla bu sobalarda, baca kısımlarında kurumlar birikir ve bu kurumların temizlenmemesi...

Sadece soba olarak düşünmeyelim. Hatta iş yerlerinde sac bacalar, bunların içerisinde de yağ birikintileri olur.

Bunların temizlenmesi gerekir, düzenli bir şekilde temizlenmeleri gerekir. Bunların temizlenmemesi sonucunda baca güzel çekmez ve bulunduğunuz ortama karbonmonoksit salınımı yapılabilir.

Bacanın kurulumu hatalı da olabilir, soba bacası. Mesafesi, boruların birbirinin içerisine geçip geçmemesi, bunların hatalı olması sonucunda borulardan karbonmonoksit gazının salınımı, etrafa, ortama dolarak zehirlenmelere sebebiyet verebilir.

Tabii baca tıkanmaları da meydana geliyor. Baca tıkanmalarını da özellikle kontrol etmeleri lazım ki aynı dediğim gibi temizlik veya hatalı kurulum vesaire. Bundan dolayı bacaların tıkanması da meydana geliyor."

"SOBAYI MUHAKKAK ÜST KISIMDAN YAKMAMIZ GEREKİR"

Soba yakarken uygulanan yöntemin hem güvenlik hem de ısınma verimliliği açısından önemli olduğunu dile getiren İskender, yanlış yakma tekniklerinin karbonmonoksit oluşumuna neden olabileceğini belirtti.

İskender, sobanın nasıl yakılması gerektiğini şu sözlerle anlattı:

"Soba yakılırken bir kere bunun bazı teknikleri var. Zaten şöyle bir şey var, sobayı doğru bir teknikle yaktığın zaman önce tabii ki güvenlik, kendi güvenliğimiz ama verimli bir şekilde ısınmanızı da sağlar. Doğru bir şekilde yaktığımız zaman. Yakma tekniği o yüzden çok önemlidir.

Mesela sobayı bir önceki günden kalan külü tamamen atmamız lazım. Izgarasını güzel bir şekilde yerleştirmemiz lazım. Yani mevcut külün üzerine gidip de bu sobayı yakmamamız lazım.

Sobayı muhakkak doldurduktan sonra üst kısımdan yakmamız gerekir. Eğer alt kısımdan yakarsak tam yanma gerçekleşemeyebilir. Karbonmonoksit salınımından dolayı o zehirli gazlar etrafa dolabilir ve zehirlenmeye sebebiyet verebilir."

"KÖMÜRÜ YARISINA KADAR DOLDURUP ÜSTTEN YAKACAĞIZ"

Kömür sobalarında yakıtın nasıl yerleştirilmesi gerektiğini de anlatan İskender, sobaya sonradan kömür eklenmesi konusunda uyarılarda bulundu.

"Dediğim gibi kömürü yarısına kadar doldurup, tamamını değil, alt kısmında olacak şekilde tamamen kömürü yarısına kadar koyup, odun kısımlarını, çalıydı çırpıydı, en üstte olacak. Tutuşması kolay olan malzeme. En üste koyacağız bunları. Üstten yakmaya başlayacağız ve bu aşağıya doğru yanacak.

Kömür tamamen yandığı zaman, tamamen kor hâline gelmeden kesinlikle üzerine bir daha kömür atmamamız gerekir."

"BACA YANGINLARI BASİT GÖRÜNÜR FAKAT SONUÇLARI ÇOK AĞIRDIR"

Soba zehirlenmelerinin yanı sıra baca yangınlarının da ciddi tehlike oluşturduğuna dikkat çeken İskender, bu tür yangınların hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

İskender, baca yangınlarının tehlikesini şu sözlerle anlattı:

"Baca yangınlarına bakıldığı zaman sanki böyle basit bir yangınmış gibi gözükür. Biz bunu mesela buradaki arkadaşlarımıza, aramıza yeni katılan personel arkadaşlarımıza da söyleriz. Basit bir yangın gibi görünür fakat sonuçları çok ağırdır. Tehlikeli yangınlardır.

Bu yangın meydana geldiği zaman burada çok yüksek bir sıcaklık olur. Yani elimizle dokunamayız bacaya. Elimizle dokunduğumuz anda elimiz yanar. O duvara dokunamayız yani kesinlikle dokunamayız."

"VATANDAŞLAR KESİNLİKLE 112'Yİ ARAMALI"

Baca yangınına vatandaşların kendi imkânlarıyla müdahale etmeye çalışmasının büyük risk oluşturduğunu vurgulayan İskender, özellikle çatıya çıkılmaması gerektiğini belirtti.

İskender, yangın sırasında yapılmaması gerekenleri şöyle anlattı:

"Kesinlikle vatandaşların 112'yi araması lazım. Bazen şöyle şeyler oluyor mesela. Vatandaş, 'Ben kendim hallederim.' diyor. Çıkıyor çatıya. Hem bu bir risk.

Biz buraya merdivenler, araçlar yardımıyla çıkıyoruz. Kişisel koruyucu donanımımızı tamamen giyinerek çıkıyoruz buraya. Vatandaşta bunlar yok. Bu bir risk."

"BACAYA SU DÖKÜLDÜĞÜNDE ÇATLAMA VE PATLAMA MEYDANA GELEBİLİR"

Baca yangınlarında yapılan yanlış müdahalelerin yangının büyümesine yol açabileceğini belirten İskender, özellikle sıcak bacaya su dökülmesinin tehlikelerine dikkat çekti.

İskender, karşılaştıkları olaylardan örnek vererek şu ifadeleri kullandı:

"Çıkıyor buraya. Bol miktarda suyu da veriyor buraya. Suyu verdiği zaman ne oluyor? Baca çok sıcak, hararetli olduğu için bu sefer çatlamaya başlıyor. Daha da müdahale edilmezse patlamaya. Yine müdahale edilmezse bu patlama sonucunda daire yangınına dönüşüyor.

Bunların hepsini yaşadık. Bacanın patlaması sonucunda alevlerin oda içerisinde bulunan eşyalara sirayet etmesi ve dolayısıyla komple dairenin yandığına biz çok şahit olduk."

"SOBA İLE DUVAR ARASINDA EN AZ 50 SANTİMETRE MESAFE OLMALI"

Soba kurulumunda dikkat edilmesi gereken bir diğer konunun da çevredeki eşyalarla bırakılan mesafe olduğunu belirten İskender, sobanın etrafında yanıcı malzeme bulundurulmaması gerektiğini söyledi.

İskender, vatandaşlara şu uyarılarda bulundu:

"Sobayı yaktığımız zaman bir de dikkat etmemiz gereken konu, sobayla hem yüksek verim almamız için hem de güvenliğimiz için sobayla duvar arasında en az bir 50 santim fark olması lazım.

Ve onun dışında kesinlikle etrafında yanıcı malzemenin olmaması gerekir. En ufak çıkan bir kıvılcım, bir ufak hava boşluğunu açtığınız zaman veya üzerine bir odun, kömür vesaire koyduğunuz zaman oradan çıkabilecek bir kıvılcımın etrafında bulunan eşyalara sirayet edip de yangın çıkarma riskinin olduğunu kesinlikle unutmamalıyız."

Trabzon Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Çavuşu Egemen İskender'in açıklamaları, kış aylarında soba kullanımında baca temizliği, doğru kurulum ve yakma yöntemlerinin önemini bir kez daha ortaya koydu. İskender, özellikle baca yangınlarında vatandaşların kendi imkânlarıyla müdahale etmek yerine 112 Acil Çağrı Merkezi'ni aramaları gerektiğini vurguladı.