TBMM Genel Kurulu’nda, çocuklara yönelik suçlar ve çocukların adli süreçlerdeki durumuna ilişkin düzenlemeleri içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı.
Düzenlemeyle çocukların adli süreçlerdeki konumuna ilişkin yeni hükümler getirilirken, ağır suçlarda daha caydırıcı yaptırımların uygulanmasının önü açıldı.
“SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK” İFADESİ DEĞİŞTİ
Çocuk Koruma Kanunu, Sosyal Hizmetler Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yer alan “suça sürüklenen çocuk” ibaresi, “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirilecek.
Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı’nın il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.
AĞIR SUÇLARDA HAPİS CEZALARI ARTIRILDI
Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kişiler açısından ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla kadar hapis cezasına hükmedilecek.
Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanacak.
ÇOCUĞUN ELİNE SİLAH VERENLERE HAPİS CEZASI
Ateşli silahın gerekli dikkat ve özen gösterilmeden muhafaza edilmesi nedeniyle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişilere de yeni yaptırım getirildi.
Fiilin daha ağır bir suç oluşturmaması halinde bu kişiler 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.
ÇOCUKLAR İÇİN YENİ YÖNLENDİRME TEDBİRLERİ
Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde “yönlendirme tedbirleri” uygulanacak.
Bu tedbirler arasında sosyal ve toplumsal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevreye saygı ve çevre temizliği ile tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı maddelerle davranışsal bağımlılıklara yönelik tedbirler bulunacak.
Tedbirlerin uygulanması sırasında ihtiyaç duyulması halinde kolluktan yardım istenebilecek.
TEDBİRLERE UYMAYANLARA TAZYİK HAPSİ
Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına aykırı hareket eden ana, baba, vasi veya bakım ve gözetiminden sorumlu kişiler hakkında da yaptırım uygulanacak.
Çocuk hâkimi kararıyla, ihlal edilen tedbirin niteliği ve aykırılığın ağırlığına göre 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi verilebilecek.
15 YAŞINDAN KÜÇÜKLER İÇİN SOSYAL İNCELEME ZORUNLU
Yeni düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getirildi.
15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında ise Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hâkimi tarafından sosyal inceleme yaptırılmaması halinde gerekçenin iddianame veya kararda gösterilmesi gerekecek.
DENETİMLİ SERBESTLİK UYGULANABİLECEK
Adli süreçteki çocuklar hakkında yapılan yargılama sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi halinde, uygun görülen yönlendirme tedbirlerinden biri veya birkaçı denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanabilecek.
Suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın az olması halinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılması için zararın giderilmesi şartı aranmayabilecek.
BIÇAK VE KESİCİ ALETLERİN SATIŞINA YENİ SINIRLAMA
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan bıçak ve diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin satışına yönelik de yeni düzenleme getirildi.
Bu tür ürünlerin ruhsatlı satış yerleri dışında satılması ve sergilenmesi yasaklanacak. 18 yaşından küçük çocuklara bu ürünlerin satılması, çocukların satın alması veya taşıması da yasak olacak.
Düzenleme 1 Aralık 2026’da yürürlüğe girecek.
Yasağa uymayanlara 5 bin lira, ihlalin konu aldığı bıçak veya aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması halinde ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak. Ayrıca kabahate konu eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilebilecek.
BAKAN GÜRLEK: “DAHA CAYDIRICI YAPTIRIMLARIN ÖNÜ AÇILDI”
Adalet Bakanı Akın Gürlek, düzenlemenin TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmesinin ardından açıklama yaptı.
Gürlek, çocuk adalet sisteminin daha güçlü ve caydırıcı hale getirildiğini belirterek, “suça sürüklenen çocuk” yerine “adli süreçteki çocuk” kavramının hukuk sistemine kazandırıldığını ifade etti.
Gürlek, yeni düzenlemeyle ağır suçlarda daha caydırıcı yaptırımların önünün açıldığını, çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasına karşı mücadelenin güçlendirildiğini ve 15 yaşından küçük çocuklar için sosyal incelemenin zorunlu hale getirildiğini belirtti.
