Trabzon’un Tonya ilçesinde her yıl düzenlenen Tereyağı Kültür ve Sanat Festivali, bu yıl 23’üncü kez gerçekleştirilecek.

Festival öncesi basın toplantısı Trabzon Gazeteciler Cemiyeti’nde düzenlendi. Toplantıya Tonya Belediye Başkanı Osman Beşel ile Tonya Belediye Başkan Yardımcısı İsmail Turan katıldı.

Başkan Beşel, festivalin hazırlıkları ve Tonya’nın kültürel, turistik ve ekonomik değerleri hakkında açıklamalarda bulunarak tüm vatandaşları festivale davet etti.

“TONYA, TEREYAĞLI HORONUN MEMLEKETİ”

Başkan Beşel, Tonya’nın kendine özgü değerleriyle önemli bir ilçe olduğunu belirterek şöyle konuştu:

“Çok kıymetli basın mensuplarım, illerin her köşesi kendine münhasır özellikleriyle bir değerdir. Ancak Tonya’mız kendine münhasır özellikleriyle bir başka değerdir. Ben bu değeri bir cümle halinde şöyle ifade ediyorum; Tereyağlı horonun memleketi, turizmin cenneti Tonya’mız.”

Tonya’nın horon kültürüne dikkat çeken Beşel, ilçenin geçmişte uluslararası alanda önemli başarılara imza attığını belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Daha önce davetlerimizde de bu şekilde bahsettik. Horonun memleketi, 1960’lı yıllarda iki defa Tonya horon ekibinin dünya birinciliği var. Dünya folklor yarışmalarında, dünya çapında uluslararası yarışmalarda iki defa birinciliği var. Yöremizde kemençenin en güzel çalındığı ve horon düğünlerinin en güzel oynandığı ilçelerimizden bir tanesi Tonya’mızdır.”

TONYA’NIN HORON BAŞARISI TESCİLLENDİ

Tonya’nın horon geleneğinin günümüzde de devam ettiğini belirten Beşel, 2026 yılında elde edilen başarıya dikkat çekti:

“Ancak bu konuyla da kalmış. 2026 yılının, yani bu yılın Mayıs ayında sanıyorum 13-14’lerinde Gaziantep ilimizde yapılan Türkiye Folklor müsabakalarında, yarışmalarında Tonya yetişkin kadın horon ekibimiz birinci geldi. Yani horon memleketi olduğumuzu bir daha, 62’li yıllardan sonra bir daha resmen tescil etmiş olduk. Ben huzurlarınızda gençlerimizi bir daha tebrik ediyorum, emek verenleri tebrik ediyorum.”

“TURİZM CENNETİ TONYA’MIZ”

Tonya’nın son yıllarda turizm açısından daha fazla tanınmaya başladığını ifade eden Beşel, ulaşım imkanlarının gelişmesinin ilçeye gelen ziyaretçi sayısına katkı sağladığını söyledi:

“Turizm cenneti Tonya’mız yakın tarihe kadar gidilen de çok bilinen bir yer değildi. Ancak yakın tarihte ulaşım ağlarının iyileştirilmesi, karayolu ağlarının iyileştirilmesi, ulaşımın çok daha kolay hale gelmesiyle gerek Trabzon dahil, gerekse Trabzon harici, gerekse yurt dışından misafirlerimizin iştirakı sonucu Tonya’mızın güzelliklerinin görülmeye, idrak edilmeye ve takdir edilmeye başlanması.”

Beşel, Tonya’nın turizm potansiyelinin daha fazla değerlendirilmesi için belediye olarak çalışmalar yürüttüklerini belirtti:

“Ve bu yönde Trabzonumuzun doğusunun turizm potansiyelinden daha fazla belki bir turizm potansiyelimizin olduğu keşfedildi, özümsendi. Ve bu konuda da gelen misafirlerimizi en güzel şekilde ağırlamak, turizm pastasından yöremizin en güzel şekilde payını alması, ama onun daha ötesi o güzelliklerin gelen misafirlerimizle en güzel şekilde paylaşılması adına belediyemiz elinden gelen gayreti gerek görsük, gerek fiili gayreti sergilemektedir.”

TONYA TEREYAĞINA COĞRAFİ İŞARET VURGUSU

Tonya tereyağının geçmişten günümüze önemli bir değer olduğunu ifade eden Beşel, tereyağının geçmişte Trabzon üzerinden farklı bölgelere gönderildiğini belirtti.

“Tereyağı, az evvel bir basın mensubu sağ olsun, şunu tapu dedi, sağlam tapu. Ben de kavi tapu dedim, teşekkür ediyorum. 1888 yıllarında gezen, gören, objektif bir şekilde değerlendirmiş ve Trabzon tereyağı olarak bilinen tereyağının Tonya’da üretildiğini vakti geli üzerinden Trabzon’a, Trabzon üzerinden de saray dahil, dershane olarak tanımladığı İstanbul dahil ülkemizin muhtelif yerlerine ihraç edildiğini bahsetmiş ki.”

Beşel, Tonya tereyağının 2017 yılında katıldığı bir yarışmada elde ettiği başarıya da değindi:

“Bunlar karnında 2017 yılında İstanbul’da yapılan bir yarışmada tesadüfen raflardan alınarak gönderilen Tonya tereyağı, özel bir hazırlık olmaksızın raflardan alınıp gönderilen Tonya tereyağı 360 kahrumanın ürünleri arasında birinci seçildi ki bunun, evet. Birinci seçildi, birincilik ödülü verildi.”

Bu başarının ardından Tonya tereyağının coğrafi işaretle tescillendiğini belirten Beşel, şu ifadeleri kullandı:

“Bunun üzerine belediyemizin müracaatıyla Türk Patent ve Marka Kurumu gerekli incelemeleri, gerekli araştırmaları yaptı ve neticede Tonya tereyağını coğrafi işaret tescil bölgesiyle tescil etti ve Tonya tereyağının kendine münhasır özelliklere sahip olduğunu tescil etti.”

“TONYA TEREYAĞI TEREYAĞIDIR”

Tonya tereyağının niteliğine vurgu yapan Beşel, şu ifadeleri kullandı:

“Tereyağı olduğunu, hani bazen derler ya, adam gibi adam. Adam gibi adam demek tam adam değildir. Adama benzer adam demektir. Adam. Bu da tereyağı gibi tereyağı değil, tereyağı. Tek kelimeyle Tonya tereyağı tereyağdır. Yani katkısız tereyağı olarak söylemek istemiyorum. Çünkü tereyağı dediğinde katkı zaten olmaz. Tonya tereyağı tereyağdır.”

1. KEZ DÜZENLENECEK

Festivalin pandemi nedeniyle iki yıl yapılamadığını belirten Beşel, bu yıl organizasyonun 23’üncü kez gerçekleştirileceğini söyledi:

“Tescil belgesi tescil edildikten sonra yine Tonya Belediyesi’nin girişimleriyle pandemi dönemi dahil 25 yıldır, 25. yıl, 23. Tonya Tereyağı Festivali icra edilecek. 22’si icra edildi. İki yıl pandemi nedeniyle icra edilemedi.”

Beşel, festivalin Tonya’nın kültürel ve turistik değerlerinin tanıtılması açısından önem taşıdığını ifade etti:

“İnşallah Tonya’mızın horon kültürünün, diğer kültür değerlerinin, sanat değerlerinin, görsel turizme yönelik doğal değerlerinin ve özellikle ekonomik boyutlu tereyağının bir daha tanıtılması, bir daha paylaşılması, bir daha hafızalarda tazelenmesi için inşallah 22-23 Ağustos tarihlerinde, yani önümüzdeki cumartesi ve pazar, 23. Tonya Tereyağı Kültür ve Sanat Festivali’ni icra etmek üzere hazırlıklarımızı yaptık. Ve şu anda bu gelişmeleri paylaşmak üzere huzurlarınızdayım. İstek ettiğiniz için, emek verdiğiniz için sizleri kutluyorum. Teşekkür ediyorum.”

FESTİVAL İÇİN TÜM HAZIRLIKLAR TAMAMLANDI

Festival komitesinin hazırlıkları hakkında da bilgi veren Beşel, organizasyonun Tonya Kaymakamlığı ve ilgili kurumların iş birliğiyle hazırlandığını belirtti:

“Komite olarak, her yıl olduğu gibi bu yıl da Trabzon genelinden gelecek vatandaşlarımızın festivali en güzel şekilde geçirebilmesi için gerekli tüm hazırlıkları yaptık. Komite Başkanımız, Tonya Kaymakamımız ve komitenin paydaşları olan Tonya Belediyesi, Tonya Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifimiz, Tonya Süt Üreticileri Birliğimiz ve Tonya Derneğimiz ile birlikte organizasyonun en iyi şekilde gerçekleştirilmesi için büyük bir hassasiyet gösterdik.”

FESTİVAL 22 AĞUSTOS’TA BAŞLAYACAK

Festivalin başlangıç programının 22 Ağustos Cumartesi günü gerçekleştirileceğini belirten Beşel, şu açıklamayı yaptı:

“İnşallah 22 Ağustos Cumartesi günü saat 15.00’te Tonya Hükümet Konağı önünde başlayacak program kapsamında çelenk sunumu ve çeşitli etkinlikler gerçekleştirilecek. Böylece 23. Tonya Tereyağı Kültür ve Sanat Festivali’mizi cumartesi ve pazar günleri düzenlemiş olacağız.”

Festivalin büyük bir emek ve özveriyle hazırlandığını belirten Beşel, vatandaşların katılımının önemine dikkat çekti:

“Elbette bu tür organizasyonlar ciddi bir emek, masraf, ilgi ve özveri gerektiriyor. Bizler komite olarak festivalimizin en güzel şekilde gerçekleşmesi için gereken hassasiyeti gösterdik. Ancak siz basın mensuplarımızdan da en büyük istirhamımız, festivalimizin en güzel şekilde duyurulmasına katkı sağlamanızdır.”

“HALKIMIZIN KATILIMIYLA DEĞERİNE ULAŞACAK”

Beşel, festivalin vatandaşların katılımıyla daha anlamlı hale geleceğini ifade ederek sözlerini şöyle tamamladı:

“Çünkü ortaya konulan bu emek, gayret ve heyecan, halkımızın katılımıyla anlam kazanacaktır. Vatandaşlarımız ne kadar yoğun iştirak ederse, festivalimizin coşkusu ve karşılığı da o kadar büyük olacaktır.

Bu vesileyle sizlerin yaptığı kıymetli çalışmayı kutluyor, festivalimizin bütün Trabzon’a ve Türkiye’ye duyurulmasına katkı sağlayan basın mensuplarımıza teşekkür ediyorum.”

JERSEY IRKI VURGUSU

Başkan Beşel, Tonya tereyağının diğer yağlardan ayrılan özelliklerinden birinin de ilçede yetiştirilen Jersey ırkı hayvanlardan elde edilen süt olduğunu belirtti:

“Biliyorsunuz, direkt nakas gösterime mülkiyet şu anda Tonya Süt Kooperatifi’nde geliştirmeyle Tonya’da bir jersey ırkı geliştirme projesi var. İnşallah bu başarılı olacak. Ama söylememizde bunun bilincinde, jersey ırkının azalmasına paralel bir sayı düşüşü vardır. Ama ırk anlamında bir değişim çok söz konusu değil. Yani batı da şu anda bunu idrak etmiş durumdadır, onu özümsemiş durumdadır. Jersey ırkı Tonya’da yani öncelikle yetiştirilen, özellikle beslenen, onun dışında çok ilgi verilmeyen bir ırk olarak varlığını devam ettirmektedir.”

Tonya tereyağının coğrafi işaretinin yalnızca belirli şartları taşıyan ürünlerde kullanılabildiğini belirten Beşel, şöyle konuştu:

“Şimdi Tonya tereyağ, coğrafi tescil işaretli sadece ve sadece Tonya’da alınan sütlerden elde edilen tereyağına uğrulur. Yoksa fabrika bir müessesedir, ikinci ürün, üçüncü ürün yapabilirler, ancak onlar şu işareti bulamazsınız yani. O bir müessese, onda bu işaret. Bu işaret, tescil işareti sadece ve sadece Tonya’nın sütlerinde üretilen yağ buradan. 1500 kilo yağ oluyor, yağ olmuyor yani. Çok önemli bir şey değildir efendim. Yani çok anzer balı gibi, çok az bulunan bir şeydir. Yani şu işaret son derece önemli.” Dedi