“Fındık niye 200 lira?” tartışmasına farklı bir bakış: "Önce bahçeye bakalım"
Trabzon’da fındık üreticisinin sıkıntısı yalnızca fiyat değil. Bahçelerde bakım eksikliği, yaşlanma ve zararlı mücadelesindeki sorunlar verimi düşürürken maliyet baskısını artırıyor.
Trabzon’da fındıkta düşük fiyat tartışmaları sürerken, bahçelerdeki verim kaybı da üreticinin en önemli sorunlarından biri oldu. Yaşlanan bahçeler, yetersiz bakım ve kahverengi kokarca ürünün kalitesini ve randımanını düşürürken, üreticinin artan maliyetlerle mücadelesi giderek zorlaşıyor.
FINDIKTA SORUN SADECE FİYAT DEĞİL
Fındık sezonunun başlamasıyla üreticinin gözü serbest piyasa fiyatlarına çevrildi. Ancak sektörde sorun yalnızca fiyatla sınırlı değil. Yıllardır bakımı yapılmayan yaşlı bahçelerde verim ve kalite düşerken, bu tablo üreticinin kazancını da doğrudan etkiliyor.
“BAHÇEYE İNİP MÜCADELE ETMİYORUZ”
Fındık üretiminde yaşanan sorunun yalnızca piyasa fiyatlarına bağlanmaması gerektiği belirtiliyor.
Üreticinin dönüm başına aldığı ürünü artırmak için bahçeye daha fazla zaman ayırması gerektiği ifade edilirken, budama, temizlik ve zararlılarla mücadele gibi çalışmaların aksatılmasının verim kaybını beraberinde getirdiğine dikkat çekiliyor.
Bugün birçok üreticinin “Fındık neden 150-200 lira?” sorusuna odaklandığı, ancak aynı zamanda “Bahçemden neden daha fazla ürün alamıyorum?” sorusunun da sorulması gerektiği vurgulanıyor.
ESKİDEN BAHÇELER DAHA ÇOK BAKILIYORDU
Trabzon’un fındık bahçelerinde geçmiş yıllarda uygulanan üretim alışkanlıklarının da büyük ölçüde değiştiği belirtiliyor.
Köy yaşamında hayvancılık ve kümes hayvancılığının daha yaygın olduğu dönemlerde bahçelerin de daha fazla kullanıldığı, temizlendiği ve çevresinin kontrol altında tutulduğu ifade ediliyor.
Bugün ise birçok bahçenin yılın büyük bölümünde boş kaldığı, üreticinin çoğu zaman yalnızca hasat döneminde bahçeye girdiği belirtiliyor.
YAŞLI BAHÇELER YENİLENMEYİ BEKLİYOR
Trabzon’da fındık üretimindeki bir diğer önemli sorun ise bahçelerin yaşlanması.
Yaşlanan fındık ocaklarının yenilenmesi ve verim kaybının önüne geçilmesi gerektiği belirtilirken, mevcut bahçelerin de düzenli bakım görmesinin zorunlu olduğu ifade ediliyor.
Bakımı yapılmayan bahçelerde verimin düşmesi, üreticinin artan maliyetler karşısında daha da zorlanmasına neden oluyor.
KAHVERENGİ KOKARCA DA TABLOYU AĞIRLAŞTIRIYOR
Fındık üreticisinin son yıllardaki en büyük sorunlarından biri olan kahverengi kokarca da kalite kaybını beraberinde getiriyor.
Zararlı nedeniyle ürünün bir bölümünde kalite ve randıman kaybı yaşanırken, düşük kaliteli fındığın pazarlanması da zorlaşıyor.
Bu durum yalnızca üreticiyi değil, ürünü satın alan tüccarı da etkiliyor.
TÜCCAR DA ÜRETİCİ DE MEMNUN DEĞİL
Fındık fiyatlarının maliyetleri karşılamadığı dönemlerde üretici zor durumda kalırken, düşük kaliteli ürün nedeniyle tüccarın da satış sürecinde sıkıntı yaşadığı belirtiliyor.
Sektörde fiyatın yalnızca üretici ile tüccar arasındaki ilişkiyle belirlenmediği, ihracat pazarındaki kalite ve fiyatların da zincirin tamamını etkilediği ifade ediliyor.
“BU GİDİŞLE FINDIKTAN UZAKLAŞILABİLİR”
Fındık fiyatlarının üretim maliyetlerinin altında kalmasının uzun vadede sektörde ciddi sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.
Üreticinin yeterli gelir elde edememesi, tüccarın da ürününü istediği şartlarda değerlendirememesi halinde fındık sektöründe yeni sorunların ortaya çıkabileceği ifade ediliyor.
Trabzon’da ise çözümün yalnızca fiyat artışında değil, bahçelerin yeniden verimli hale getirilmesinde olduğu görüşü öne çıkıyor.