Doğu Karadeniz'de kırsal boşaldı: Denge bozuldu

Doğu Karadeniz bölgesinde tarım istihdamı 418 binden 373 bine gerilerken, tarımın toplam istihdam içindeki payı da yüzde 37,1’den yüzde 33,1’e düştü. Ziraat Mühendisleri Odası Trabzon Şube Başkanı Cemil Pehlevan, yaşanan bu gerilemenin sadece sayısal bir düşüş olmadığını, bölgenin üretim yapısını kökten etkileyen bir dönüşüm olduğunu belirtti.

Tarımda sert gerileme

Pehlevan, yaklaşık 4 puanlık düşüşün kısa vadeli bir dalgalanma olarak değerlendirilemeyeceğini ifade ederek, “Bu tablo kalıcı bir çözülmeye işaret ediyor” dedi.

Göç ve yaşlanma etkisi

Doğu Karadeniz’de genç nüfusun tarımdan uzaklaştığını vurgulayan Pehlevan, kırsaldan şehirlere göçün hızlandığını belirtti. Tarımın giderek yaşlı nüfusun yaptığı bir faaliyet haline geldiğini ifade eden Pehlevan, bunun da verimliliği düşürdüğünü kaydetti.

Gelir azalıyor, cazibe düşüyor

Bölgenin temel ürünü olan fındıkta dahi fiyat dalgalanmaları ve artan girdi maliyetlerinin üreticiyi zorladığını söyleyen Pehlevan, “Tarım artık geçimlik bir faaliyet haline geliyor, ticari üretim geriliyor” ifadelerini kullandı.

Parçalı arazi yapısı dezavantaj

Trabzon ve çevresindeki küçük ve parçalı tarım arazilerinin mekanizasyonu zorlaştırdığını belirten Pehlevan, bu durumun tarımı rekabetçi olmaktan uzaklaştırdığını dile getirdi.

Hizmet sektörü tarımı geride bırakıyor

Turizm, ticaret ve kamu gibi alanların daha düzenli gelir sunduğunu ifade eden Pehlevan, kırsalda sosyal imkanların azalmasının da göçü hızlandırdığını söyledi. Özellikle köylerde okul ve sağlık hizmetlerinin azalmasının bu süreci tetiklediğini belirtti.

Kritik riskler kapıda

Tarım istihdamındaki düşüşün sadece sektörü değil, bölgenin tamamını etkileyebileceğini vurgulayan Pehlevan, şu risklere dikkat çekti:

• Üretimden kopuş ve dışa bağımlılık
• Gıda güvenliği riski ve fiyat dalgalanmaları
• Kırsal alanların boşalması ve arazilerin atıl kalması
• Hizmet sektörüne aşırı bağımlılık

Türkiye ortalamasının üzerinde düşüş

Türkiye genelinde de tarım istihdamının azaldığını ancak TR90 bölgesinde bu düşüşün çok daha hızlı gerçekleştiğini ifade eden Pehlevan, bölgenin tarım dışına daha hızlı itildiğini söyledi.

Çözüm çağrısı

Pehlevan, tarımın tamamen kaybedilmemesi için şu önerileri sıraladı:

• Katma değerli üretim ve markalaşma
• Genç çiftçilere teşvik ve gelir garantisi
• Teknoloji destekli tarım uygulamaları

Tarım ve turizmin entegre edilmesi

Açıklamasını “Bu süreç müdahale edilmezse bölgeyi üretimden koparır” sözleriyle tamamlayan Pehlevan, Ziraat Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi olarak sorunları ve çözüm önerilerini kamuoyuyla paylaşmaya devam edeceklerini ifade etti.