Trabzon Büyükşehir Belediyesi tarafından 2 Nolu Beşirli Mahallesi’nde hizmete sunulan Kadın Yaşam ve İstihdam Merkezi, kadınlara yönelik sosyal, kültürel, sportif ve ekonomik imkanlar sunuyor.

Merkezin spor bölümünde kadınlara özel yarı olimpik yüzme havuzu, fitness, pilates, sauna, reformer ve buhar odası gibi imkanlar bulunuyor. Peki özel bireyler bu hizmetlerden nasıl faydalanabiliyor, hangi durumlarda merkeze kabul ediliyor ve hangi belgeler isteniyor?

Haber61 olarak bu soruları Trabzon Büyükşehir Belediyesi Kadın Yaşam ve İstihdam Merkezi Daire Başkanı Esengül Kibar’a yönelttik. Kibar, mevcut uygulamanın nasıl işlediğini ve özel gereksinimli bireyler için yürütülen çalışmaları anlattı.

“FİZİKİ KOŞULLAR SAĞLIKLI BİREYLERE YÖNELİK HAZIRLANDI”

Kadın Yaşam ve İstihdam Merkezi’nin 2023 yılında hizmete girdiğini belirten Kibar, merkezin ilk oluşturulduğu dönemdeki fiziki şartların sağlıklı bireylerin kullanımına yönelik hazırlandığını söyledi.

Kibar, Haber61’e yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Kadın Yaşam Merkezi, 2023 yılında yapıldı. Fiziki koşulları tamamen sağlıklı bireylere yönelik olarak hazırlandı. Özel bireylerin erişilebilirliğiyle ilgili Valilik tarafından birkaç kez komisyon oluşturuldu. Görme engellilerden, bedensel engellilere, RAM’dan, Milli Eğitim, Sağlık, Aile ve Sosyal Hizmetler birimlerine kadar farklı kurum ve grupların yer aldığı yaklaşık 6-7 ayrı komisyon çalışması yürüttük.

Ben de Aile ve Sosyal Hizmetler’den çalışıp Kadın Yaşam Merkezi’ne gelmiş biri olarak özel erişilebilirliğini insan odaklı olarak destekliyordum. Ancak yaptığımız çalışmalarda spor merkezi bölümünün neredeyse tamamının yıkılarak yeni düzenlemeler yapılması gerektiği ortaya çıktı. Bu da özel gereksinimli bireyler için neredeyse iki ayrı alan oluşturulabilecek bir bütçe ortaya çıkardı.

Bitmiş bir binanın içini tamamen yıkıp yeniden dizayn etmek yerine, özel gereksinimli bireylerle ilgili ayrı bir çalışma yürütülebilir mi diye çalışma yapıyoruz. Hatta Engelsiz Yaşam Merkezi projesinin içerisinde bir havuz alanı da oluşturduk.”

HANGİ ENGELLİ BİREYLER SPOR MERKEZİNDEN YARARLANABİLİYOR?

Kibar, Kadın Yaşam Merkezi’nde tüm özel bireylere hizmet verilmediği şeklinde genel bir uygulamanın bulunmadığını belirterek, belirli sağlık durumlarında doktor raporu doğrultusunda spor merkezi imkanlarından yararlanılabildiğini açıkladı.

Kibar, bu konuda şu bilgileri verdi:

“Kadın Yaşam Merkezi’yle ilgili komisyon kararı kapsamında bir iyileştirme çalışması yapıldı. Bu çalışmada, doktor tarafından verilen durum bildiri raporuyla kişilerin spor merkezi bölümünden yararlanabilmesine yönelik düzenleme yapıldı.

Örneğin onkolojik bir hasta tedavi görüyorsa ya da tedavisi bittiyse ve doktor, durum bildiri raporunda kişinin klorlu suya girmesinde, su basıncına maruz kalmasında veya buhar odasını kullanmasında herhangi bir sorun olmadığını belirtiyorsa, bu raporu ibraz eden kişilere destek oluyoruz.

Onkolojik, kronik ve nörolojik hastalığı nedeniyle özel raporu olan bireyleri, doktor raporu kapsamında spor merkezi bölümünden yararlandırıyoruz. Yani biz bütün özel bireylere hizmet vermiyoruz diye bir şey yok. Komisyonun yaptığı incelemeler ve Sağlık Bakanlığı’nın bize vermiş olduğu izinler kapsamında, onkolojik, kronik veya nörolojik tanısı nedeniyle özel raporu bulunan kişilere durum bildiri raporuyla birlikte destek oluyoruz.

Bu şekilde faydalanan birçok özel, ya da ben ‘özel’ kavramını çok sevmiyorum, özel gereksinimli bireyimiz var.”

RAPOR NEDEN GEREKLİ?

Kibar, doktor tarafından verilen durum bildiri raporunun bulunmaması halinde merkezin kişiyi spor hizmetlerine kabul etmesinin hukuki sorumluluk doğurabileceğini belirtti.

Kibar şöyle konuştu:

“Ama bunun dışında, eğer doktor bize durum bildirir ancak kişi raporunu ibraz edemezse, bizim onu almamızla ilgili çok ciddi hukuksal sorumluluklarımız oluyor. Çünkü İnsan Hakları Mahkemesi bile şunu söylüyor: Bir kişinin can güvenliği mi, sosyalleşmesi mi? Burada can güvenliğini öne alıyor ve kurumlardan da bunu istiyor, hizmet veren özel sektör olsa dahi.

Haliyle şu an bizim havuzumuzda bazı fiziki koşullar ve değiştiremediğimiz birtakım maddeler var. Bunları değiştiremediğimiz için bazı gruplara hizmet veremiyoruz. Ama onlara hizmet vermek için de dediğim gibi alternatif bir proje çalışmamız var. Engelsiz Yaşam Merkezimiz oluştuğu zaman onlara da inşallah hizmet vereceğiz.”

BAŞVURULAR NASIL DEĞERLENDİRİLİYOR?

Kibar, kendisinin de uzun yıllar sosyal hizmet alanında çalıştığını belirterek başvuruların ayrıntılı şekilde incelendiğini ve gerektiğinde ilgili kurum, dernek ve akademisyenlerle görüşüldüğünü ifade etti.

Kibar, başvuruların değerlendirilme sürecini şöyle anlattı:

“Ben bir meslek elemanıyım. Sonuçta bir sosyal hizmet uzmanı olarak bütün grupların incelemesini çok ayrı bir titizlikle yürütmeye çalışıyorum. Konuyu bilsem dahi rapora baktığımda, sonuçta 16 yıl sosyal hizmetlerde çalıştım. Bir rapor geldiğinde onun tüm ayrıntısını biliyor olsam da bunun teyidini de yapabilirsiniz.

Çoğu kez, mesela görme engelliyse, görme engelli dernek başkanlarını ararım. RAM’ı zaten aramadan hiçbir raporun reddini arkadaşlara yaptırmam. Gerekirse 10 gün bekletiyorum. En doğru olanı yapmak için bu raporlarla alakalı üniversitedeki akademisyen hocalarla da görüşerek karar veriyorum.

Yani titiz bir çalışma yürütüyoruz. Bunu samimiyetle söyleyebilirim. Gidip birçok görüşme yaptığımız kişiyle de bu şekilde yapabilirsiniz.”

ÜYELİK KURALLARI DA GÜVENLİK İÇİN UYGULANIYOR

Kibar, merkeze başvuran herkes açısından belirlenen kullanım kurallarının bulunduğunu ve bu kuralların üyelik sözleşmesinde de yer aldığını belirterek, alınan tedbirlerin temelinde kullanıcıların güvenliğinin bulunduğunu söyledi.

Kibar, örnek olarak havuz çevresindeki terlik kullanımını göstererek şu ifadeleri kullandı:

“Ama sorun şu, takdir edersiniz ki bize durum bildiri raporu getirmeyen kişiye olumlu dönemeyiz. Çünkü kişi burada bu beyannameyi üyelik formunda imzalıyor.

Ama şu da oluyor; kişi oraya girdi, mesela terlik, çok basit bir örnek vereyim size. Terlik giymiyor kişi, kurallar içerisinde var. Üyelik sözleşmesinde de terlik giymesi gerektiğini ibraz ediyor, onaylıyor. Ama çıkarıyor ayağından, ıslak zeminde kayıyor, başını çarpıyor. Ondan sonra ne yapıyorsunuz? Ailesi her şekilde şunu demiyor: ‘Evet, benim Esengül Hanım şey yapmadı, işte terliğini çıkardı.’ Çünkü siz orada bir şeyle mükellef oluyorsunuz, karşılaşıyorsunuz.”

Kibar, merkezin önceliğinin can güvenliği olduğunu vurgulayarak sözlerini şöyle sürdürdü:

“O yüzden biz şunu yapmak zorundayız: Önce ister özel gereksinimli olsun, ister sağlıklı biri olsun, fark etmez. Olması gereken, kanuni mevzuattaki şartları sağlamak ve insanın can güvenliğini öncelemek. Bu nedenle de olabildiğince çözüm üretmeye çalışıyoruz.”

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER İÇİN ALTERNATİF PROJE

Kadın Yaşam ve İstihdam Merkezi’nin mevcut fiziki koşullarının tüm özel gereksinimli bireylere uygun hale getirilebilmesi için kapsamlı bir değişiklik gerektiğini belirten Kibar, bu nedenle alternatif bir proje üzerinde çalıştıklarını açıkladı.

Buna göre mevcut uygulamada, onkolojik, kronik veya nörolojik hastalığı nedeniyle özel raporu bulunan bireyler, doktor tarafından düzenlenen durum bildiri raporunda spor merkezi hizmetlerinden yararlanmasında sakınca bulunmadığının belirtilmesi halinde merkezden yararlanabiliyor. Özel gereksinimli bireylerin daha geniş imkanlara erişebilmesi için ise Engelsiz Yaşam Merkezi kapsamında alternatif çalışmalar yürütülüyor.