Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, Haber61’e özel açıklamalarda bulundu. Trabzonlu Prof. Dr. Osman Bektaş, kentin yapı stoku hakkında önemli değerlendirmelerde bulunurken, Trabzon’da uzun yıllardır “deprem olmaz” algısının hâkim olduğunu belirtti.
Osman Bektaş, Trabzon Büyükşehir Belediyesi ve İnşaat Mühendisleri Odası tarafından yapı stokuna ilişkin bir çalışma yürütüldüğünün ifade edildiğini ancak bugüne kadar konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapılmadığını belirterek şu ifadelere yer verdi:
"BUGÜNE KADAR HERHANGİ BİR AÇIKLAMA YAPILMADI"
Trabzon'un yapı stokunun mevcut durumuna ilişkin belirsizliğe dikkat çeken Prof. Dr. Osman Bektaş, kentte yıllardır deprem olmayacağı yönünde bir algının bulunduğunu belirtti.
Bektaş, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
"Aslında önemli bir konu. Trabzon'un yapı stoku henüz tam olarak bilinmiyor. İnşaat mühendisleri bu konuda belediyeyle birlikte çalışma yaptıklarını söylediler. Ama bugüne kadar herhangi bir açıklama yapılmadı.
Şimdi esas sorun şurada. Trabzon yıllardan beri burada deprem olmaz algısıyla yaşamıştır. Vatandaş da bu algıyı benimsedi. Devlet de aynı şekilde hatayı yaptı.
Ne yaptı? 1996 yılındaki deprem yönetmeliğini 2018'de yeniledi. Yani 1996 ile 2018 arasındaki dönemde dahi Trabzon'un yapı stoku, bugünkü deprem yönetmeliğine aykırı bir şekilde gelişti."
"TRABZON'UN DEPREM TEHLİKESİ İKİ KAT ARTTI"
2018 yılında yapılan düzenlemeyle Trabzon'un deprem tehlikesinin iki kat arttığını belirten Bektaş, özellikle sahil kesimlerindeki zemin büyütmesi ve heyelanlı alanların oluşturduğu risklere dikkat çekti.
Karadeniz'in de bir deprem kaynağı olarak kabul edildiğini ifade eden Bektaş, şu değerlendirmelerde bulundu:
"2018'de Trabzon'un deprem tehlikesi iki kat arttı. Oysa 1996 ile 2018 arasında, hatta 1996'dan daha önce yapılan bütün yapılar, tekrar ediyorum, 2018 yılından önceki bütün yapılar bugünkü deprem yönetmeliğine uymuyor.
Öte yandan bugünkü deprem yönetmeliği Trabzon'un deprem tehlikesini iki kat artırdı. Ayrıca Karadeniz'in bir deprem kaynağı olduğunu kabul etti. Karadeniz Fayı'nın varlığını kabul etti.
Şimdi itibarıyla deprem yönetmeliği sağlam zemin için geçerli. Yani diyoruz ya Trabzon'un deprem tehlikesi iki kat arttı, üç kat arttı ama bu da yetmez.
Çünkü Trabzon'un sahil kesimlerinde zemin büyütmesi söz konusu. Bu kumsal alanlarda zemin büyütmesi söz konusu. Halbuki Trabzon'un kuzeye, denize bakan yamaçlarında heyelan söz konusu.
Bu heyelanlı sahaların zemin hareketi tam olarak bilinmiyor. Yani tam olarak bilinmiyor, hiç bilinmiyor. Nereye, ne kadar kaydığı hiç bilinmiyor. Dolayısıyla yapı stoku gerçekten bir risk altında."
"TRABZON DÖRDÜNCÜ DERECE DEPREM BÖLGESİ OLARAK GÖSTERİLDİ"
Trabzon'un geçmiş yıllardaki deprem tehlike haritalarında dördüncü derece deprem bölgesi olarak gösterildiğini hatırlatan Prof. Dr. Osman Bektaş, kentteki yapıların bu dönemde geçerli olan koşullara göre inşa edildiğini söyledi.
Mevcut yapı stokunun güncel deprem yönetmeliği açısından değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Bektaş, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Şimdi tekrar toparlayacak olursak Trabzon'un yapı stoku hakkında bilgimiz yok. İnşaat Mühendisleri Odası belediyeyle bir çalışma yaptığını söyledi ama maalesef bugüne kadar açıklanmadı.
Şimdi bu binaların hepsi, bakın bu binaların hepsi 2018 deprem yönetmeliğine uymuyor. 1970 yılındaki deprem tehlike haritasında Trabzon dördüncü derece deprem bölgesi olarak gösterildi. Ona göre inşaatlar yapıldı. Yani 1970'ten 2018'e kadar yapılan tüm binalar bugünkü deprem yönetmeliğine uymuyor.
Niye uymuyor? Deprem tehlikesi sağlam zemin için iki kat artırıldı. Bir de bunun sahilde zemin büyütmesi söz konusu. Dolayısıyla bugünkü yönetmeliğe göre bu yapı stokunun depreme karşı dayanıklılığı bitmiştir.
Halbuki biraz önce söylediğiniz gibi yapıların 40-50 yıllık bir ömrü vardır. Yani depreme karşı dayanma gücü ancak 40-50 yıldır. 40-50 yıldan sonra o binaların kolonları çürür, demirleri çürür, paslanır. Neticede bir an önce bu çalışmaların yapılması lazım."
Bektaş, Trabzon'un mevcut yapı stokuna ilişkin çalışmaların tamamlanması ve sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması gerektiğine dikkat çekerek, özellikle sahil kesimleri ile heyelan riski bulunan bölgelerdeki yapıların durumunun belirlenmesinin önemini vurguladı.
