Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR), çay üretimi sırasında ortaya çıkan lifli atıkları ekonomiye kazandırmak amacıyla geliştirdiği “çaykopit” projesiyle tarımda yerli üretim için yeni bir adım attı. Modern seracılıkta kullanılan ithal kokopite alternatif olarak tasarlanan ürünün, tarımsal üretimde değerlendirilmesi hedefleniyor.
ÇAYKUR'dan yapılan açıklamada, çay işleme sürecinde ortaya çıkan lifli atıkların özel işlemlerden geçirilmesiyle elde edilen çaykopitin, özellikle topraksız tarımda kullanılan yetiştirme ortamlarına yerli bir seçenek sunabileceği belirtildi.
İTHAL KOKOPİTE YERLİ ALTERNATİF
Modern seracılık, fide üretimi ve süs bitkileri yetiştiriciliğinde kullanılan kokopit, Hindistan cevizi liflerinden üretiliyor. Türkiye'nin bu alandaki ihtiyacını ithalat yoluyla karşıladığına işaret edilen açıklamada, çaykopitin yerli kaynaklarla alternatif bir yetiştirme ortamı oluşturmak amacıyla geliştirildiği kaydedildi.
Çay üretiminden geriye kalan lifli atıkların değerlendirilmesiyle hem atıkların ekonomik değere dönüştürülmesi hem de ithal tarımsal girdilere ayrılan kaynağın azaltılması amaçlanıyor.
ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim'in de projeye ilişkin değerlendirmelerinde, yurt dışına giden dövizin Türkiye'de tutulması ve yerli kaynaklarla ithalatın azaltılmasına katkı sağlanması hedefi öne çıktı.
SERACILIKTAKİ BÜYÜME İHTİYACI ARTIRIYOR
Türkiye'nin örtü altı tarım alanı büyüklüğünde dünyada dördüncü, Avrupa'da ise İspanya'nın ardından ikinci sırada bulunduğu belirtildi.
Açıklamada yer alan verilere göre, 1995 yılında yaklaşık 363 bin dekar olan toplam örtü altı tarım alanı, 2024 yılında 776 bin dekara ulaştı. Aynı dönemde plastik sera alanındaki artışın yüzde 317'yi bulduğu bildirildi.
Seracılık faaliyetlerinin genişlemesi, topraksız tarımda kullanılan yetiştirme ortamlarına duyulan ihtiyacı da artırıyor. Çaykopit projesiyle bu alandaki ihtiyacın bir bölümünün çay atıklarından elde edilen yerli bir ürünle karşılanması hedefleniyor.
DOMATES, KABAK VE FASULYE YETİŞTİRİLDİ
ÇAYKUR Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nde çaykopit kullanılarak gerçekleştirilen ön denemelerde domates, kabak ve fasulye yetiştirildi.
ÇAYKUR'un açıklamasında, denemelerde bitki gelişiminin gözlemlendiği ve domates fidelerinden meyve elde edildiği belirtildi. Serada gerbera ve domates yetiştiriciliğine yönelik çalışmaların da devam ettiği aktarıldı.
Denemelerle ürünün farklı bitki türlerinde kullanılabilirliğinin araştırılması ve tarımsal üretimdeki potansiyelinin değerlendirilmesi amaçlanıyor.
ÜNİVERSİTELERLE İŞBİRLİĞİ YAPILIYOR
Çaykopit projesi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi yürütücülüğünde; ÇAYKUR Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Ankara Üniversitesinin işbirliğiyle sürdürülüyor.
Çalışmalar kapsamında ürünün standardizasyonunun sağlanması ve ticarileştirilmesi hedefleniyor. Böylece çay işleme sürecinde ortaya çıkan lifli atıkların, tarımsal üretimde kullanılabilecek standart bir ürüne dönüştürülmesi amaçlanıyor.
PEK ÇOK ALANDA KULLANILABİLECEK
ÇAYKUR'un açıklamasına göre çaykopit; sebze yetiştiriciliği, fide üretimi, süs bitkileri yetiştiriciliği, saksı harçları ve peyzaj uygulamalarında kullanılabilecek yerli bir tarımsal girdi olma potansiyeli taşıyor.
Projenin geliştirilmesi ve ticarileştirilmesiyle çay atıklarının değerlendirilmesi, tarımsal üretimde yerli kaynak kullanımının artırılması ve ithal yetiştirme ortamlarına bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.
